کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

 

ادامه بررسی ناحیه سه -مناطق حفاظت شده حوزه آبریز دریاچه ارومیه

 

منطقه 3 و4حوزه دریاچه ارومیه

 منطقه  حفاظت شده سهند - منطقه حفاظت شده صوفی چای

Sahand  Protected Area & Sofi Chay Protected Area

 

منطقه حفاظت شده سهند با مساحت  58 هزارو 194 هكتار و منطقه حفاظت شده صوفی چای  متصل به جنوب این منطقه ( آبخیز های شمالی رودخانه صوفی چای)  با مساحت13097هكتار در سال  1390 حفاظت شده اعلام شد ند که در مجموع 71 هزارو 291 هکتار را تشکیل می دهند .

منطقه حفاظت شده سهند  اگرچه بسیار دیر جزو  مناطق حفاظت شده قرار گرفت ولی همین حفاظت اسمی هم شامل همه  توده کوهستانی سهند نشد و تنها بخش کوچکی از شرق آن را پوشش دادکه البته  حفاظت همین اندک نیز با توجه به موارد مستند ارائه شده  محقق نشده است.

  توده آتشفشانی سهند با مساحتی نردیک به 2800 کیلومتر مربع در شرق  دریاچه ارومیه در جنوب  شهر تبریز و شمال شهر  مراغه قرار دارد . در راس توده آتشفشانی سهند چند دهانه آتشفشانی مربوط به دوره های مختلف زمین شناسی قرار دارد که سن قدیمی ترین آنها به دوره میوسن نسبت داده می شود (آتشفشان قرمز گل) و جدید ترین آنها را متعلق به  140 هزار سال پیش می دانند. نزدیک به بیست رودخانه زهکش شعاعی این ابر سازه آب ساز طبیعی را عهده دارهستند که  عموما آبهای آن روانه دریاچه ارومیه می شوند.  در اکوسیستم کوهستانی سهند دستکم 17 قله با ارتفاع  بیش از 3 هزار متر وجود دارد با دره های یخچالی با غار های متعدد، چشمه های آبگرم، و... با غنای پوشش گیاهی از هزاره ها و   زیستگاه های مختلف جانوری .

 

سهند نامی  پرآوازه  در جای جای تاریخ  این سرزمین و با اسطوره‌های ایران زمین دارد که از پس هزاره ها هنوز  معماری هوشمندانه صخره ای در دل آن به نسل ما نیز رسیده که بارزترین آن ها روستای کندوان تنها روستای صخره ای جهان است که هنوز زندگی در آن جاریست و تاریخ  شكل‌گيري آن به 6 هزار سال پیش نسبت داده می شود و با غ های گل مطبق آن خود، نماد دیگری از هوشمندی و تمدن در این ارتفاعات بلند و سخت بوده است همچون  باغ های گل محمدی روستای عنصرود و کارگاه های ابریشم بافی و چاپ کلافه ای پارچه های ابریشمی که هنوز در برخی روستا های آن چون " کهنمو" باقی مانده است .همه اینها و بیش از آن که مجال ذکر آنها در اینجا نیست، خود تاییدی بر هویت زیستی توده کوهستانی سهند که جزیی از میراث طبیعی و فرهنگی نسل هاست و باید حفاظت می شدند که چنین نشد.

 

 منطقه حفاظت شده سهند در بر گیرنده  کوه گیروه داغی ( 3620 متر ، سرچشمه مردق چای ) کوه لیقوانگریوه سی ( 3408 متر ، سرچشمه زینجناب رود و اسکو چای کوه میدان داغی ( 3405 متر ، سرچشمه صوفی چای،  قلعه چای و گنبرف چای) کوه سلطان داغی ( 3350متر ،سر چشمه کندوان چای و  اسکو چای )کوه شیر د اغی ( 3220 متر ،سرچشمه مهران رود و باسمنج رود) کوه نوور داغی ( 3120متر، سرچشمه رود های کندوجان چای و اسکو چای ) کوه اوریان داغی ( 2850 متر) و کوه های  قرمش داغ، کوه قنشار داغی، کوه چانگیل،کوه سیاه پوش، کوه بلیدی .  افزون بر این جنوب شرقی این منطقه نیز محدود به ارتفاعات  قوچ گلی داغی  و ... است

 

نقشه موقعیت مناطق حفاظت شده سهند -منطقه حفاظت شده صوفی چای  و اثرطبیعی ملی فسیلی مراغه

 

 

مراکز جمعیتی داخل و مرز منطقه حفاظت شده سهند روستا ی کندوان، روستای اسکندان، روستای مجارشین، روستای کهنمو، روستای گنبرف، روستای قندیلو، روستای اشستان، روستای کردآباد، روستای اربط، روستای اوچ تپه -روستای عنصرود، روستای آمقان ( شهرستان اسکو ) روستای ینگجه، روستای قرمزی‌گل ،روستای مجارشین -روستای صغایش،روستای چراغیل، روستای گواهر -و...(شهرستان آذرشهر) روستای سفید خوان، روستای زینجناب، روستای هزه بران( هزار باران )،روستای انزجان( شهرستان تبریز) قرار دارند. 

