بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

ادامه ناحیه دو

ناحیه دو -1- بررسی   مناطق به اصطلاح حفاظت شده  البرز غربی

کوهستان البرز غربی(کوهای تالش)، طبق تقسیمات کلاسیک جغرافیای از جنوب شهرستان مغان شروع شده و تا غرب دره سفید رود به طول 270 کیلومتر امتداد دارد. این کوهستان تقرببا تا جنوب شهرستان تالش (هشتپر ) در راستای شمال-جنوبی بوده و از این منطقه تا دره سفید رود جهت غالب آن شمال غرب -جنوب شرق است. ضمن آنکه عرض آن از 30 کیلومتر در بخش های شمالی به حدود 110 کیلومتر در بخش های جنوبی افزایش می یابد . کوهستان تالش از کوه های بسیاری تشکیل شده  نظیر کوه آق داغ یا سفید کوه ( 3303 متر )کوه بغروداغ( 3197 متر) عجم داغ( 3009 متر ) حصار بلاغی ( 2904متر) ، ماسوله داغ( 3050 متر)، پشته کوه (2776 متر )، و...رود های جبهه شرقی کوهستان البرز غربی،از آستارا تا رضوانشهر  عموما در دره های پرشیب وکوتاه مستقیما  به دریا ی خزر می ریزند نظیر رودخانه های آستارا، لوندویل ، هره دشت، گرگانرود، ناو، شفارود و... از رضوانشهر نیز رودها ی آن برخی  وارد سفید رود و یا دلتای آن می شوند و برخی نیز وارد تالاب انزلی می شوند.در جبهه غربی نیز این رود ها بخشی از طرق قره سو به مادر رود ارس می پیوندند و بخش دیگری از طریق رودخانه شاهرود و قزل اوزن  اوزن راهی سفید رود می شوند.

 

در کوهستان البرز غربی تا کنون (1391) 4 منطقه حفاظت شده تعیین شده است شامل منطقه حفاظت شده لیسار ، منطقه حفاظت شده گشت رودخان و سیاه مزگی ، منطقه حفاظت شده آق داغ  و اثر طبیعی ملی غاریخکان  که در بررسی مناطق حفاظت شده البرز غربی تنها دو منطقه حفاظت شده  لیسار و  گشت رودخان و سیاه مزگی بررسی شده و منطقه حفاظت شده آق داغ و اثر طبیعی ملی غار یخکان در جبهه غربی کوه ماسوله داغ در ناحیه سه این گزارش و در زیر مجموعه  مناطق حفاظت شده واقع در حوزه قزل اورن  ،بررسی شده اند.

 

موقعیت مناطق حفاظت شده البرز غربی

 

در ادامه ضمن طرح کلی ترین ویژگیهای طبیعی دو منطقه حفاظت شده لیسار و گشت رودخان و سیاه مزگی، موارد عدم حفاظت این دو منطقه ارائه شده است :

 

منطقه1-البرزغربی-منطقه حفاظت شده لیسار

IRAN-Lisar Protected Area  

 منطقه حفاظت شده لیسار  در48 سال پیش ( 1348) با مساحت 31هزار و 142 هکتار حفاظت شده اعلام شد. این منطقه در 13کیلومتری شمال شهرتالش( هشتپر)، 53 کیلومتری جنوب شهر آستارا ، 35 کیلومتری شهر اردبیل (از دریاچه نئور ) قرار دارد.  بخشی از جاده تالش- آستارا از داخل این منطقه عبور می کند.  

