گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی ناحیه دو -مناطق حفاظت شده کوهستان البرز مرکزی

گروه سه بررسی مناطق حفاظت شده کوهستان البرز مرکزی :  

اثر طبیعی ملی قلل علم کوه - منطقه حفاظت شده بلس کوه-منطقه  حفاظت شده رودخانه سرداب رود

گروه سه  مناطق حفاظت شده کوهستان البرز مرکزی شامل اثر طبیعی ملی قلل علم کوه ،منطقه حفاظت شده بلس کوه و منطقه حفاظت شده رودخانه سرداب رود است .  رودخانه حفاظت شده سرداب رود   و رودخانه سه هزار که بخش انتهایی آن  به عنوان مرز  شرقی منطقه حفاظت شده بلس کوه تعیین شده است ، از قلل علم کوه و تخت سلیمان سرچشمه می گیرند بنابر این  هر نوع تنش بر روی قلل علم کوه و تخت سلیمان بر روی این دو منطقه حفاظت شده اثر مستقیم و انکار ناپذیر دارد . فاصله جنوبی ترین قسمت منطقه حفاظت شده بلس کوه با قلل علم کوه حدود 22کیلومتر ( فاصله فضایی ) است.

شهر های  کلاردشت و تنکابن نزدیک ترین شهر ها به این مناطق می باشند. شهر تنکابن در 19 کیلومتری شمال بلس کوه و شهر کلاردشتدر حدود 20 کیلومتری شمال شرقی قله علم کوه قرار دارد ورودخانه حفاظت شده سرداب رود نیز از میانه شهر کلاردشت  عبور می کند.

 

منطقه6 کوهستان البرزمرکزی- اثر طبیعی ملی قلل علم کوه

IRAN-Alamkuh Peaks National Natural Monument

اثر طبیعی ملی علم کوه با مساحت 4077 هکتار در سال 1381 به فهرست مناطق حفاظت شده اضافه شد. حدود تعیین شده برای این منطقه طبق سایت سازمان حفاظت محیط زیست بدین صورت است:

شمال: از ارتفاعات كالاهو در شمال غرب در مسير سياه لت و پيت كوه تا كرماكوه.

جنوب : از قله خشكه در به سمت چهار تپي آبيدر تا خط الراس ديوچال و در ادامه در مسير صعود دشوار كوهنوردي به سوي ارتفاعات حصار چال تا گردنه هزار چم.

شرق ‍: از ارتفاعات كرماكوه به سمت گوسفند سراي بوير  و  ونداربن در شرق سپس از آنجا در امتداد جاده خاكي و رودخانه تا دره آبيدر و در ادامه به سمت قله برير و خشكه در.

غرب:  از گردنه هزار چم به سمت قله هاي هزار چم، مناره، ستاره، خراسان جنوبي و از آنجا در مسير صعود عادي كوهنوردي تا تخت سليمان و در امتداد اين مسير تا ارتفاعات كالاهو.

با توجه به محدوده بالا  قلل ارتفاعی بیش از 4000 متری که داخل این محدوده قرار می گیرندعبارتند از :

قله علم کوه (4850متر) قله تخت سلیمان( 4659 متر) قله خرسان شمالی(4680متر)، قله خرسان جنوبی(4659متر) قله هفت خوان(4537متر)قله سیاه کمان(4472متر)قله رستم پشت(4426تر) قله کالاهو(4412متر) قله دندان اژدها(4400متر)قله نگین(4440متر)قله مناره(4378متر)قله ستاره(4240متر)قله آبیدر(4260متر)قله تخت رستم(4245متر) قله سیاه لت(4200متر) قله چهار تپي آبيدر(4184متر) ، قله خشکه در(4040متر)، کرماکوه(4020متر) ، قله نزارکوه (4047متر) و....

توده های  یخچالی ،  برف چال ها یی که در این محدوده قرار می گیرند :

یخچال علم چال (4180متر) یخچال مرجی کش(4280 متر)، یخچال چالون(4480متر)، یخچال خرسان(4200 متر) یخچال شانه کوه، یخچال تخت سلیمان(4200متر)، یخچال هفت خوان ، یخچال اسپی لت(4400متر)،  برفچال هزار چم (4300 متر)برفچال رستم پشت، برفچال لشگرگ(4120متر برفچال لج گرگ(4000متر) برفچال لوی نا ( 4200متر) برفچال نفت چاک(4100متر) برفچال زرین کوه (3900متر) برفچال کالاهو، و...

نظام هیدروگرافی ( آبنگاری ) این توده عظیم و بسیار بلند طی میلیون ها سال شکل گرفته و منشا حیات در این منطقه از ایران زمین بوده است . نظیر  رودخانه های سردآب رود ، گرمارود که از سرشاخه های اولیه رودخانه سه هزاراست،رودخانه ازارود.

