نسخه قابل چاپ

توفان کاترينا فاجعة پيش بيني شده  امّا

بي اهميت براي دولت بوش

کانون ديده بانان زمين – فرزانه رحيمي (کارشناس ارشد جغرافياي طبيعي ) –23شهريور 84

دوشنبه 29 اوت 2005   سر انجام بعد از پيش بيني هاي دقيق هواشناسي هاي جهاني ،   توفان استوايي(Hurricane) کاترينا در سواحل جنوبي آمريکا  به  يکي از ويرانگرترين توفان هاي  تاريخ آمريکا  تبديل مي  شود و فاجعه اي عظيم مي آفريند . با رسيدن اين توفان به سواحل ايالات متحده در خليج مکزيک ،  سرعت آن به 280 کيلومتر در ساعت رسيده و همراه با ريزش باران سنگين و هجوم امواج دريا مناطق ساحلي را کاملاٌ ويران مي کند . توفان پس از عبور از شهر نيواورلئان به سوي مي سي سي پي تغيير جهت داده و خسارت و تلفات بيشماري در شهرک هاي تفريحي " بيلو کسلي " و " گلف پورت " در اين ايالت بر جاي مي گذارد.  

هنوز آمار دقيقي از تلفات انساني اعلام نشده ولي گفته مي شود که تلفات به 15 هزار تن نيز خواهد رسيد . بيشتر آسيب ديدگان اين فاجعة عظيم انساني سياه پوست  مي باشند .  از شهر هاي  نيواورلئان Neworleansدر جنوب ايالت لوئيزيانا و دو شهر گلف پورت (Gulfport) و بيلوکسي (Biloxi) در جنوب ايالت مي سي سي پي تصاوير ماهواره اي دو مقطع زماني قبل و بعد از توفان در پیوست منعکس شده است که به خوبي شدت تخريب اين توفان را نشان مي دهد (تصاوير ماهواره اي متعلق به ماهواره  آيکانوس Ikaonos با قدرت تفکيک يک متر مي باشد. )

گرم شدن هوا  دليل  تشديد توفانهاي هاريكون و تيفون ها

 تحقيقات جديد نشان ميدهد گرم شدن هوا باعث تشديد توفانهاي هاريكون وتيفون ها شده است .

بنابر تحقيقات  كري امانوئل از انستيتو تكنولوژي ماساچوست با توجه به اينكه درجه حرارت سطح درياهاي حاره اي فقط نيم درجه افزايش پيدا كرده ولي تجزيه وتحليل داده ها بر روي توفانها نشان دهنده اين است كه قدرت تخريب آنها در طي 30 سال گذشته دو برابر شده است .اليته گرم شدن هوا در تعداد هاريكن ها تاثيري ندارد،تقريبا" 90  سيكلون حاره در هر سال در سراسر دنيا اتفاق مي افتد . امانوئل در مدل خود پتانسيل قدرت تخريبي تمام توفانها را هر سال از سال 1950 در دو منطقه اقيانوس اطلس شمالي و شمال غرب اقيانوس آرام محاسبه كرده و متوجه شده كه ارتباط موثري بين پتانسيل تخريب و درجه حرارت سطح دريا وجود دارد.

هاريكونها دراثر اختلاف درجه حرارت بين سطح آب وهواي بالاي آن ايجاد مي شود. طي 30 سال گذشته در مدلهاي قبلي كامپيوتري پيش بيني می شد که به ازاء افرايش هر  نيم درجه حرارت سطح آب در اثر گرم شدن هوا  حدود 3% سرعت باد افزايش می یابد ولي مدل امانوئل 10% افزايش در قدرت تخريب را پيش بيني كرده است .

درمقابل دوبرابر شدن قدرت تخريب توفانهاي اطلس شمالي طي 30 سال گذشته، توفانهاي شمال غرب اقيانوس آرام 75% افزايش داشته است .

در پيش بيني هاي هواشناسي هشدار داده شده كه سال 2005 سال توفانهاي هاريكون اقيانوس اطلس شمالي مي باشد.

توفان کاترينا پيامد بي توجهي دولت بوش به پيمان کيوتو  و بي اعتنايي به هشدار هاي جدي وقوع آن

