کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

 

ادامه بررسی ناحیه سه -مناطق حفاظت شده حوزه آبریز دریاچه ارومیه

 

منطقه 1 حوزه دریاچه ارومیه

تالاب بین المللی و پناهگاه حیات وحش کانی برازان

IRAN-Kaniborazan International Wetland & Wildlife Refuge

در جنوب ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی دریاچه ارومیه تالاب های کوچکی وجود دارند که در مصب و دهانه ورودی رود ها به دریاچه ارومیه از دیر باز شکل گرفته اند.  این بستر های تالابی متاثر ازکم و زیاد شدن آب دریاچه ارومیه  بوده و حیات آنها عمدتا وابسته حیات و رودهای جنوبی دریاچه ارومیه است .  افزون بر این،  این مناطق تالابی ، نزدیک ترین بستر های تالابی به  مجمع الجزایر  دریاچه ارومیه هستند که زیستگاه های مهم برای جوجه آوری  پرندگان بومی و مهاجر در همین چند دهه اخیر بوده است.  یعنی اگر یک  خط فرضی میان بندر شرفخانه تا بندر رحمانلو کشیده شود، بیش از 80 جزیره که بزرگترین جزایر دریاچه ارومیه نیز هستند مانند  جزایر کبودان ، جزیره اشک ،جزیره اسپیر ، جزیره آرزو ، و...  ، زیر همین خط فرضی قرار گیرند. جزایری  با بستر های جنگلی که ارتباط زیستی محکمی بین این جزایر و تالاب های مصبی آب شیرین و لب شور جنوب دریاچه ارومیه وجود داشته است. این تالاب ها عبارتند از : تالاب کانی برازان - تالاب  نوروزلو- تالاب شورگل- یادگارلو - تالاب درگه سنگی -دریاچه  قوپی-  تالاب قیط و میمند   تالاب هایی که از این مجموعه  در فهرست تالاب های با اهمیت بین المللی کنوانسیون رامسر ثبت شدند عبارتند از :

 *- تالاب بین المللی کانی برازانکه در اسفند ماه 1389 به عنوان بیست و چهار مین تالاب  در فهرست تالابهای با اهمیت بین المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسید

 *-تالاب بین المللی شورگل ،یادگارلو و دورگه سنگی که به صورت سه تالاب مجزا با  مساحت 2500 هکتار در 45 سال پیش (1971 )در فهرست تالابهای با اهمیت بین المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسید  .

*-تالاب بین المللی دریاچه  قوپی که با مساحت 1200 هکتاردر سال 1354 در فهرست تالابهای با اهمیت بین المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسید  .

 

 

این  حریم اکولوژیکی تالابی همانند خود دریاچه ارومیه ، شرایط فاجعه بار زیستی را تجربه کرده و می کند .در سال 1379. سد حسنلو  راه رودخانه گدار چای  که  جمع کننده آب  بیش از 5 رودخانه بسیار مهم  دیگر بود ( تاله جار  ، چم شیخ رواس ، چم دورود ، چم کانی رش ، چم چلاش ، چم جلیدار) به دریاچه ارومیه بست  و  در حیات زیستی این تالاب ها اخلال اساسی بوجود آورد به گونه ای که  آنها را در لیست تالاب های تغییر اکولوژیک یافته ( Montreux record ) کنوانسیون رامسر قرار داد . این امر هیچ تاثیری بر سازمان حفاظت محیط زیست یعنی متولی قانونی این مناطق نداشت !!!!!به گونه ای که هم اکنون سد دیگری بنام " ده گرجی اشنویه" توسط مافیای سد ساز برای محکم کاری از نشت هر آبی به تالاب بین المللی دریاچه ارومیه  در دست اجرا است .

این تالاب ها همراه سد سازی و توسعه فله ای  مراکز جمعیتی و کشاورزی ، هر روز کوچکتر و کوچکتر شده اند و جز نابودی  چیز دیگری در انتظار آن ها نخواهد بود!!!! 

