تظاهرات فعالين گرين پيس بر عليه کاشت غير قانوني سويايتغيير ژنتيک يافته ( GM) در روماني

  کانون ديده بانان زمين- فرزانه رحيمي sep2007

 

  در 5 سپتامبر 2007 فعالين گرين پيس در پي کاشت غير قانوني سوياي (Glycine )تغيير ژنتيک داده شده (GM) در جزيره " براليا " روماني تظاهراتي را برپا کردند .  در  اين تظاهرات آرام و صلح آميز ، فعالين گرين پيس از سراسر اروپا  شرکت داشتند . 

جزیره برالیا در رومانی ، جزیره ای با کاربری کاملا کشاورزی در رودخانه دانوب است  که تحت قرنطينه شديد مي باشد .  اما در حال حاضر اين  ناحیه در اثر   فعاليت شرکت  کشاورزی – شیمیایی مونسانتو Monsanto  که سوياي تراريخته را کشت مي کند با آلودگي زيست محيطي شديدي روبرو است .

تمام وسائل نقلیه که جزیره را ترک کرده بودند،برای جلوگیری از آلودگی بیشتر ضد عفونی شدند.

کشت سویا تراریخته GM  درکشورهای  عضو اتحادیه اروپا مانند رومانی غیر قانونی است .گرین پیس از دولت رومانی و کمیسیون اروپا  خواسته است فورا" کشت این محصول را متوقف کنند.

بنا بر گفته گابریل پاوم از گرین پیس رومانی، ما باید از آلودگی بقیه بخش های رومانی از این آلودگی، که خطرات بزرگی برای محیط زیست، تنوع زیستی وسلامت انسانها در پی دارد ، جلوگیری کنیم ، مردم رومانی مخالف محصولات تراريخته (  GM  )    هستند و معتقدند دولت باید فورا" این محصولات را از بین برده ومانع از ورود آن به زنجیره غذایی مردم شود.

همزمان با این تظاهرات ، فاعتراض هاي  دیگری نیز در فرانسه بر علیه مکان آلوده  دیگری ، انجام شده است . ذرت های تراریخته که با عنوان MON810  شناخته شده هستند محصول دیگری هستند که توسط شرکت مونسانتو به بازار مصرف ارائه شده.  اما کشاورزان و دولت هيچگونه اطلاع رساني در اين زمينه به مردم ارائه نداده اند .

با عدم کنترل کاشت این محصولات در رومانی وفرانسه ، شرکتهایی که در این زمینه کار می کنند مانند مونسانتو ، اجازه پیدا می کنند  خواسته های مردم اروپا را در نظر نگرفته در نتیجه غذای آنها و مزارع را آلوده می شوند.

*****

افزوده 1- :

گزارش ها نشان می دهد که سال 2006 بدترین سال از جهت تولید محصولاتی است که بر روی آنها تغییرات ژنتیکی از طریق مهندسی ژنتیکی (GE) ، انجام شده است .میزان بالای تولید گیاهان دستکاری ژنتیکی شده از سال 1996 آغاز شده، بدون اینکه نظارتی بر تاثیر آن بر مواد غذایی ومحیط زیست داشته باشد.

گزارش های گرین پیس وGenewatch (انجمن CRG  فعالیتش بر مبنای بحث وگفتگو در رابطه با مسائل اجتماعی  ومسائل وابسته به تکنولوژی دستکاریهای ژنتیکی است .این انجمن نشریه ای بنام Genewatch  دارد که اولین وتنها نشریه ای است که تبعات اجتماعی بیوتکنولوژی ونتایج زیست محیطی آنرا نشان داده وبه نقد می کشد)، نشان می دهد آلودگیهای ژنتیکی درسال 2006 به 24 مورد رسید  (8 مورد دانه سویا، 7 مورد ذرت، 4 مورد برنج ، 2 مورد کتان ، یک مورد چمن، یک مورد پاپایا،یک مورد نیز ماهی killifish ).

 دانشمندان ، کشاورزان ، متخصصین محیط زیست وحتی مصرف کنندگان مخالفهای زیادی در مورد تهدید های ژنتیکی محصولات کشاورزی داشته اند ولی در مدت ده سال گذشته که 124 مورد آلودگی    GE وجود داشته  بیشتر رشد تجاری محصولات مهم بوده است و بسیاری از موارد از آلودگیها  ثبت ونشان داده نشده است . بعنوان مثال سال 2004 هشتاد میلیون هکتار از محصولات حاصل از GE وجود داشته ولی هیچ سیستمی برای ثبت ونظارت آن وجود نداشته.

از زمانیکه سود تجاری این محصولات مد نظر بوده تاکنون 43 کشور تولید کننده آنها بوده اند.