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

  راه زنی در قلل علم کوه 

  21 مرداد 1388خبرگزاری مهر : "عباس محمدی رئیس انجمن کوهنوردان ایران از تصویب احداث یک جاده 40 کیلومتری در ارتفاعات 4850 متری قله علم کوه از سوی مسولان استانی در استانداری مازندارن خبر داد و گفـت: باید منتظر تکرار تجربه دماوند در بهشت طبیعت شمال ایران باشیم......تا آنجا که مطلع هستم این جاده قرار است از منطقه حصار چال در جنوب قله علم کوه با گذر از ارتفاع 4 هزار متر لشکرک به پراچان در طالقان برسد که به عقیده ما این تصویب غیر قانونی است چون هیچ ارزیابی زیست محیطی در آن لحاظ نشده است. این اتفاق در حالی در این منطقه بکر طبیعی قرار است رخ بدهد که کارشناسان زیست محیطی معتقدند تمام دامنه های این منطقه به شدت آسیب پذیر و سست هستند و هر گونه بارگذاری اضافه اکوسیستم منطقه را به شدت تخریب می کند و راهسازی در این منطقه فوق العاده غیر کارشناسی و غیر اصولی است....چند سال پیش راه باریکی برای بهره برداری معدن در منطقه ایجاد شد که 15 کیلومتر طول دارد و به شدت منطقه را تخریب کرده و اتفاقا همیشه حاشیه رودخانه "سرد ابرود" که از رودخانه های حفاظت شده منطقه و برای پرورش ماهیان در حال انقراض خزر کاربری دارد به خاطر همین جاده گل آلوده است...."

25 شهریور1393 خبرگزاری مهر در گزارشی از ایجاد شکاف هایی در یخچال های علم کوه خبر داد. در این گزارش آمده است  که شکافهای ایجاد شده در بزرگترین یخچال طبیعی ایران درحالی است که هنوز دیواره های حایل رودخانه سرداب رود که در سیل 1390 دچار خسارت شده است به دلیل کمبود اعتبار تکمیل نشده است.

اول تیر1394   ایرنا - هادی منصورکیا رییس اداره محیط زیست شهرستان های تنکابن و عباس آباد: ذوب بخشی از یخچال طبیعی تخت سلیمان و طغیان رودخانه چشمه کیله در هفته گذشته، خسارت های زیست محیطی زیادی به گونه های گیاهی و جانوری منطقه سه هزار تنکابن وارد کرد.

 

 

منطقه7 کوهستان البرزمرکزی-  منطقه حفاظت شده بلس کوه( سه هزار و دو هزار )

IRAN-Beles Kuh Protected Area  

 منطقه حفاظت شده بلس کوه در سال 1380 با مساحت 11 هزارو 211 هکتار حفاظت شده اعلام شد. این منطقه در  16کیلومتری جنوب شهر تنکابن(شهسوار سابق)  قرار دارد .  مناطق شکارممنوع "دو هزار و سه هزار" ، با مساحت 80 هزار و 453 هکتار بخش های وسیعی از شرق،غرب و جنوب این منطقه تا محدوده اثر طبیعی ملی علم کوه را در برمی گیرد. افزون بر این  مناطق شکار ممنوع الموت شرقی و الموت غربی با مجموع مساحت 180 هزار و 617 هکتار که در بر گیرنده ارتفاعات الموت تا شمال شهر قزوین است،  متصل به این منطقه است .

 منطقه حفاظت شده بلس کوه در بر گیرنده ابر سازه های آب ساز طبیعی و جنگلی بلس کوه (3147 متر )  و بخشی از جبهه شمالی کوه سیالان (4175 متر)  است .رودخانه سه هزار ، مرزشرقی و رودخانه های دوهزار و دریاسر مرز غربی منطقه حفاظت شده بلس کوه تعیین شده است . راس این منطقه تقریبا مثلثی شکل،(درجنوب روستای پرده سر) ،محل تلاقی دو رودخانه سه هزار و دو هزار  است .  افزون بر این رودخانه کته رود(تنگه چال)  نیز که از کوه سیالان سرچشمه می گیرد در داخل این منطقه جریان دارد و نهایت در نزدیک روستای آش محله به رودخانه سه هزار می پیوندد. این منطقه کوهستانی طی هزاره ها، یکی از بستر های  مهم جنگل های باستانی هیرکانی بود و زیستگاه های دیرینه ای برای  خرس قهوه ای، پلنگ، مرال، شو کا، عقاب جنگلی، دارکوب کوچک، سمندر کوهستانی بوده است.

 

 

نقشه موقعیت منطقه حفاظت شده بلس کوه در منطقه 

ماخذ نقشه اطلس مناطق حفاظت شده 1385- بزرگ نمایی عوارض و راه ها و... از کانون دیده بانان زمین

 

 

 

نقشه موقعیت منطقه حفاظت شده بلس کوه در منطقه

 

گفتنی است رودخانه دو هزار از بهم پیوستن رودخانه دریا سر( هلوکه) و رودخانه نوشا  تشکیل می شود که در نزدیک روستای کلیشم رودخانه دوهراز را تشکیل می دهند.

روستا های اشتوج بالا وپاین،  روستای هلوکله بالا و پایین ، روستای کلیشم ، روستای پایین  نرس ، روستای عسل محله،  روستای دریاسر،  در کنار روددره دوهزار و دریاسر موقعیت دارند  

و روستا های زرد کند، روستای یان دشت بالا، روستای سرواش پشته ، روستای گاوبر، روستای ورزمین، روستای داس دره، روستای آشت محله(آش محله)  ، روستای خانیان،  روستای هلوان، روستای سرپل، و.. در کنار روددره سه هزار موقعیت دارند.