منطقه حفاظت شده لیسار تقریبا از تالاب جوکندان در کنار دریای خزر شروع شده و در یک راستای شرقی غربی به طول حدود 40  کیلومتر( فاصله فضایی ) تا دریاچه کوهستانی نئور در ارتفاع 2460  با حداکثر عرض حدود 13 کیلومتر امتداد دارد.. رودخانه قرومسه به عنوان بخشی از مرز شمالی و فراز های ارتفاعی کوه گرده کولیو بغروداغ   به عنوان مرز جنوبی آن تعیین شده است از دیگرکوه های این منطقه طبق نقشه این منطقه در اطلس مناطق حفاظت شده (1385)  می توان به کوه میلرزان، کوه آبنه، نیز اشاره کرد. بخش وسعی از منطقه حفاظت  شده لیسار غیر از محدوده دریاچه نئور در برگیرنده آبخیز های رودخانه هره دشت است . رود دره هره دشت به طول حدود 32 کیلومتر با جهت غرب به شرق در میانه  این منطقه جریان دارد و عملا منطقه حفاظت  شده لیسار را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کرده است این رود خانه بعد از جاده تالش- آستارا  به شکل چند شاخه وارد دریای خزر می شود. .  رود دره لتن پل- کته سر از رود دره های معروف جبهه شمالی آبخیز های هره دشت است و رود دره کولاکون - تیلرود نیز از رود دره های جبهه جنوبی آبخیز های  آن است که وارد رود دره هره دشت می شود .

بنابر این با توجه به موقعیت تعیین شده دامنه ارتفاعی این منطقه از منفی 20 درجه در کنار دریا تا ارتفاعات 3000متر است و این طیف ارتفاعی دربرگیرنده اکوسیستم های تالابی-ساحلی، جلگه ای ، رودخانه ای و کوهستانی است که از هزاره های دور تنوع شگفت انگیزی از جنگل های هیرکانی جلگه ای نظیر شمشاد  تا جنگل های هیرکانی کوهستانی نظیر راش، ممرز، بلدمازو، شیردار،انجیلی، پلت،و... تا گیاهان ارتفاعات بلند چون گون، درمنه ، کلاه میرحسن ،و... تا کیاهان کنار دریاچه های کوهستانی سرد چون بارهنگ آبی، مرغ، عدسک آبی و... و این همه بستری فراهم می کند برای رشد و تبلور زیستگاه های بسیار متنوع از آبزیان کنار ساحلی خزری تا آبزیان سرد آبی ارتفاعات کوهستانی بسیار سرد تا آبزیان رودخانه ای تا زیستگاه های فصلی برای پرندگان مهاجر تا زیستگاه هایی برای جانورانی چون خرس قهوه ای ، بزرو پازن ، سیاه گوش، راسو، گراز و .... طبق تحقیقات اولیه در این منطقه بیش از نود گونه جانوری در منطقه حفاظت  شده لیسار شناسایی  می شود!!!

 

منطقه حفاظت شده لیسار

ماخذ نقشه اطلس مناطق حفاظت شده سال 1385- تکمیل عوارض طبیعی و مکان های جمعیتی بر پایه نقشه های منطقه ای از کانون دیده بانان زمین

 

 

 

 

دریاچه کوهستانی نئور  در غربی ترین بخش این منطقه حفاظت شده لیسار، از شاخص های بسیار ویژه زیستی در این منطقه  است . این دریاچه یک چاله تکتونیکی با وسعت ۲35 هکتار در ارتفاع 2460 متر و با عمق متوسط 5 متر که گسل نئور و گسل غرب دریاچه عامل اصلی در تشکیل و تکوین آن  بوده است. در اطراف و زیر دریاچه نئور بیش از سی چشمه گسلی تا کنون شناسایی شده است .  این دریاچه به علت قرار گیری دریک منطقه سردسیر ارتفاعی و یخ بستن سطح آن حتی تاعمق  80 سانتیمتر ی در شش ماه از سال ،در چند دهه گذشته به شکل طبیعی   فاقد ماهی بوده و  تنها زیستگاه نوعی سخت پوست  به نام "گاماروس"  بوده است . در سال 1352 سازمان حفاظت محیط زیست دست به یک اقدام ناموفق می زد و آن، رها کردن 5هزار بچه ماهی قزل آلای رنگین کمان  به داخل دریاچه نئور و سپس اقدام به عملیات هوازی با کمپرسور در زیر یخ بود. نتیجه از نظر وزن ماهی های پرورش یافته رضایت بخش بود به گونه ای که هر ماهی 2.5 کیلوگرم وزن پیدا کرد که رکوردی بی نظیری بود. ولی از سال سوم با ادامه این روند، تعادل اکولوژیک دریاچه نئور کاملا بهم خورد و گیاهان آبزی که تا آن موقع در دریاچه نئور وجود نداشتند ایجاد و شروع به رشد غیر عادی کردند و رشد ماهی قزل آلا را با مشکلات جدی مواجه شد و به ناچار عملیات متوقف گردید .

