کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

ادامه بررسی ناحیه دو -مناطق حفاظت شده کوهستان البرز مرکزی

 

منطقه21 البرزمرکزی

 اثر طبیعی ملی دریاچه های تار و هوير

Tar & Havir Lakes  National Natural Monument

 

دریاچه های تار و هوير از سال 1346 تحت نظارت سازمان حفاظت محيط زيست قرار گرفتند ولی در سال 1390 با مساحت 1051 به عنوان اثر طبیعی ملی دریاچه های تار و  هوير ثبت شدند .

 

نقشه اثر طبیعی ملی تار و هویر

ماخذ نقشه  : سایت سازمان حفاظت محیط زیست - بزرگنمایی عوارض طبیعی داخل و محدوده منطقه از کانون دیده بانان زمین (حریم تعیین شده برای دریاچه تار :   500متر از سطح نهایی آب)

 

دریاچه های تار و  هوير که با  فاصله 500 متر از یکدیگر قرار دارند در حدود 20 کیلومتری شمال شرق  شهر دماوند قرار دارد. این دریاچه ها که در ارتفاع 2800 متری قرار دارند جزو دریاچه های کوهستانی البرز مرکزی  محسوب می شوند. زرین کوه با فراز 3452متر در جنوب آن  وکوه های کوه پیر آجی و سیاه چال (3300 متر )از پیش کوه های قره داغ ( 4076 متر) در شمال آن قرار دارند. رودخانه های هویر و رودخانه تار که از ارتفاعات شمالی این دریاچه ها سرچشمه می گیرند و در جهت عکس هم جریان دارند،  به ترتیب جزو حوزه حبله رود و حوزه رودخانه دماوند محسوب می شوند. رودخانه تار از ارتفاعات کوه سیاه چال (3300 متر ) سرچشمه گرفته و با طول حدود 14 کیلومتر در دره عمیق تار جریان دارد و در شهر دماوند به رودخانه دماوند می پیوندد .رودخانه هویر نیز ازکوه پیرآجی در شمال دریاچه هویر و کوه شاه ورس (3199 ) سرچشمه گرفته وپس از طی  6 کیلومتر و پس از عبور از روستای هویر در نزدیکی روستای دلی چائی، نام رودخانه هویر  به رودخانه دلی چایی تغییر کرده و  پس از روستا و غار رود افشان،  در نزدیک ایستگاه راه آهن سیمین دشت به مادر رود حبله رود می پیوندد.

 

مساحت این دو دریاچه و ابعاد آن بر حسب شرایط بارندگی سالانه و فصلی متغییر است. به عنوان مثال سطح اندازه گیری شده دریاچه تار در سال 1361 معادل 32 هکتار و بر اساس داغ آب درهمان سال، معادل 41 هکتار بوده است با طول بین 800 تا 1000 و عرض 400 تا 450 متر و با حداکثر  عمق 45 متر ( شمال غربی دریاچه). دریاچه هویر بسیار کوچکتر از دریاچه تار و نزدیک به یک سوم  آن است.

درجه حرارت آب  تار و هويراز نظر حرارتی به علت عمق بیش از 40 متر متغیر است. طبق مطالعات انجام شده در تابستان در سطح، حدود 18 و در کف حدود 4 درجه سانتیگراد است .

منبع تعمین آب آب این دریاچه ها از چشمه هاي متعدد در كف و آبهای سطحی تامین می شود. 

ماهیان دریاچه های تار و هوير زیستگاه ماهی بومی آن ماهی سیاه Varicorenus ، از خانواده کورماهیان است.

 سازمان حفاظت محیط زیست از سال 1352 در این دو دریاچه نیز مشابه دریاچه نئور اردبیل، دست به کاری نادرست زد و آن معرفی ماهی قزل آلای خال قرمز و قزل آلای رنگین کمان به این دریاچه ها بود. 