در داخل این منطقه نیز روستای خانه بن، روستای لشم، روستای تنگه چال،و...قرار دارند.

این روستا ها عمدتا تابع دهستان های سه هزار و دو هزار بخش خرم آباد شهرستان تنکابن هستند.

 

حفاظتی که انجام نشد

 

راه زنی با نابود سازی بستر جنگل های باستانی هیرکانی  و  زیستگاه های   جانوری در منطقه به اصطلاح  حفاظت شده بلس کوه

در سال های 1374 و 1375 یکی از فجیع ترین راه سازی ها در این منطقه جنگلی با عنوان راه های دو هزار و سه هزار در کنار رودخانه های دوهزارو سه هزار انجام شد و در جای جای این منطقه جنگلی بلدوزرها و ماشین آلات سنگین راه زنی با تکه پاره کردن اکوسیستم یکپارچه زیستگاه های گیاهی و جانوری، جنگلها و بستر میلیون سالی و آبریز ها و آبراه ها و چشمه سار های این منطقه را نابود کردند تا تا راه را برای رانت خواران کوهخوار ، رودخانه خوار و طرح های گردشگری مخرب سوداگر هموار کنند !!!!!!! دوستداران محیط زیست و کارشناسان مسئول ،بارها حتی با تهیه فیلم و عکس و اسلاید تلاش کردند تا  به اثرات مخرب  این راه زنی هشدار دهند ولی این راه زنان ، کمترین اهمیتی به این هشدار ها ندادند!!!!.این دو راه سرانجام ساخته شد و متعاقب آن پروژه جاده قزوين –الموت- تنكابن در سال  ۱۳۸۸ به طول حدود 148كيلومتر کلید خورد . قرار است راه زنان ۷ تونل با شکافتن آبخوان های و تخریب وسیع آبخیز های الموت در آن ایجاد کنندکه سرعت آمدن به تنکابن را شتاب دهند !!!  معلوم نیست در تنکابن چی تقسیم می کنند که این همه تخریب برای آن جایز دانسته شده !!!! آنهم در بحرانی ترین شرایط آبی و چشم انداز های تیره  آینده آبی کشور !!!!

 

 

 جنگل زدایی و سوداگری با اراضی ملی متعلق به نسل ها در منطقه به اصطلاح  حفاظت شده بلس کوه

 جنگل های باستانی هیرکانی  منطقه حفاظت شده بلس کوه بویژه بعد از  راه زنی در مسیر رودخانه های  دوهزار ,  سه هزار ، به شکل اسف باری نابود  شده است و بر پایه تصاویر ماهوره ای جز لکه های پراکنده دیگر چیزی از جنگل های باستانی هیرکانی این منطقه نمانده است!!!!! و جای آن را هتل، ویلا های خصوصی،کافه رستوران،پارک های مصنوعی ،تاسیسات پرورش ماهی ،  و.... گرفته است.  در ادامه به نمونه ای از اخبار رسانه ای شده در این موارد اشاره می شود :

در سال های 1375 و 1379 در "پرده سر"  تنکابن و "داریان"  تنکابن دو هزار، بیش از 9 هکتار از طرح های جنگل کاری به شهرداری برای دفن زباله  واگذار شد .

5آذر 1387 فارس: "  آتش‌سوزي جنگل‌هاي 2 هزار تنكابن كه از عصر ديروز آغاز شده بود، مهار شد...

۲8مهر ۱۳۹۲ ایسنا : " جنگل‌های ۲۰۰۰ تنکابن غرق در زباله......... فربد فخاری، کارشناس مسئول آلودگی آب و خاک حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به محل دفع زباله تنکابن، گفت: این مکان در اراضی جنگلی منابع طبیعی با وسعت ۸ هکتار در مسیر جاده دو هزار واقع شده است......"

19آبان 1392  ایرنا- یوسف علی ادیب فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان مازندران ـ نوشهر  :.... برخی از افراد دخیل در تصرف اراضی ملی با دور زدن قوانین و اقدامات ظاهرسازانه سعی می کنند به هر نحو ممکن زمین مورد نظر خود را تصاحب کنند. ... وی گفت: کلاردشت، جواهرده در رامسر، دوهزار و سه هزار در تنکابن از جمله مناطقی هستند که بیشتر در معرض تصرف اراضی قرار دارند....

19اسفند 1392 سایت اداره کل منابع طبیعی و آبخیز داری استان مازندان -  اسکندر رضایی مسوول پروژه مدیریت چندمنظوره جنگل‌های هیرکانی در حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران _ نوشهر گفت: ساخت و سازهای صورت گرفته در منطقه دوهزار و سه هزار شهرستان تنکابن موجب خشک شدن 150 چشمه جنگلی در این مناطق شده است....

