سنت درختکاري

 و سبز کردن سبزه در ايران باستان

 

  ارسالي به کانون ديده بانان زمين  : نيلوفر نيکنام- از اقليت هاي محترم زرتشتي

 

در ايران  از دير باز کاشتن درخت و گياه اهميت خاص داشته و مورد توجه بوده ، چنانچه در نگاره ها و آثار باستاني مانند حجاري هاي دورة هخامنشي در تخت جمشيد نماد درخت زندگي يا سرو ديده مي شود.  سرو به دليل اينکه درختي هميشه سبز است همواره در ايران از اهميت خاصي برخوردار بوده است . سرو4000 ساله در نزديکي ابرقو ( يزد ) وجود دارد که آن را سرو زرتشت هم مي نامند. غير از نگاره ها و حجاري ها در پارچه بافيها هم به گونه اي نماد گياه يا درخت همان سرو خميده که بعدها ( ترمه ) ناميده شد ديده مي شود. در ساير هنر هاي ايراني مانند مينياتور هم درخت جاي ويژه اي دارد . در اوستا يکي از شش مرحله آفرينش را آفرينش گياه مي دانند.  در باور سنتي زرتشتيان جشن « گاهنبار ـ ( چهرة ) اياثرم کاه  برابر با مرحلة چهارم آفرينش و هنگامي است که خداوند، گياه و رستني ها را آفريد ه است،  بنابراين روايت در اين 5 روز جشن مي گيرند و خداوند را براي آفرينش گياه سپاس و ستايش مي کنند .

کاشتن گياه و درخت هم از قديم در ايران رواج داشته چنانکه هر فرد زرتشتي به هنگام زايش و تولد فرزند خود موظف بود يک نهال ( غالباٌ درخت سرو ) را بکارد  و درخت را به نام فرزند خود بنامد . همراه با بزرگ شدن نهال و درخت ، فرزند هم بزرگ و برومند مي شد. اين انديشه هنوز هم بين زرتشتيان رايج است .

کاشتن سبزه يکي از رسوم نوروزي است که از روزگار باستان در بين ايرانيان رواج داشته است. حدود 25 روز پيش از نوروز دوازده ستون از خشت خام اطراف حياط دربار برپا مي کردند و بر فراز هر ستون يک نوع از دانه هاي حبوبات را مي کاشتند.  روز ششم فروردين يعني خرداد روز،  با سرود خواني و نواختن ساز ها محصول را که فراهم آمده بود بر مي داشتند.  اين ستون ها همچنان تا روز شانزدهم بر پا بود آنها به رشد دانه ها توجه مي کردند هر کدام که بهتر و بلند تر بود تفأل مي زدند که در آن سال آن محصول بيشتر بار خواهد داد.

سرو 4000 ساله در منطقهء ابرقوي يزد

 

در اوستا ( ادبيات زرتشتي ) فروغ يا فرشته نگهبان گياه در روي زمين،  خرداد امشاسپند است . خرداد همان واژة « هَئه اوروتات » اوستايي به معني جاودانگي است و گياه نمادي بر آن و نشاني از زندگي و جاودانه بودن است .

 

 

 

صفحه اصلی