 

زمین شناسی -تشکیل این دو دریاچه بر اساس نظریه زمین شناسان، در اثر  عملکرد گسل  فعال و خطر زای مُشا – فشم  بوده که موجب  زمين لغزي زرين كوه شده بوده است و به موجب آن میلیون ها مترمکعب  سنگ و خاك به داخل دره ریخته شده و  سدى طبیعى در برابر روان آب‎هاى این منطقه  ایجاد کرده است . گفتنی است بخشی از گسل مشا-فشم به طول   200 کیلومتر در امتداد دره تار و اکنون   نیز ضلع جنوبی دریاچه تار  روي خط گسل رو رانده مشا – فشم قرار دارد .    بجز گسل مشا-فشم ، گسل های دیگری در شمال این دو دریاچه با راستاهای شرقی- غربی و شمالی- جنوبی قرار دارد . فعالیت  گسلهای منطقه تاکنون  سبب درهم ریختگی ها و  خردشدگی ها و بی ثباتی در محدوده این دریاچه ها شده است. این ویژگی همراه با شرایط اقلیم بسیار سرد و بارش هائی که بیشتر  به صورت برف است، یکی از مناطق گذر گاه های بیشمار بهمن خیز را در کوهستان البرز مرکزی رقم زده است. اعضای کانون دیده بانان زمین ( نسرین دخت خطیبی و مینا محبوبی ) در اواخر دهه 70 و اوایل  دهه 80  چند نوبت از این دریاچه های کوهستانی از راه روستای سید آباد و غار رود افشان و همچنین دره تار بازدید کردند  و شاهد بودند که بویژه راه دره تار به لحاظ شرایط سخت بهمن خیزی و ریزش های متعدد، بیانگر یک راه کوهستانی بسیار بسیار پر تنش بود، راهی که برای بهره برداری معادن این منطقه زده شده و در هر  سال دچار تخریب می شود .

 شهرداری تهران( معاونت امور اجتماعی شهرداری تهران– شرکت توسعه فضاهای فرهنگی) ازسال 1376 برای تصاحب وسوداگری دریاچه های تار و هویر ،در پشت نقاب گردشگری برنامه ریزی کرد  .

 افزون بر این در سال ۱۳۸۱ طي توافقنامه اي بين سازمان حفاظت محيط زيست و شركت سرمايه گذاري سنگسر، در ازاي سامان دهي محيط اطراف درياچه، و همچنين رها سازي و ترميم جمعيت ماهي قزل آلاي رنگين كمان درياچه، حق بهره برداري و فروش پروانه ماهيگيري به اين شركت واگذار گرديد. در عین حال  همشهری در گزارش 11 مهر  1383 خبر از اجاره این دو دریاچه توسط یک شرکت خصوصی می دهد به مبلغ 10 میلیارد تومان با قرار داد 5 ساله ، شركت سرمايه گذار مدعي می شود که  با بودن ظرفيت هاي اكولوژيك اين منطقه را مي تواند ظرف ده سال به يكي از مراكز جذب توريست تبديل كند!!! گفتنی است توافق نامه 1381 چند سالی اجرا شد ولی  در سال ۱۳۸۶ به دنبال بروز  اختلاف بين سازمان محيط زيست و شركت سنگسر ، ماهيگيري در این درياچه ها  تا زمان رفع اختلافات ممنوع گرديد. ولی نهايتا در مرداد (۱۳۸۷) مجددا اجازه ماهيگيري با تهيه پروانه ۸۰۰۰۰ ريالي داده شد.

 

 

تصویر ماهواره ای اثر طبیعی ملی تار و هویر

 

چشم اندازی از اثر طبیعی ملی دریاچه های تار و هویر

 

 

 

چشم اندازی از اثر طبیعی ملی دریاچه های تار و هویر

 

 

 

ناحیه دو-  البرز مرکزی -1-13 از 22

ادامه

 

صفحه اصلی