16خرداد1394 خبرگزاری فارس:  بهزاد انگورج معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری با اشاره به اینکه بسیاری از زمین‌های کشاورزی حوزه دوهزار ـ سه‌هزار تغییر کاربری پیدا کرده است، بیان کرد: زمین‌های مذکور تبدیل به ویلا شده است.انگورج تهدید عمده حوزه مذکور را احداث جاده و اجرای طرح‌های عمرانی در جنگل، گسترش ویلاسازی، ساخت و ساز بی‌رویه و حریق اعلام کرد و گفت:   بهره‌برداری از معدن، دپوی زباله،برداشت غیر مجاز از منابع و حضور دام در جنگل از جمله عوامل تهدید در حوزه دوهزار ـ سه‌هزار است.وی به تهدیدهای بخش تنوع زیستی در حوزه مذکور اشاره کرد و یادآور شد: معدن‌کاوی، برداشت از رودخانه، توسعه استخرهای پرورش ماهی، رها شدن انواع پسماند در منطقه، گردشگری ناپایدار و شکار غیر قانونی از تهدیدهای بخش تنوع‌ زیستی حوزه دوهزار ـ سه‌هزار محسوب می‌شود..."

بهزاد انگورج معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری در  این گزارش مطالبی را می گوید که هرکس که ساکن این مناطق است یا سفری به این مناطق کرده باشد و  یا تصاویر ماهواره ای و یا تبلیغات هتل ها و تبلیغات ویلا های فروشی این مناطق را دیده باشد، متوجه همه این جنگل خواری ها و سوداگری با اراضی ملی می شود. یعنی چیزی که عیان است چه حاجت به بیان است !!!!! ایشان بهتر بود می گفت که نقش ایشان در این ویرانگری ها چه بوده ؟؟؟؟؟آقای انگورج شما و رئسای شما قرار نیست حقوق های کلان بگیرید و بعد برای فرار از پاسخگویی  گزارش تخریب به مردم بدهید !!!!!! اگر صداقت داشتید ودر این ویرانگری ها بی تقصیر هستید!!! باید دستکم می گفتید  چه ارگان ها ، نهاد ها و خود کامه گانی پا روی خرخره شما و رییستان گذاشتند و جنگل را تغییرکاربری دادند!!!! شما  اگر شهامت جان فشانی بزرگ مردانی چون  شاه کومحله ای را ندارید  ، دستکم سال ها پیش از این می باید به عنوان اعتراض استعفا می دادید و حقایق را به موقع  به مردم می گفتید !!!!!این گزاردهی های کلی و  مسخره دیگر دوره اش تمام شده و فقط برای خبرگزاری های دولتی جذاب است !!!!!!!!!

 

بازارگرم تصرف  میراث طبیعی نسل هادر منطقه به اصطلاح  حفاظت شده بلس کوه

 چند نمونه  از  آگهی های خریدو فروش اراضی ملی  منطقه به اصطلاح حفاظت شده بلس کوه :

تاریخ آگهی 4 خرداد 1395 زمینی به متراژ حدودی 1000 متر مربع واقع در روستای پایین اشتوج دوهزار تنکابن با موقعیت پایین جاده . روبروی جنگل و دید به رودخانه و با صدای دلنشین رودخانه دوهزار .. دارای بنچاق با تایید شورا می باشد. معاوضه با زمین یا آپارتمان در تنکابن یا فروش به قیمت 80میلیون تومان-شاهری-تلفن.....

 ۲۱ بهمن ۱۳۹۳ فروش زمین در جاده دو هزار شمال تنکابن 1355 متر  زمین با سند منگوله دار با چشم انداز دریا و جنگل و زمینهای چای کاری در نقطه ای بسیار استثنایی زیر قیمت منطقه به فروش می رسد.قیمت متری 120000 تومان

مهر 1393 -فروش فوق العاده ویلا در دو هزار- زمین به متراژ 630 متر به همراه 150 متر بنا با دید عالی در مکانی امن و آرام در کنار جنگل- مشاور املاک صدر شمال-.....

فروش زمین در تنکابن( جاده سه هزار در مجموعه شهر باران) در 4 قطعه 500 متری_ چشم انداز کوه و جنگل ....

اگر مایل به سرمایه گذاری در منطقه زیبای تنکابن (شهسوار) و جاده توریستی2000و3000میباشید با ما تماس بگیرید حاصل فرمایی با معرفی زمینهای هکتاری با چشم انداز عالی و قیمت مناسب راه را برای سرمایه گذاری شما هموارخواهیم نمود- مشاوراملاکشمال-.....

 فروش مجموعه 17 قطعه ای هر یک دارای سند 6 دانگ تنکابن جاده دوهزار محیطی جنگلی و آرام دیوار کشی شده- تماس بگیرید.....

 اکازیون جهت سرمایه گذاری فروش زمین اکازیون تنکابن شهسوار جاده سه هزار به متراژ4500 متر دارای...... قیمت متری 30 هزار تومان- تلفن ....

اکازیون جهت سرمایه گذاری فروش زمین اکازیون تنکابن شهسوار جاده دوهزار به متراژ 15000 متر ( 1/5 هکتار ) با چشم اندازکوه و جنگل-تلفن....

فروش ویلا در سه هزار تنکابن-دوبلکس -متراژ زمین 210متر وبنا ویلا 105متر قیمت کل 550000000 ریال-تلفن :.... ارسال آگهی۱۳۹۱/۱/۲۲

فروش زمین تنکابن شهسوار جاده زیبا و توریستی و جنگلی سه هزار در مجموعه 24 قطعه ای از 200 تا 250 متر -قیمت هر قطعه از 12 تا 15 میلیون تومان-50درصد نقد مابقی در اقساط 12 ماهه از 500 هزار تا 640 هزار تومان -مبایعه نامه با مهر شورا و کد رهگیری و وکالت بلا عزل محضری اخذ سند -فاصله با جاده اصلی150  متر -جاده سه هزار تنکابن شهسوار را به الموت قزوین متصل مینماید-قیمت : متری 60000 تومان

و.....