متاسفانه عملیات تخریبی اکوسیستم اطراف دریاچه در سال های اخیر به شدت افزایش یافته و راه های بسیاری تا کنار دریاچه ایجاد شده است . این راه ها همراه با تخریب جنگل های ارتفاعات مشرف به دریاچه ، موجب تشدید  سیل آبها و افزایش   رسوب در داخل دریاچه شده است و دور  از انتظار نخواهد بود که در سال هایی نه چندان دور این  میراث طبیعی نسل ها  چون دیگر دریاچه و تالاب ها به لطف و برکت خائنین این مرزو بوم که جز سوداگری اندیشه دیگری در سر ندارند ، از جغرافیای ایران  حذف شود !!!!!!

 

 

منطقه به اصطلاح حفاظت شده لیسار - دریاچه نئور- راه زنی تا کنار دریاچه

 

نتیجه  سیلابها 21 اردیبهشت ۱۳۹۶ خبرگزاری مهر- مدیرکل دامپزشکی استان اردبیل علت تلف شدن پنج هزار قطعه ماهی در دریاچه نئور اردبیل را سیلاب اخیر رخ داده در آذربایجان شرقی عنوان کرد.....

 

 

 

 

 

 

مراکز جمعیتی داخل و  محدوده منطقه حفاظت شده لیسار :  روستای جوکندان، روستای قنبر محله ، روستای دیزگاه محله، روستای پی سرا ، روستای سیاهگل(دهستان ساحلی جوکندان-استان گیلان ) روستای هره‌دشت، روستای هونیش، روستای زرمی، روستای  شاه میلرزان، روستای گل، روستای مریم گلشن (دهستان لیسار-استان گیلان ) روستای لیسارمحله،  روستای انبو، روستای کوهستان   (دهستان خطبه سرا-استان گیلان ) روستا ی  قیه چمن،روستا ی محمودآباد،روستای بیک علیا،  روستا ی شیلو ( استان اردبیل )

 

کانون دیده بانان زمین تاکنون از شرقی ترین و غربی ترین این منطقه حفاظت شده بازدید داشته است. در اردیبهشت 1386  ( مینا محبوبی و نسرین دخت خطیبی  ) بازدیدی از دریاچه نئور و بخش غربی سوباتان داشتیم و چشم اندازی شگفت انگیز از آلاله های زرد که نگین آبی  دریاچه نئور را در آغوش گرفته بودند  مشاهده کردیم. از طریق جاده مالرو به سوی خط الراس ارتفاعات حرکت کردیم و از بلندای آن چشم انداز متفاوت دیگری در  دشت سوباتان دیدیم این بار فرشی از شقایق های  سرخ در لابلای ابر و مه!!! از این فراز های بلند سرچشمه های  رودخانه هرو دشت  به  ییلاق سوباتای رسیدیم و منظره ای  هرچند اندک از ویلا سازی های منطقه  مشاهده شد که نشان  از دست اندازی در این میراث طبیعی نسل ها داشت  .