 

نزدیک ترین شهر ها به منطقه حفاظنت شده سهند عبارتند از: آذر شهر - شهر اسکو و شهر تازه ساخته شده سهند است در فاصله حدود 4 کیلومتری شرق منطقه حفاظت شده سهند می باشند. شهر سهند در سال ۱۳۸۷ با افتتاح ساختمان شهرداری و انتخاب شهردار، ثبت شد . 

مراکز جمعیتی داخل و مرز منطقه حفاظت شده صوفی چای : روستای یای شهر- روستای هریس- روستای صومعه  ( دهستان سراجوی غربی شهرستان مراغه )

 

 افزوده :   روستای یای شهر  در منطقه حفاظت شده صوفی چای در حدود 25 کیلومتری شمال مراغه قرار دارد و گفته می شود این روستا  در گذشته های دور شهری بوده است  معروف به " مهردار" یا " سنگان شهر"  که در جریان یک زلزله نابود می شود و استفاده از واژه شهر برای آن به همین دلیل تاریخی است .  قبرستان " تپه سی"  نزدیک به این روستا  با قدمت 5 هزار سال قبل از میلاد شناخته  شده و به شماره 21086  در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است . و " تپه باستانی صادق دوزی " نیز که آنهم با قدمت بیش از 2000 سال شناخته شده ،  به شماره 22262 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

روستای یای شهر از روستا های هدف  مافیای گردشگری !!!! است  و بزودی همان بلایی بر سر طبیعت این منطقه خواهد آمد که بر سر  دیگر روستا های هدف گردشگری در دیگر نقاط کشور در آمده است نظیر روستای زیارت  در منطقه حفاظت شده جهان نما

 

 

 

چشم اندازی از منطقه حفاظت شده سهند - قله ارشد سلطان( ارشد چمن)

ماخذ تصویر: سایت گروه کوهنوردی یاران تبریز

 

 

چشم اندازی از منطقه حفاظت شده سهند - قله ارشد سلطان( ارشد چمن)

ماخذ تصویر: سایت گروه کوهنوردی یاران تبریز

 

 

چشم اندازی از منطقه حفاظت شده سهند - روستای 6 هزار ساله صخره ای کندوان

ماخذ تصویر: سایت گروه کوهنوردی یاران تبریز

 

چشم اندازی از منطقه حفاظت شده صوفی چای- دره صوفی چای -محدوده روستای یای شهر

ماخذ تصویر: سایت ایران دهیار -خرداد1396

 

چشم اندازی از منطقه حفاظت شده صوفی چای  - محدوده روستای یای شهر

ماخذ تصویر: سایت ایران دهیار -خرداد1396

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 

توسعه تخریب  منطقه به اصطلاح حفاظت شده سهند  در  سه محورطرح های گردشگری سوداگرانه ،معدن خواری و سد سازی   جمع بندی شده است : 

 

  اجرای طرح های گردشگری ویرانگر در منطقه به اصطلاح حفاظت شده سهند   

 

طرح های گردشگری دامنه های سهند و روستا های این منطقه عمدتا از اواخر سال 1389 کلیدخورد و این در حالی بود که بزرگترین قطب گردشگری این منطقه یعنی دریاچه ارومیه در بحران کم آبی هر روز خشک تر از روز گذشته می شد ولی مسئولین بجای سرمایه گذاری بر روی حفاظت از آبخیز های ذخیره گاه زیستکره ارومیه، به فکر  برنامه های سوداگری در توده کوهستانی سهند هستند که به مواردی از آن اشاره می شود :

 

  17بهمن 1389 خبرگزاری مهر-   یونس فاتح فرماندار اسکو   :    " با مطالعات انجام گرفته در مورد طرح جامع کندوان، لکه های سرمایه گذاری در زمینه گردشگری از اسکو تا کندوان انجام گرفته و با جذب سرمایه گذار و عملیاتی نمودن این لکه ها جلوی تخریب محیط زیست تا حدی گرفته خواهد شد.....وی ایجاد تله کابین از مسیر کندوان تا ارشد چمن را یکی دیگر از اقدامات شهرستان برای جلوگیری از تخریب محیط زیست و گونه های مختلف گیاهی در این منطقه دانست و گفت : مجوز لازم برای ایجاد تله کابین صادر شده و در حال طی مراحل مطالعاتی برای واگذاری به سرمایه گذار بخش خصوصی است... "