 

  معدنخواری در منطقه به اصطلاح  حفاظت شده بلس کوه

معدن واریزه کوهی سربالتن سه هزار

واریزه کوهی تلوچال سه هزار

معدن سنگ لاشه یوج سه هزار

 

افزایش سیل های ویرانگر  و تشدید دومینوی تخریب در منطقه به اصطلاح حفاظت شده بلس کوه  

تاکنون سیل های بسیاری در این منطقه اتفاق افتاده که تنها به  موردی از آنها  در سال های اخیر اشاره می شود :

28 شهریور 1387 آوای شمال - فرماندار تنكابن: "بر اثر رگبار شديد و جاري شدن سيل در منطقه سه هزار تنكابن ، خسارات زيادي به راه‌هاي ارتباطي، پل‌ها و واحدهاي پرورش ماهي اين منطقه وارد شد. سيل همچنين يك دهنه پل را تخريب كرد و 400 ‪ تن ماهي قزل‌آلاي دو  واحد پرورش ماهي اين منطقه كوهستاني را از بين برد. "

5تیر1390 پورتال خبری البرز: بر اثر بارش شدید و مستمر باران و جاری شدن سیلاب .... ، تصفیه خانه آب آشامیدنی و 3 کیلومتر شبکه آبرسانی روستای گرماپشته و خانیان تنکابن ، 100 واحد مسکونی و 10 دهنه پل 100 درصد تخریب شد. رضایی فرماندار چالوس گفت : 500 هزار قطعه ماهی مولد مرکز تکثیر ماهی شهید باهنر هم تلف شد که 500 میلیون تومان به این بخش خسارت وارد کرد. .....

 12تیر1390 جام‌جم آنلاین - پایگاه خبری وزارت نیرو: بر اثر وقوع سیل در منطقه سه هزار شهرستان تنکابن، تاسیسات زیر بنایی آب، برق، راه و مناطق مسکونی دچار خسارت شدند... 12روستای آسیب دیده در سیل تنکابن شامل روستاهای گلعلی آباد، آش محلات، هلوان، پلت هاله، خانیان ، سرسابی، ورزمین، داس دره، ذلم، گاوبر، یاندشت و لمرود هستند......

24خرداد1394 ایرنا : در پی گرم شدن هوا و ذوب شدن بخشی از یخچال های طبیعی مناطق کوهستانی دو هزار و سه هزار تنکابن صبح امروز یکشنبه سیل ناشی از طغیان رودخانه های منطقه خسارت هایی را به مزارع پرورش ماهی این مناطق وارد کرد.....

29تیر1394 فارس - سیدابراهیم هاشمی فرماندار ویژه تنکابن: با  توجه به میزان بالای بارش باران در شهرستان، حجم دبی آب رودخانه‌های دوهزار و سه‌هزار به حدود 70 مترمکعب رسید و در این جریان و با طغیان رودخانه مذکور بخشی از زیرساخت‌های اساسی از جمله خطوط توزیع شبکه‌های آب، برق، تلفن و نیز راه آسیب دیدند که برآورد اولیه به بیش از 20 میلیارد ریال می‌رسد اما میزان دقیق آن هنوز برآورد نشده است... گزارش‌های مردمی حاکی از تلف شدن حدود 40 تا 50 رأس دام به فرمانداری بوده است. یشترین خسارات در منطقه سه‌هزار و به‌علت سرریز شدن آب رودخانه و ورود آب به باغات و مزارع موجود در حاشیه آن و دو باب منزل مسکونی بوده است... وارد آمدن خسارات جدی به دو مزرعه پرورش ماهی و نیز شکسته شدن تعداد زیادی از تیرهای انتقال نیروی برق در سه‌هزار خبر داد ....

4مرداد1394 ایرنا-  سید ابراهیم هاشمی فرماندار تنکابن: که بارش باران شدید و جاری شدن سیل و طغیان رودخانه های دوهزار و سه هزار به راه ها ، زمین های کشاورزی ، باغ ها ، مزارع پرورش ماهی ، تاسیسات آب و فاضلاب روستایی و همچنین شبکه برق شهرستان خسارت وارد کرد.... تاسیسات پنج مزرعه پرورش ماهی در منطقه سه هزار بر اثر جاری شدن سیلاب خسارت دید.

26مهر1394 سایت استانداری مازندران- حسینی جو فرماندار تنکابن: ....در بخش خرم آباد 11 دهنه پل در محور سیاورز و تشکون خسارت دیده اند و محور قلعه گردن نیز با رانش و ریزش کوه مواجه شده که با تلاش ماموران راهداری این مسیر بازگشایی و تردد در آن جریان دارد....

 

با کمال تاسف سیل های   ویرانگر  بیشتری  در منطقه حفاظت شده بلس کوه  در راه است !!!