در آذر ماه 1387 کانون ديده بانان زمين( نسرین دخت خطیبی – مینا محبوبی- فرشته موثق نژاد – فرزانه رحیمی ) از شرقی ترین بخش  منطقه حفاظت شده لیسار یعنی تالاب جوکندان بازدید داشته که گزارش تصویری آن با عنوان" تالاب جو کندان ، شرقی ترین قسمت منطقه حفاظت شده لیسار "  در سایت کانون  ارائه شده است .

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

جنگل سوزی و جنگل زدایی در منطقه به اصطلاح حفاظت  شده لیسار

منطقه به اصطلاح حفاظت شده لیسار نیز از دست برد هیولاهای جنگل خوار در امان نبوده است . جنگل های سوزنی برگ این  منطقه خود گویای غارت جنگل های باستانی هیرکانی در این منطقه است یعنی زمرد بردند و خر مهره های سبز جاش گذاشتند !!!!! هم اکنون نیز نزدیک به نیمی از جنگل های تالش  در قالب طرح های فریبکارانه جنگل داری در چنگال هیولای جنگلخوار شفارود است . سازمان حفاظت محیط زیست تاکنون هیچ گزارشی از وضعیت جنگل های منطقه حفاظت شده لیسار و همچنین جمعیت حیات وحش این منطقه جز همان فهرست های کلیشه ای نام چند درخت و حیوان به مردم ارائه نداده است!!!!! در ادامه چند مورد از آتش سوزی و ذغال گیری آخرین جنگل های باقی مانده در این منطقه ارائه می شود :

اسفند1382 ایرنا:  از عصر روز جمعه تا کنون آتش سوزي هاي متعددي در جنگل هاي شهرستان تالش در شمال گيلان اتفاق افتاد.آتش سوزي ها در مناطق رزداري ريک، خرچگيل اسالم  ، تنگاب، ديگولي ، اشکا اجين ،جوکندان ، هره دشت ليسار و لمير روي داد.  

 16اسفند 1390ایرنا: آتش سوزی در جنگل های جوکندان -سیدکریم پوراکبری رییس اداره منابع طبیعی شهرستان تالش :...این آتش سوزی در سطح هزار متر مربع از اراضی جنگلی بومی به وقوع پیوسته و......

18 دی 1393فارس:بر اثر وزش باد گرم 42 هکتار جنگل در منطقه شهربیجار، دو هکتار در حیران آستارا، هشت هکتار در سیاهکل، 3.5 هکتار در لاهیجان و جنگل‌های حبیب‌آباد رودبار، جوکندان تالش و ... دچار آتش‌سوزی شده است.

 

 ۶ اردیبهشت ۱۳۹۵مریان خبر :  " کوره های  زغال گیری در روستای پی سرای جوکندان نفس محیط زیست را به شماره انداخته است .دهستان جوکندان یکی از مراکز تولید زغال در تالش می باشد ....این کار علاوه بر این که موجب خسارت به در ختان می شود ، نفس روستاها را هم گرفته و موجب آلودگی زیست محیطی می شود ....اداره حفاظت محیط زیست تالش تا کنون در چند نوبت اقدام به تخریب این کوره ها کرده است ولی باز این کار ادامه دارد...."

 

 

کولاک تصاحب و تملک زیستگاه های گیاهی و جانوری در  منطقه به اصطلاح حفاظت شده لیسار  برای ویلاساز و طرح های مخرب گردشگری

 30 فروردین 1390 خبر گزاری مهر:" اکبر فرهیخته معاون گردشگری و سرمایه گذاری سازمان میراث فرهنگی استان اردبیل از اجرای طرح توسعه و آماده سازی منطقه گردشگری دریاچه نئور در شهرستان اردبیل خبر داد. اکبر فرهیخته روز سه شنبه در گفتگو با خبرنگار مهر در اردبیل اظهار داشت: این طرح ملی و بزرگ در سفر هیئت دولت به استان طی سال گذشته به تصویب رسیده و امسال باید اجرایی شود وی با بیان اینکه اجرای این طرح از هفته آینده آغاز می شود، ایجاد امکانات رفاهی، تفریحی..... "

