و داع با ارژنِ پریشان

ارژن و پریشان  ذخیرگاه زیستکره با  دو  تالاب بین المللی در آستانه تخریب های بنیادی

 

 

گزارش خبری  – تحقیقی کانون دیده بانان زمین – نسرین دخت خطیبی – کارشناس جغرافیا -6-بهمن ماه 1386

ویراستار : فرشته موثق نژاد – عکس ها  از : خطیبی-– طیبه موسوی- مینا محبوبی

 

36 سال پیش در پیمانی جهانی که برای حفاظت از تالاب های دنیا در ایران ( رامسر)بسته شد ، تصمیم گرفته شد که ایران یکی از تالاب های با ارزش خود را به عنوان مرکز پژوهش جهانی تالاب ها تحت مدیرت ویژه بین المللی قرار دهد. گروهی از کارشناسان  ایرانی و همچنین گروهی از کارشناسان جهان که از وضعیت تالابهای ایران آگاه بودند ، پس از بررسی  از نظر تنوع پرندگان و زیبایی چشم انداز ها  ، منطقه ارژن و پریشان را برای این منظور انتخاب کردند .

  این دو عامل مهم باعث شد که در بهمن ماه 1351 منطقه ای به وسعت 191 هزار هکتار با عنوان پارک بین المللی       International park   انتخاب شود که دو تالاب ( دریاچه ) ارژن و پریشان در وسط این  پارک قرار می گرفتند .

 درسال  1353 به علت يكسري مشكلات اجرايي یکباره سطح منطقه مورد نظر به  65 هزار هکتار کاهش داده شد و عنوان آن به پارک ملی ( National Park    )  تنزل یافت ولی خوشبختانه در همان سال 1974 پارک ملی ارژن و پریشان  از طرف یونسکو  به عنوان ذخیره گاه زیستکره  (Biosphere Reserve   ) برگزیده شد و به دنبال آن در  1354 (1975)  از این ذخیره گاه زیستکره دو تالاب ارژن و پریشان در  فهرست رامسر یا تالاب های بین المللی قرار گرفتند.  

در فاصله 33 سال گذشته ، 6 هزار هکتار دیگر از مساحت این ذخیره گاه زیستکره  کاسته شد و مساحت آن به  59279   هکتا ر رسید (اطلس مناطق حفاظت شده – سازمان حفاظت محیط زیست چاپ 1385)  تالاب های  ارژن و پریشان   حدود 10 درصد مساحت ذخیره گاه ارژن و پریشان را تشکیل می دهند.

بنا بر شواهدی که بدست آمد متاسفانه تنها کمتر از  3/0  ( سه دهم  درصد)   این منطقه مهم  مورد حفاظت مستمر و معنی دار قرار گرفته است که آنهم به يمن طرح حفاظت گوزن زرد ایرانی و احداث  ایستگاه تحقیقاتی آن  Station Cervus Dama Research به عنوان منطقه امن تحت حفاظت قرار گرفته است.

با توجه به 191 هزار هکتار اولیه که دارای ارزش تنوع زیستی جهانی بوده و می توانست مایه افتخار هر ایرانی باشد و از زاویه ای دیگر مسئولیت عظیمی را پیش رو بگذارد اما پس از گذشت 33 سال، عليرغم اعلام حفاظت  براي تنها بخشی از مساحت اولیه (  31 درصد  ) اين منطقه  از انواع حفاظت هایی که ویژه ذخیره گاه های زیستکره است تاکنون محروم مانده است.

این مهم زمانی ابعاد خطر ناکی به خود می گیرد که جاده جدید   ارژن – کازرون   بدون توجه به توسعه های جانبی آن از میان این ذخیره گاه عبور داده شده است،  به گونه ای که در همان گام اول جنگل های باستانی بلوط " دشت بَرم Dasht-e barm"تخریب و به دو نیم تقسیم می شود .

 

ذخیره گاه زیستکره  ارژن   و پریشان   استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

 جاده جدید ارژن - کازرون و جنگل های باستانی بلوط دو نیم شده

 عکس : نسرین دخت خطیبی  - بهمن 86

 

جنگل های باستانی بلوط دو نیم شده - عکس : طیبه موسوی

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

 ارژن   و پریشان   ذخیره گاه زیستکره  و تالاب های بین المللی - استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

 

 

ذخیره گاه زیستکره ارژن   و پریشان     - استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

 جنگل های باستانی  بلوط سمت راست جاده - عکس : نسرین دخت خطیبی بهمن 86

 

بنابراین،  واژه "وداع"  با ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان اغراق آمیز به نظر نمی رسد . چرا که حتی تابلوی کلیشه ای و بی خاصیت سازمان حفاظت محیط زیست مزاحم است ودر هجوم   به ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان  زیر چرخ های بلدوزرها  ( چرخ های توسعه فله ای ) له می شوند .