 

یونس فاتح فرماندار اسکو ، فاتحانه بی هیچ واهمه ای از خشک شدن کامل دریاچه ارومیه وعده لکه های سرمایه گذاری می دهد، و شعور مردم را با  ایجاد تله کابین از مسیر کندوان تا ارشد چمن برای حفظ محیط زیست به بازی می گیرد !!!!! فرماندار فاتح که ظاهرا نماینده حاکمیت در حفاظت از آب و خاک این منطقه است و باید جلوی اخلال در هر دست اندازی که به منابع طبیعی نسل ها آسیب می زند را بگیرد ، در اینجا نقش عوض کرده و کار چاق کن بخش خصوصی رانت خوار شده است .  ایشان قطعا می داند که کار گذاشتن تله کابین در قلل بیش از  3 هزار متری ابر سازه های آب ساز طبیعی سهند  و سرچشمه رودخانه های کندوان چای و اسکو چای که از رودخانه های مهم دریاچه ارومیه هستند چه تخریب های هولناکی ایجاد میکند و بستر این قله ها را از کارکرد های طبیعیشان از جمله تمرکز برف و نفوذ آن به  سفره های آب زیر زمینی که چشمه های این منطقه را می سازد خارج می کند . وی تصور می کند می تواند با سوء استفاده از شعار " حفظ محیط زیست"  و با جا زدن طرح مخرب و سوداگرانه تله کابین زنی  به عنوان طرح محیط زیستی، مردم را ریشخند کند  !!!! در حالیکه لکه های سرمایه گذاری ایشان، در حقیقت  لکه های خیانت به بنیان های آب ساز تالاب بین المللی و ذخیره گاه زیستکره دریاچه ارومیه است که هرگز تاریخ آن  را از یاد نخواهد برد !!!

شایان ذکر است که کوه های بلند سلطان داغی( 3350متر  ) در جنوب شرقی روستای صخره ای کندوان و در جنوب روستای سفید خوان در شرقی ترین قسمت منطقه حفاظت شده سهند قرار دارد و قله معروف به " ارشد چمن"  در محدوده همین کوهستان قرار دارد و در یک پیمایش کوهنوردی از روستای کندوان تا ارشد چمن نزدیک به 4 ساعت راه است .

 

3 تیر 1390خبرگزاری فارس- تراب محمدي رئيس سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري آذربايجان‌شرقي :

" روستاي ليقوان و دامنه‌هاي سهند، قطب گردشگري آذربايجان شرقي مي‌شوند فعاليت دسته‌بندي شده 12 پروژه در اين مناطق كه در دو فاز و در طول 6 سال اجرايي مي‌شود ....از جمله  پيست اسكي 200 هكتاري با ارتفاعي معادل 2 هزار و 400 با چهار خط تله اسكي كه در فدراسيون جهاني به ثبت رسيده، مي‌تواند ميزبان مسابقات جهاني اين رشته باشد ساخت هتل و سالن‌هاي همايش مجهز، مراكز تفريحي و مجموعه آب گرم در اين منطقه براي استفاده علاقمندان و گردشگران داخلي و خارجي پيش‌بيني شده است .احداث دهكده سلامت با امكانات آب درماني، گياه درماني، ماساژ درماني، طبيعت درماني و استراحت و آمادگي قبل و بعد از عمل‌هاي جراحي از ديگر ويژگي‌هايي است كه منطقه زيبا و خوش آب و هواي دامنه سهند قرار است ميزبان آن باشد. وي هچنين كمپ اقامتي، هتل، مجتمع آب درماني، تله كابين و باغ ويلا را از مهم‌ترين زمينه‌هاي سرمايه گذاري دره ليقوان دانست و گفت: كمپ اقامتي، مجتمع آب درماني، تله كابين، هتل باغ ويلا، مجنمع تفريحي توريستي، اسب سواري و سبز راه نوع تاسيسات قابل اجرا بر اساس مطالعات در اين دو منطقه هستند"

 

5  اسفند 1391خبر گزاری فارس از طرح تله کابین دیگری در این منطقه خبر می دهد و در این رابطه  داود ندیم رئیس کمیته سرمایه‎ گذاری کلان شهرهای کشور از ایجاد تله‌کابین 15 کیلومتری ائل‌گلی به سهند خبر می دهد. 