  2 دی 1391 روزنامه همشهری- بهمن جلیلی  معلم بازنشسته‌ که در حال راه‌اندازی انجمن دوستداران طبیعت سوباتان است، از معضل جدید این منطقه جغرافیایی بسیار زیبای ایران خبر داده و گفته است: " .... در تازه‌ترین خبرها از این نقطه از کشور مشخص شده است که افراد سودجو به جان چمنزارهای سرسبز و وسیع منطقه سوباتان افتاده‌اند و با شخم‌زدن چمنزارها، زیبایی طبیعی این نقطه را از بین می‌برند. چمنزارهای زیبای این منطقه هر روز کوچک‌تر می‌شوند تا جایی که این خطر احساس می‌شود که در آینده از سوباتان هیچ دشت و فضای آزادی باقی نماند و مناطق بکر طبیعی و بسیار زیبای آن در ویلاسازی‌ها و خانه‌سازی‌‌ها محصور شود. "

 4 اردیبهشت 1392 فارس - علی حمیدی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل در گفت‌وگو با فارس : "ما مصمم هستیم تا پایان امسال این دریاچه را تعیین تکلیف کرده و برای بهره‌برداری صحیح آن را به بخش خصوصی واگذار کنیم.......در صورتی که نتایج مثبت از این واگذاری به دست آید می‌توانیم در آینده به صورت دراز مدت دریاچه نئور را به بخش خصوصی واگذار کنیم تا این مجموعه احیا و گونه گامارس آن دوباره فعال شود و پرورش ماهی قزل‌آلا در آن رونق بگیرد. در کنار آن باید به اکوتوریسم نئور نیز توجه شود تا با راه‌اندازی سایت‌های ماهیگیری و همچنین تفریحی – توریستی بتوان از این دریاچه بهره‌برداری همه‌جانبه داشت...... "

  28 اردیبهشت 1392 سایت سوباتان : " مدتهاست خرید و فروش زمین و ویلا در سوباتان توسط افرادی با تجربه انجام می شود . ولی این بار یکی از بنگاههای معاملاتی لیسار با نصب تابلوی بزرگی از نمای کلی سوباتان اقدام به خرید و فروش املاک ، خانه و ویلا و همچنین پیمانکاری ساختمان در سوباتان نموده است ...."  

  10 مهر 1393 مریان خبر: " جاده لیسار به سوباتان از مسیر روستای هره دشت جنوبی لیسار جزو برنامه تبلیغاتی بسیاری از کاندیداهای مجلس شورای اسلامی و شورای شهر و روستا در منطقه لیسار بوده است. آثار ورود لودر و ماشین آلات هنوز به چشم می خورد. قطع درختان و دفن آنها در جاده ای غیر استاندارد در دل منطقه حفاظت شده لیسار که گونه های منحصر به فردی از گیاهان و جانوران را در خود جای داده است، خبر از بروز یک فاجعه زیست محیطی می دهد که......"

 

ویلا های سیصد میلیونی به جای تاریخ سیصد هزار ساله

زیر نویس عکس عنوان مقاله ای است از سایت " گیل نگاه " به قلم فاطمه صابری

 

 

ویلا های سیصد میلیونی به جای تاریخ سیصد هزار ساله

ماخذ تصویر-سایت " گیل نگاه "

 

ویلا های سیصد میلیونی به جای تاریخ سیصد هزار ساله

ماخذ تصویر-سایت " گیل نگاه "

 

 

 

بازار گرم سوداگری  اراضی ملی متعلق به نسل ها در منطقه به اصطلاح حفاظت  شده لیسار 

  تاریخ آگهی6 اردیبهشت و 3 خرداد1392-سایت نیازمندیهای اینترنتی همشهری :فروش زمين در منطقه ييلاقي سوبات-زميني به مساحت800 متر مربع در بهترين منطقه ييلاق توريستي سوباتان با نازلترين قيمت بفروش ميرسد.