 

 

تالاب کانی برازان در سال 1389 با مساحت 876 هکتار  هم زمان با ثبت در فهرست  کنوانسیون رامسر به عنوان پناهگاه حیات وحش نیز ثبت شد. گفتنی است مساحت این پناهگاه حیات وحش در نقشه پراکنش مناطق حفاظت شده کشور ( تیر ماه 1391  )    929 هکتار  نوشته شده است .

 

 

 

تالاب بین المللی کانی برازان در12 کیلومتری جنوب دریاچه ارومیه -23کیلومتری غرب شهر میاندوآب و 30 کیلومتری شمال شهر مهاباد و سد مهاباد قرار دارد .

منابع  آب تالاب کانی برازان غیر از  بارندگی و روان آبهای منتهی به دریاچه  ارومیه ، چشمه های قره داغ می باشد.

  روستا های قره داغ ، بفروان  ، قلعه حسن و خورخوره نزدیک ترین مراکز جمعیتی به این تالاب می باشند.

تاکنون 75 گونه پرنده آبزی و کنارآبزی و 45 گونه گياهي  در تلاب کانی برازان  شناسایی شده است . از جمله پرندگان این تالاب :  خروس کولی، اردک سر سفید،  اردک مرمری، فلامینگو، چنگر، اردک بلوطی،  حواصیل خاکستری، پرستوی دریایی ،عروس غاز، پلیکان سفید، چوب پا، کشم بزرگ و ....

 

 

چشم اندازی از تالاب بین المللی و پناهگاه حیات وحش کانی برازان

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 

تالاب کانی برازان در  پایانه رودخانه های  سیمینه رود و رودخانه مهاباد قرار دارد.  با ساخت  سد روی این رود ها چون دیگر تالاب های جنوبی دریاچه ارومیه دچار اختلال شد ولی به علت وجود  منابع آب چشمه های قره داغ هنوز نفس می کشد.

 

 عوامل عمده تخریب این تالاب بین المللی:

راه زنی در وسط تالابتالاب بین المللی کانی برازان  و ایجاد گسست اکوسیستمی آن

 

 

تخلیه آب تالاب تالاب بین المللی کانی برازان در بخش شمال شرقی توسط پمپ

 

  آتش سوزی های مکرر در تالاب بین المللی کانی برازان به  علت عدم تجهیزات موثر خاموش کردن فوری آتش

 

خشک شدن چشمه های درونی  تالاب بین المللی کانی برازان در این رابطه کامران حسینی رییس اداره حفاظت محیط زیست مهاباد در   مهر ماه 1394  به ایرنا می گوید : " برای نخستین بار در چند دهه اخیر آب چشمه روستای قره داغ، تامین کننده اصلی آب تالاب بین المللی کانی برازان خشک شد. این چشمه که در فاصله یک کیلومتری تالاب بین المللی کانی برازان قرار دارد، به دلیل کاهش منابع زیرزمینی آب و حفر چاههای غیرمجاز در حاشیه آن خشک شده است. ........ حسینی افزود: هم اکنون قسمت هایی از این تالاب در ضلع شرقی آن در نزدیکی روستاهای بفراون و قله سن و قسمت شمالی در نزدیک روستای گروس به طور کامل خشک شده است......."

 

 

هدایت  فاضلاب های سمی خانگی و کشاورزی به  داخل تالاب بین المللی کانی برازان. در  دیماه 1392   حجت جباری کارشناس مسوول زیستگاه های خشکی  محیط زیست آذربایجان غربی  در  سایت سازمان حفاظت محیط زیست می گوید : " تالاب کانی برازان هم اکنون با چالشی مهم روبروست که این چالش ها شامل ورود آلاینده های شهری و روستائی از طریق آب رودخانه و کانال های زهکشی منتهی به این تالاب است که موجب پرغذایی در این تالاب شده است. بعد از مشکل کم آبی، فاضلاب های روستایی و آب های برگشتی از اراضی کشاورزی از مهمترین مشکلات تالاب های استان و به ویژه کانی برازان است....."

 

 

 

 

 

 

ناحیه سه-ص1-2 از 14

ادامه

 

صفحه اصلی