 

 

منطقه8 کوهستان البرزمرکزی-منطقه حفاظت شده رودخانه سرداب رود

IRAN-Sardabroud River  Protected River  

منطقه  حفاظت شده رودخانه سرداب رود در 49 سال پیش(1346)  با مساحت4 هزارو 256 هکتار حفاظت شده اعلام شد. اهمیت حفاظتی شدن رودخانه سرداب رود در آن هنگام  برای حفاظت از بستر و آبزیان آن در دل جنگل های باستانی هیرکانی ودر منطقه ای متفاوت  از نظر آب و هوا در البرز مرکزی بود . نظیر حفاظت از آبزیان ارزشمندی چون قزل آلای خال قرمز ، قزل آلای رنگین کمان، ماهی خیاطه (لپه)، سس ماهی (لب پهن یا برزم) ،ماهی سر مخروطی سیاه فلس و... بر پایه  نقشه های سازمان حفاظت محیط زیست این رودخانه و اکثر سر شاخه های آن از مبدا شروع یعنی علم کوه تا ورودی آن به دریای خزر ، رودخانه حفاظتی است.  

رودخانه سرداب رودبه طول حدود 60 کیلومتر از کوه های خرسان و سیاه کمان آغاز می شود  و در نزدیک روستای ونداربن شاخ آب دیگری از کوه تخت سلیمان به آن می ریزد. رودهایی که تا کلاردشت در شکل دهی و تغذیه سرداب رود موثر هستند عبارتند از : رودخانه کلجاران، رودخانه نفت چال، رودخانه حصارچال، رودخانه خرم دشت، رودخانه شهرزمین، رودخانه میش رود و رودخانه خشکرود.

سرداب رود در مسیر خود از مراکز جمعیتی چون ونداربن، اتاق سرا، برپر، اکاپل، رودبارک، اوجابیت ، کلاردشت، کردمحله، و... عبور می کند. این رودخانه سرانجام در روستای سردابرود در2 کیلومتری غرب شهر چالوس به  دریای خزر می ریزد.  

 

 

حفاظتی که انجام نشد

بدون شک کلید خوردن متروی تهران و ساخت آزاد راه تهران-شمال را می توان  آغاز فروپاشی بستر  رودخانه باستانی سرداب رود دانست که تا آن موقع نقش انکار ناپذیر در هستی بخشی  این بخش از کوهستان البرز مرکزی را به عهده داشت!!!  بلایی نبود که بر سر این رودخانه نیاورده باشند ،از تخریب های بنیان کن ابر سازه های آب ساز آن در علم کوه و چپاول سنگ های آن تا تغییر بستر های هزاران ساله آن از دامنه ای به دامنه دیگر دره برای راه زنی و معدنخواری تا برداشت شن و ماسه از بستر آن تا تبدیل آن  به تسمه نقاله  حمل خاک ،  فاضلاب و  زباله به سوی دریای خزر تا .....  و آنگاه که از این همه بیداد، سرداب رود هر از چند گاهی کف بر لب می آورد و سنگ های رها شده معدن خواران  را خروشان بر سر معیشت و زندگی ساکنین بی دفاع آن آوار می کند، " واژه حفاظت"  از این رودخانه تبدیل به بزرگترین دروغ از جانب مسئولین می شود که همچنان این رودخانه را در فهرست مناطق حفاظت شده جا می زنند !!!!

در ادامه به پایه برخی اخبار رسانه ای شده در چند  محور معدنخواری در بالادست ، فاصلاب و زباله ،  برداشت شن و ماسه و سیل های اتفاق افتاده اشاره می شود:

 

تغییر بستر هزاران ساله سرداب رود توسط معدنخوارن  و ...

 در  اواخر دهه 60  بخش وسیعی از دامنه های علم کوه و تخت سلیمان  ، به شرکت متروی تهران جهت تامین سنگ واگذار شد. ظاهرا نمی شد سالن های مترو بدون سنگ های گرانیتی درست کرد!!!!!، باید ابر سازه های آب ساز طبیعی علم کوه داغان می شد تا سالن های مترو تزیین شود!!! اما تزیین مترو خود بهانه ای بود برای چپاول سنگ ها و یورو سازی از آنها !!!! ، چیزی که مردم کلارشت در آن سالها با عبور هر تریلی سنگ ، جمله " به  ایتالیا می رود"  را تکرار می کردند!!!  در همان سال های اولیه برای حمل بی هزینه سنگ های جداشده از کوهستان علم کوه ، بعد از  جدا کردن سنگ ها آنهم با انفجارات مهیب و کور ،  به شیوه انسان های اولیه  سنگ ها را به پایین دست بستر سرداب رود رها می کردند!! در سال های بعد  بخش هایی از بستر رودخانه   سرداب رود  را برای راه زنی و کوتاه تر کردن راه معدنخواران  تغییر مسیر دادن یعنی از بستر دامنه های فرسایش دره به  به دامنه های  بکر  آنهم راه زنی به شیوه های بسیار فله ای بدون هرگونه زیر ساخت های لازم در مقابل برف و باران منطقه . تشکل های زیست محیطی، مردم کلاردشت، کارشناسان اقتصادی مسئول ، بارها در مورد این این اقدامات خرابکارانه و غارت سنگ های گرانیتی  به دولت های وقت هشدار دادند ولی این هشدار ها کمترین ارزشی برای تصمیم گیران کشور نداشت !!! گفتنی است این منطقه توسط نسرین دخت خطیبی چندین بار در دهه 70 و 80  مورد بازدید قرار گرفت که برخی ار تصاویر سنگ زدایی و تغییر بستر هزاران ساله  سرداب رود از یک دامنه فرسایش یافته به دامن دیگر کوه در کتاب  جنگل های باستانی شمال در آستانۀ وداع،تالیف نسرین دخت خطیبی –شرکت سهامی انتشار- چاپ 1383  منعکس شده است .