 

20 اردیبهشت 1394 سایت شهرداری سهند از قول  بهرام روشنی شهردار شهر سهند  گزینه دیگری در رابطه با سرمایه گذاری  تله‌کابین به سهند  می دهد  وی در این سایت می گوید  :

 "  این طرح به طول 15 کیلومتر به صورت هوایی در این مسیر اجرا می شود . شهردار شهر جدید سهند گفت: این طرح به صورت مقدماتی مطرح شده و در حال حاضر نیاز به کار کارشناسی داشته و اگر امکانات فنی اجازه اجرای این طرح را بدهد،این پروژه به صورت کنسرسیوم با همکاری یکی از بانک های عامل،شهرداری سهند و تبریز و شرکت عمران سهند اجرایی خواهد شد از انجام مذاکرات اولیه با شرکت دوپن مایر اسکاندیناوی جهت احداث تله کابین سهند به کندوان خبر داد.و می گوید این طرح به طول 15 کیلومتر به صورت هوایی در این مسیر اجرا شود."

 

ظاهرا تفاوت این طرح با طرح سال های پیش این است که شریک خارجی پیدا کرده و در درجه دوم  قرار است به شکل هوایی تله کابین بزند !!!!!!! و سوم این که برای ویرانی  هولناک سهند ، کنسرسیوم تخریب لازم شده . !!!!!!و این طرح های سوداگرانه شهردار شهر قلابی سهند در حالیست که این شهردار تاکنون به مهمترین مسئولیت  خود یعنی ایجاد زیرساخت برای تصفیه فاضلاب شهر ۲۰۰ هزار نفر ی نپرداخته است و اصولا دغدغه اش هم این نیست !!!!! هم اکنون  فاضلاب شهر جدید سهند روستای ینگی‌کند را که یکی از روستاهای توریستی و زیبای آذربایجان شرقی است، تهدید می‌کند

 

خبرگزاری مهر بهمن1394 با عنوان  روستای توریستی ینگی‌کند در محاصره فاضلاب  نوشت : " ..... فاضلاب شهر جدید سهند که نزدیک ۲۰۰ هزار نفر جمعیت دارد، روستای «ینگی‌کند» را که یکی از روستاهای توریستی و زیبای آذربایجان شرقی است، تهدید می‌کند و به نظر می‌رسد که متاسفانه مرگ تدریجی این روستا فرارسیده است........."

 

چشم اندازی از توسعه  فله ای  روستای باستانی کندوان

 

 

 معدنخواری  و داغان کردن زیستگاه های گیاهی و جانوری در منطقه به اصطلاح حفاظت شده  سهند

معادن سنگ تراورتن آذر شهر- بیش از پنجاه معدن سنگ آذر شهر که بخشی از آن نیز در داخل همین منطقه قرار دارند، از مخرب ترین معادن کوهستان سهند هستند.  علیار راستگو فرماندار آذرشهر در 3 شهریور 1394 به ایرنا گفت : " سالانه بیش از 400 هزار تن انواع سنگ های ساختمانی و تزئینی از معادن این شهرستان استخراج و تولید می گردد "

معادن سنگ لاشه و مالون زینجناب ( در 800 متری روستای زینجناب) مجوز این معدن  در اسفند ماه 1385  صادر شد و تا اسفند ماه سال 1410  یعنی شانزده سال پس از آن ، معدن خواران این منطقه به اصطلاح حفاظت شده اجازه دارند  این بخش از کوه سهند را ببلعند و به نسل های آینده  بیابان تحویل دهند!!!!!!!

 معادن پوکه (پوميس و پوميسيت) اسکندان یک و دو - شرکت پارس پومیس

  معادن سنگ لاشه لیقوان

 

معادن سنگ  سفیده خوان

 

و معادن بسیار بدون شناسنامه

 

 سد سازی - در این منطقه تاکنون دو سد با داغان کردن ابر سازه های آب ساز سهند ساخته شده که  یکی سد ینگجه بر روی رودخانه آذر شهر است و دیگری سد مجارشین بر روی  رودخانه "سیل چایی"  از زیر شاخه های های رودخانه آذر شهر که در حال ساخت می باشد .

 

 

چشم اندازی از آغاز تخریب ها در محل سد مجارشین

 ( سدی دیگر  برای آنکه  حتی یک قطره آب وارد دریاچه در حال مرگ ارومیه نگردد )

 

 

ناحیه سه-ص4-2 از 14

ادامه

 

صفحه اصلی