 مشاوران املاک مهر تالش-  املاک قابل فروش:  قطعات مختلف جهت احداث ويلاي ييلاقي در ييلاقات سوباتان- ريک – آق اولر – مريان – ديزگاه و ساير

 زمین و ویلا- سایت سوباتان..... . شاید سوباتان جزو معدود ییلاقاتی باشد که به دلیل قدمت تاریخی دارای مستثنیات ملکی زیادی بوده و اهالی می توانند با اخذ مجوز قانونی و پروانه ساخت اقدام به ساخت و ساز نمایند .نمونه ای از زمینهای صاف و هموار-نمونه ای از ویلاهای سوباتان-شما می توانند جهت مشاوره در راستای خرید زمین و یا ویلا با شماره 09111835091 تماس بگیرید .

  فروش  زمین  در ییلاق لیسار ( سوباتان ) بهشت ایران- فروش زمین در ییلاق لیسار (منطقه توریستی و تفریحی ، گردشگری بهشت ایران دشت شقایق ، آب و هوای عالی قطعه بندی شده دارای سند2000 متر مربع گیلان - تالش - لیسار – سوباتان- سایت نیاز روز

  زمینی واقع در سوباتان با سند ثبتی واقع در ییلاق سوباتان پایین تر از بازار بفروش میرسد 330متر متری 50000تومان- مشاور املاک اینترنتی

 زمین 1100متری فروشی –قیمت کل 660000000- لیسار ییلاق سوباتان-شماره سریال ملک 8349 / 036 / 775

 مشاور املاک مهر تالش :

*-15000 متر شالیزار –جوکنداندوم-قنبرمحله-متری 10هزارتومان

*-30000متر زمین-جوکندان دوم-کنار جاده اصلی-قیمت توافقی-

*-5000متر زمین - جوکندان دوم-پی سرامحله-متری 25هزارتومان

*-6000مترزمین- جوکنداندوم-قنبرمحله-متری 40هزارتومان

 جوکندان حاشیه کوه و جنگل با چشم اندازی فوق العاده و رو به ساحل دریا     20000 مترمربع  دارای مستثنیات از منابع طبیعی 10000 متر امکان کاشت کیوی(حداقل 600 نهال کیوی)  بقیه زمین با شیب ملایم -امکان ساخت ویلا و کاشت خرمالو و مرکبات  فاصله با جاده آسفالته 100 متر-و....سایت سوباتان بهشت ایران

 16خرداد-92زمینی با مساحت 2400 مترمربع با سند ثبتی و امتیاز آب، برق، گازو تلفن در لیسار هره دشت شمالی –در فاصله 500متری از جاده اصلی تالش به آستارا بفروش می رسد-قیمت هر مترمربع 120000تومان می باشد .....

و......

 

بزودی بندر چند منظوره و کارخانه کشتی سازی در منطقه تالابی- ساحلی جوکندان در منطقه به اصطلاح حفاظت شده لیسار 

19 مرداد1392 ایسنا : کریم شعبانی فرماندار شهرستان تالش : " این شهرستان 94 کیلومتر ساحل دارد که در راستای استفاده بهینه از ظرفیت های ساحلی پروژه احداث بندر چندمنظوره و کارخانه کشتی سازی در سفر ریاست جمهوری به استان گیلان مصوب شده است. پس از برگزاری جلسات متعدد با ادارات و سازمان های مربوطه و همکاری منابع طبیعی، 200 هکتار زمین در منطقه جوکندان در جاده تالش به آستارا جانمایی شده است. در حال حاضر اقدامات جهت صدور سند زمین مربوطه به نام بنادر و کشتیرانی در شرف انجام است......"

 

 

ناحیه دو- ص2 از 22

ادامه

صفحه اصلی