مهدی سلیمانپور، نائب رئیس شورای شهرکلاردشت  در اول اسفند 1388 با اشاره به روند تخلفات عدیده شرکت مترو و شرکت سنگ تزئینی به خبرگزاری مهر گفت : "  تخلفات عدیده این دو شرکت بر ارائه اسناد از سوی متولیان امر در طول 20 سال محرزاست و اگر تاسال 1372 حدود 5/3 میلیارد تومان به مراتع و عرصه منابع ملی علم کوه خسارت وارد شده است، امروز این خسارت به بیش از 300 میلیارد تومان بلکه بیشترهم رسیده است. شرکت سنگ تزئینی علیرغم اعتراضات مردمی چند سالی است از فعالیت برداشت ممنوع شده اند ولی مخفیانه مبادرت به برداشت سنگ می کنند و اعلام می دارند که منطقه " لتی کمر" ارتباطی به منطقه علم کوه ندارد. در حالی که " لتی کمر" منطقه ای از مجموعه علم کوه و تخت سلیمان است که رودخانه "اکد" از لتی کمرعبور کرده و در "اکاپل" وارد سرد آبرود می شود. از طرفی آبشار "اکدیا اکاپل" در منطقه لتی کمر قرار دارد که بیشترین سیل از این منطقه تاکنون رخ داده و احتمال سیل هر ساله آن می رود......"

رودخانه حفاظت شده  سرداب رود  تسمه نقاله فاضلاب و منبعی برای غارت شن و ماسه

در حالیکه محدوه منطقه حفاظت شده رودخانه سرداب رود طی سه دهه مورد  تخریب های هولناک برای  چپاول کوه و جنگل قرار داشت و هنوز نیز این روند ادامه دارد ، ولی هرگز دولتمردان حاضر نشدند کمی از دلار های نجومی نفتی این سال ها را دستکم برای تصفیه فاضلاب مراکز جمعیتی مستقر در  مسیر این رودخانه هزینه کنند  و این رودخانه طی این سالها  تسمه نقاله فاضلاب و زباله شد. در ادامه به برخی اخبار رسانه ای شده در سال های اخیر اشاره می شود:

7دی 1385 روزنامه ایران :   علي شمس ناتري رئيس اداره حفاظت محيط زيست نوشهرو چالوس گفت  برداشت بي رويه و غيرمجاز شن و ماسه از بستر رودخانه حفاظت شده سردآبرود اين شهرستان نگران كننده است. اين معضل علاوه بر بروز خطرات و اثرات زيست محيطي سبب انقراض ماهيان اين رودخانه شده است. وي جاري شدن سيل، تغيير مسير رودخانه، كاهش سطح ارتفاع آب، انقراض نسل ماهيان موجود نظير قزل آلا، آزاد، خال قرمز و سفيد و هدايت فاضلاب به اين رودخانه را از جمله پيامدهاي برداشت شن و ماسه عنوان كرد. وي تصريح كرد: متخلفين براي دسترسي به اين رودخانه در ۵ نقطه راه ورودي و خروجي ايجاد كرده تا به راحتي شن و ماسه برداشت كنند.  به گفته وي، برداشت كنندگان با تخريب حدود ۳ كيلومتر به طور متوسط روزانه حدود ۱۷۰۰ مترمكعب شن و ماسه از بستر اين رودخانه برداشت مي كنند... 

2مرداد 1388 فارس: عبدالرضا صادقي رئيس اداره محيط زيست چالوس و نوشهر  از ورود فاضلاب 40 واحد و مجتمع مسكوني به رودخانه سردآبرود اين شهرستان خبر داد..

اول اردیبهشت 1389 فارس: شهردار كلاردشت با اشاره به ورود فاضلاب به رودخانه حفاظت شده سردآبرود گفت: در رودخانه حفاظت شده سردآبرود يك موجود زنده هم پيدا نمي‌شود...  

14تیر 1389 شمال نیوز- علي دراسرايي رئيس شوراي شهر كلاردشت: ورود فاضلاب‌هاي خانگي به رودخانه حفاظت شده سردآبرود اين رودخانه ملي را در آستانه مرگ تدريجي قرار داده است.اداره محيط زيست و دادگستري برخوردي با متخلفان ندارند.....

دی 1392  خبرگزاری آریا، دفتر مازندران - رادمهر رئيس شوراي اسلامي بخش مرکزي چالوس: ".... يکي ديگر از مشکلات اصلي ما در بخش مرکزي چالوس بحث گل آلود بودن رودخانه سردآبرود است که به دليل فعاليت معدن شن و ماسه در کلاردشت اتفاق افتاده و 6 سال پيگير اين هستيم ... متاسفانه با وجود اينکه حکم هاي متعددي براي تعطيلي اين کارخانه صادر شده است اما باز شاهد فعاليت آن هستيم."