 با عنايت به مطالب فوق  درمي يابيم که بي شک تغييرات جوي کره زمين بي تاثير در شد ت اين توفان ها نبوده است . دولت و مردم ايالت هاي جنوبي آمريکا در خليج مکزيک در حالي متحمل خسارت هاي جاني و مالي مي شوند که دولت آمريکاپس از 7 سال از گذشت اولين اجلاس پيمان کيوتو هنوز اين قرار داد مهم جهاني را نپذیرفته و به آن نمی پیوندد ! گفتني است پيمان کيوتو براي جلوگيري از گرم شدن هواي زمين هفت سال پيش با حضور 180 کشور جهان در کيوتو مورد تاييد قرار گرفت . اما تنها در 16 فوريه امسال ( 2005 ) تعداد کشور هاي امضاء کننده اين سند به حد نصاب پيش بيني شده در پروتکل رسيد و سر انجام اين پيمان جنبه اجرايي يافت. براساس اين پيمان کشور هاي امضاء کننده متعهد شده اند تا سال 2012 ميلادي ميزان گاز هاي گلخانه اي خود را به ميزان 2/5 درصد کمتر از سطح آن در سال 1990 کاهش دهند .کشور آمريکا جزو 37 کشور صنعتي بود که بار اول پيمان را پذيرفت ولي پس از روي کار آمدن جرج بوش در سال 2001  ، بوش اعلام داشت که دولت وي به پيمان کيوتو ملحق نمي شود .  اين اقدام واکنش هاي بسياري بين کشور ها بوجود آورد . خانم " مارکويت  والتروم " مسئول محيط زيست در کميسيون اروپا ، ضمن اعلام اينکه تصويب اين سند را به عنوان يک لحظه تاريخي براي تلاش هاي جهاني در جهت مبارزه با تغیيرات اقليمي ستايش کرد ، هشدار داد که اکنون بايد بر ايالات متحده آمريکا که بزرگترين آلوده کننده هوا در جهان است فشار وارد شود تا سهم خويش را ادا کند (6/2002 ) . همچنین کمیسيون اروپا نيز گفته بود که دولت آقاي بوش به جاي هفت درصد کاهش که در اين پيمان پيش بيني شده در يک تغيير سياست در نظر دارد انتشار گاز هاي گلخانه اي را تا 30 (سي ) درصد افزايش دهد .  هم اکنون آمريکا مسئول توليد حدود 25 درصد از گاز دي اکسيد کربن  در جهان است . بنابراين خروج آمريکا از پيمان کيوتو مانند امضاء نکردن معاهده منع مين هاي ضد نفر و مخالفتش با دادگاه هاي بين المللي جرائم جنگي نشان دهنده  قلدري در عرصه هايي است که ارزش انساني را ناديده مي گيرد .  بوش به صراحت گفته است که او در پذيرش هر نوع پيمان که خواستار کاهش انتشار کربن باشد مقاومت خواهد کرد .

بنا براين بي دليل نخواهد بود اگر مصيبت توفان کاترينا و توفان هاي ديگري با اين شدت را بر آيند سياست هاي غلط و زور گويي دولت بوش بدانيم .

قابل ذکر است این مناطق آسيب ديده با آنکه همیشه  در معرض توفان هاي مهيب هاريکن بوده اند اما از ايمني لازم برخوردار نبوده اند وگفته مي شود تاسسيسات شيميايي ( بيش از 100 واحد)  بسياري نيز در اينجا مستقر بوده که متلاشي شده و سموم آن به داخل آب ها جاري شده است .

مسير توفان کاترینا وشدت تخریب آن  در نيواورلئان  

×    توفان استوايي " کاترينا " که در دايره اي عظيم پيچ مي خورد پس از عبور از خليج مکزيک در ايالات مي سي سي پي ، آلاباما و لوئيزيانا خسارات گسترده به بار  آورد.

مسير حرکت توفان کاترينا از اقيانوس آرام به خليج مکزيک و  جنوب شرقي آمريکا

×    توفان  كاتزيناخط لنگرگاه رودخانه مي سي سي پي  ورودخانه پونچارترين(pontchartrain) را از بين برده و فرونشيني رسوبات دلتا قسمتي از شهر نئواورلئان بالاي 20 فوت (6 متر) را به زير آب برده است. شهردار نيواورلئان در همان روز هاي اول به شبکه تلويزيون محلي مي گويد که تا 80 درصد شهر زير آب رفته و عمق آب در برخي نقاط به شش متر مي رسد . 

×    گستردگي سيل بسيار زياد بوده ولي مسئولين بيشتر نگران مخلوط شدن مواد سمي حاصل از نفت تصفيه شده ، فاضلاب شهري وديگر مواد زائد حتي گورستانها هستند.

×    توفان کاترينا 80 درصد نيواورلئان را زير آب  فرو برد و تکه اي از سقف يک استاديوم معروف ( super Dome ) را که بسياري از ساکنان شهر در آن پناه گرفته بودند را از جا کند

×        فشار آب موانعي را که از قديم براي جلوگيري از پيشروي دريا در اطراف شهر کشيده شده را شکافته است

ويژگيهايي چند از برخي موقعيت هاي جغرافيايي نيواورلئان

×    ساحل جنوبي لوئيزيانا باتلاقي است و جمعيت زيادي ندارد ولي بيشتر نگران فرسايش وفرو نشيني گلها ورسوبات هستند.سالانه دهها كيلومتر مربع باتلاق به زير آب مي روند.

×    اين شهر در شيب هاي دره اي در ساحل و پشت آب بند ها ساخته شده و ارتفاع بخش عمده شهر پايين تر از سطح دريا است و در معرض آب گرفتگي ها و خيزش امواج دريا بوده است . و اين توفان نشان داد که آب بند هاي ساخته شده در مقابل چنين توفان هايي مقاوم نبوده اند

×    نيواورلئان  بار ها دستخوش توفان هاي شديد بوده است ، آخرين بار در سال 1965 بوده است که دستخوش  توفان شديد و خيزش امواجي به ارتفاع 3 متر شده است .

×        بخش تاريخي شهر که روي بلندي قرار دارد آسيب زيادي نديده ولي بقيه شهر  ويران شده است

×        در نيواورلئان تعداد زيادي چاه نفت ساحلي نيز وجود دارد

منابع :

×           nature(Dol:10.1038/nature03906)  journal

×          BBC

کانون ديده بانان زمين ضمن اعلام تسليت و ابراز همدردي با همة بازماندگان و مردم آسيب ديدة فاجعة کاترينا ، آرزو  مي کند زندگي مردم مصيبت ديدة اين بخش از آمريکا هر چه سريع تر سامان يابد.

صفحه اصلی