ذخیره گاه زیستکره  ارژن   و پریشان     - استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

عکس : نسرین دخت خطیبی  - بهمن 86

 

 

ذخیره گاه زیستکره   ارژن   و پریشان  

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

  -عکس : طیبه موسوی  بهمن 86

 

کانون دیده بانان زمین که همواره   مناطق حفاظت شده و تالاب های بین المللی کشور را جزو موضوعات مورد نظر در گزارش های خود قرار داده است ، بر آن شد که پیش از افتتاح جاده ای که در دل این ذخیره گاه زیستکره احداث شد ، بازدیدی داشته باشد تا در آینده حسرت عدم دیدار یکی از گنجینه های طبیعی این مرزوبوم را بر دل نداشته باشد . زیرا به یقین این جاده نظیر جاده های دیگری که از دل مناطق بکر عبور داده شده چنان تخریبی با عنوان دهان پرکن توسعه به دنبال خواهد داشت که دیگر چندان اثری از آنهمه ارزش های بی بدیل بر جای نخواهد ماند و کم نیستند مناطقي که حسرت دیدار آنها را قبل از تخریب بر دل داشته است!

  بنا بر همین دلایل چند تن از اعضای کانون دیده بانان زمین در اواخر آذر ماه سال جاری ( 1386 ) بخش هایی از ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان را مورد بازدید قرار دادند که بازتاب آن همراه با تصاویر ارائه می شود .

لازم به ذکر است که در این گزارش علاوه بر مشاهدات،  از آخرین اطلاعات رسمی مرتبط با منطقه نیز بهره گرفته شده است .

این گزارش در 6 بند تنظیم شده است که عبارتند  از :

1- موقعیت جغرافیایی و شاخص های طبیعی ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان

2- تالاب بین المللی   ارژن

3- تالاب بین المللی   پریشان

 4- ایستگاه تحقیقاتی گوزن زرد ایرانی و گفتگوی اعضای کانون دیده بانان زمین با محیط بانان

 5- نگاهی به دو ارزش فرهنگی در دل ذخیره گاه زیستکره

6-  ارژن و پریشان  ذخیرگاه زیستکره با  دو  تالاب بین المللی در آستانه تخریب های بنیادی

 1- موقعیت جغرافیایی و شاخص های طبیعی ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان

 

 

ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان تصویر ماهواره ای

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

 

 

 

 

ذخیره گاه زیستکره  و تالاب های بین المللی ارژن   و پریشان    - استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

نقشه  ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان ( ماخذ اطلس مناطق حفاظت شده 1385)0   مسیر  تقریبی  راه  احداث شده در ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان

 

 

مختصات جغرافیایی : 52 درجه 06 دقیقه الی 51 درجه و43 دقیقه طول شرقی   و 29 درجه و 44 دقیقه تا 29 درجه و 26 دقیقه عرض شمالی 

موقعیت  ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان در تقسیمات کشوری : ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان در استان فارس قرار دارد .  تقریباً یک سوم آن  در شهرستان شیراز  در بخش ارژن (   دهستان های  دشت ارژن –کوهمره سرخی و قره چمن  )قرار دارد و دو سوم آن در شهرستان کازرون در بخش های کوهمره ( دهستان های دشت بَرم و کوهمره ) و در بخش جره و بالاده (  دهستان فامور ) قرار دارد .

 

ذخیره گاه زیستکره  ارژن   و پریشان    استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

نقشه   ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان با تقسیمات کشور0  مسیر  تقریبی  راه  احداث شده در ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان - این نقشه بر پایه نقشه های 1:1000000 توسط کانون دیده بانان زمین تدوین شده است

 

 

موقعیت ارژن و پریشان نسبت به دو شهر شیراز و کازرون

 

 

ارتفاع : 2100 متر  .بلند ترین نقاط 2900  (  قله  چاه برفی)    و گود ترین منطقه آن  800 متر ( دشت های اطراف تالاب پریشان )  

اشکال زمین  : ارتفاعات بلند ، با قلل مدور متشکل از سنگ های آهکی( تشکیلات آهکی آسماری )   – کوه های کم ارتفاع بریده بریده و فرسایش یافته  متشکل از مارن های آهکی، گچی ، نمکی و ماسه ای  متعلق به ارتفاعات زاگرس که بیشتر ً  در جهت شمال غرب به جنوب شرق هستند ( تصویر ماهواره ای )  ،  دشتهای سیلابی، دشت های دامنه ای و دشت های کارستی ( پولژه)  که نمونه بارز آن دشت ارژن است (  پولژه یا پولیه  Polje   در اصطلاح ژئومرفولوژی به دشتنهای کارستی می گویند که در مناطق خشک واحه سبز و خرمی را بوجود می آورند . ) و دو تالاب  بین المللی  پریشان  و  ارژن.  

 

 

 

ذخیره گاه زیستکره  ارژن   و پریشان   - استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

 تنگه بوالحیات مرز شمالی  غربی  ذخیره گاه زیستکره ارژن  و پریشان - عکس : نسرین دخت خطیبی

 

 

 ذخیره گاه زیستکره ارژن   و پریشان    - استان فارس ( شهرستان   کازرون و شهرستان شیراز )

IRAN   Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  & International Wetland (Fars province

تصویری  از  شمال غربی  ذخیره گاه زیستکره ارژن - عکس : نسرین دخت خطیبی بهمن 6

 

1 از 10

 ادامه

اين صفحه را براي دوست خود بفرستيد

 

صفحه اصلی