20 اردیبهشت 1394خبرگزاری مهر: "ورود انواع پساب و فاضلاب های خانگی وصنعتی از یکسو، سرازیرشدن رسوبات ناشی از شن و ماسه، ورود مواد آلاینده شیمیایی، نبود برنامه ریزی و مدیریت صحیح و ساخت و سازهای غیرمجاز حریم، سرداب رود را به رودی سرد و بی روحی مبدل کرده است و دیگر چرخه حیات و  زندگی در آن موج نمی زند...."

 

افزایش سیل های ویرانگر در مسیر رودخانه سرداب رود

سنگ خواری و تخریب های فاجعه بار غیر قابل برگشت ابر سازه های آب ساز سرداب رود در بالا دست ،  جنگل خواری ، راه زنی ، تجاوز به حریم رودخانه در  میان بند و پایین دست نتیجه ای جز افزایش سیل های مخرب و تشدید دومینوی تخریب در این منطقه به اصطلاح حفاظت شده نداشته  که  شعاع مصیبت آن دامن مردم این منطقه را گرفته است  !!! به چند نمونه از اخبار رسانه ای شده  سیل های چند ساله اخیر اشاره می شود :  

24اسفند 1389 خبرگزاری مهر- مهدی سلیمانپور، نایب رئیس شورای شهر کلاردشت: در حالی که انتظاربهمن به هنگام بارش برف نمی رفت، سقوط بهمن به ارتفاع 35 و طول 100 متردربالادست رودخانه همیشه پرآب سرد آبرود موجب شد تارودخانه مسدود شود. در حال حاضر تصفیه خانه شهری و روستایی کلاردشت به واسطه نرسیدن آب رودخانه خاموش است و آب شرب شهروندان بامشکل مواجه شده است

4 تیر 1390 ایسنا - محمود مظفر رييس سازمان امداد و نجات هلال احمر :" بارش شديد باران شامگاه پنجشنبه و امروز در کلاردشت باعث بالا آمدن سطح آب رودخانه سرد آبرود و جاري شدن سيلاب در مناطق رودبارک و روستاهاي اطراف اين شهر شد. وقوع سيل حدود 12 روستا را در اين منطقه درگير كرده و خسارت‌هاي فراواني به تاسيسات اوليه اين روستاها از جمله آب و برق وارد كرده است ....صد خانه به صورت صددرصد تخريب شده و حدود 30 پل ارتباطي نيز كاملا تخريب شده است. تاكنون 5 دستگاه خودرو سواري مفقود شده است و برق مناطق روستايي قطع شده است. براساس برآوردهاي اوليه سيل، حدود 3 ميليارد تومان خسارت وارد كرده است...."

5  تیر 1390 ایرنا : سیل مهیب روز جمعه در کلاردشت بر اساس اعلام مسوولان امر خسارت جدی به بخش های مختلف و تاسیسات زیر بنایی بخشی از شهر و روستاهای اطراف این بخش توابع شهرستان چالوس وارد کرده است. مرضیه داودی  از روستای اکاپل کلاردشت گفت : سیل تمام زندگی مان را از بین برده است، مسوولان به داد ما برسند .رفیع عسکرزاده دامداری از روستای ونداربن به خبرنگار ایرنا گفت: بسیاری از سیل زدگان در این منطقه کوهستانی و سردسیر با کمبود مواد غذایی در چادر زندگی می کنند. عسکرزاده که همه 20 راس دامش در جریان سیل از بین رفته است ،یادآور شد : برای تامینمعاش زندگی با مشکل مواجه شدم، اهل خانه نیز نگران آینده هستند. بدبخت شدیم. خدایا،مددی کن.ابراهیم حمیدی سیل زده دیگری از روستای رودبارک کلاردشت گفت : جاری شدن سیلاب سبب شده تا اهالی، این روستا را ترک کنند و اکنون نگران اسباب و اثاثیه زندگی مان هستیم.بخشی از دیوار خانه و دیوار حیاط واحد مسکونی ام را سیلاب برده است ....حمیدی بر لزوم ارایه تجهیزات و امکانات برای بازگشایی محور ارتباطی تخریب شده و بستر پر از سنگ های بزرگ و گل و لای رودخانه سردآبرود تاکید کرد…..

3  اردیبهشت 1391 فارس- فرماندار چالوس گفت: 100 میلیون تومان اعتبار برای خسارات ناشی از رانش زمین در منطقه طویدره کلاردشت .... اختصاص یافت...

20  تیر1391 خبرگزاری مهر: طغیان رودخانه سرداب رود کلاردشت و خراب شدن پل ارتباطی علم کوه به مقر کوهنوردی رودبارک کلاردشت

24 فروردین 1394 فارس : بارندگی شدید که روز یک‌شنبه در کلاردشت شروع شد سبب جاری شدن سیل در کلاردشت شده است. با وقوع سیل به تعدادی از منازل و تاسیسات آب شرب شهرستان کلاردشت خسارت وارد شد.

29فروردین 1394 ایرنا- محمدناصر زندی فرماندارچالوس:  سیل بیش از 258 میلیارد ریال به شهرستان چالوس خسارت زد ...... وی شدت بارندگی و درپی آن طغیان رودخانه سردآبرود را به عنوان موثرترین عامل بروز سیل دراین شهرستان معرفی کرد .....

ناحیه دو-  البرز مرکزی -ص6 از 22

ادامه

صفحه اصلی