در سال 2006نیر اولین بار محصولات ژنتیکی در  کشورهای افریقای جنوبی ، بلغارستان ، مجارستان واسلونی گزارش شده است .

سال گذشته  در امریکا تولید ذرت تغییر ژنتیکی یافته Bt10 مشاهده شد وبعدا" مشخص گردید که از این محصول  به میزان صدها تن  درسالهای بین 2001 تا 2004در آمریکا  تولید شده و در سراسر دنیا توزیع گردیده است ودر هیج کجا مصرف آن ثبت نشده و مقامات امریکا نیزبه آن توجهی نکردند!

 امریکا از نظر این آلودگی مقام اول را داراست .

ادامه کاشت این محصول در امریکا منبع مهم آلودگی در سراسر دنیاست . چیزی که کمتر به آن توجه شده ولی باعث دردسر بسیاری از کشور ها ازجمله اسپانیا گردیده بخصوص در دو منطقه آراگون وکاتالونا ،کاشت ذرت  آلوده است که زندگی کشاورزان را در مزارع اصلی گشت آن  مورد تهدید قرار داده است.

 

  ذرت های دستکاری ژنتیکی شده (تراریخته )به آتش کشیده می شود- مزارع اسپانیا

 

یک سوم از آلودگیهای ثبت شده در بیشتر از ده سال گذشته مربوط به محصول ذرت بوده است که چندان قابل تعجب نیست چرا که گردافشانی طبیعی آن بوسیله باد می تواند تغییرات ژنتیکی این محصول را تا کیلومتر های منتقل کند بطوریکه نه تنها مصرف کننده بلکه تولید کنندگان هم قادر به کنترل آن نخواهند بود.درمکزیک که زادگاه ذرت است ، آلودگی ژنتیکی مشاهده شده است .برزیل که مرکز تولید انواع محصولات ذرت است نیز در معرض خطربالای  این آلودگی می باشد.

 در طی این ده سال ذرت آلوده در یازده کشور از جمله اتریش، شیلی ، فرانسه ،آلمان ، یونان ، ایتالیا ، نیوزلند ، سوئیس ، کراوسی ، اسلونی وایالات متحده امریکا پیدا شده است . دانه های ذرت آلوده در سال 2006 در چهار کشور نیوزلند، آلمان ، فرانسه واسلونی بوده است.

 

برنج دومین محصول آلوده از نظر ژنتیکی(    LLRice601-LLRice602 شرکت بایر) است .این آلودگی هنوز در محصول برنج آمریکا دیده می شود وبه نقاط دیگر نیز صادر شده.

در سال 2006 گرین پیس 5 محموله خریداری شده از امریکا را آزمایش نموده که 4 محموله از آنها یعنی 80درصدآنها آلوده به LLRice601 بوده .حتی برنج وارداتی به کشورهای خلیج فارس از جمله کویت ، قطروایالات متحده عربی فاقد برچسب بوده اند که نشان دهنده عدم رعایت قوانین امنیت مواد غذایی در این کشورهاست. برنج  های خریداری شده از فروشگاهای چینی در بریتانیا ، فرانسه وآلمان نشان می دهد که آنها دستکاری ژنتیکی شده، بطوریکه مقاوم به حشرات برنج بوده.در نتیجه وارد زنجیره غذایی چینی ها ومردمی گردیده که این محصول به آنجا صادر شده است . این نوع برنج در 19 کشور اروپایی مشاهده شده است  .همچنین درفیلیپین ، غنا ، سیرلانکا ونیز برنج وارداتی به روسیه نیز یافت شده است.

 

پنبه نیز از گیاهانی است که بر روی آن GE  انجام گرفته .در برزیل نزدیک به 16000 هکتار مزرعه کشت غیر قانونی پنبه دستکاری شده ژنتیکی دیده شده که

 کمیسیون امنیت زیستی برزیل دستور نابودی آن را داد وتاکید شده که دیگر نباید کاشته شود. همینطور این محصول بر خلاف نظر وزارت محیط زیست مکزیک  در شمال مکزیک کاشته شده است  . این پنبه ها طوری تغییر یافته اند که مقاوم به علف کش ها وحشرات باشند بدون در نظر گرفتن مضرات آن برای محیط زیست وانسان.

بنابر گزارش گرین پیس و Genewatch آلودگی محصولات حاصل از اقدامات مهندسی ژنتیکی مسئله جدی است وباید برای حمایت از مزرعه داران ومصرف کنندگان جهت استفاده از مواد غدایی طبیعی و ارگانیکی در مقابل محصولات تراریخته که عوارضی را بدنبال خواهد داشت، اقدام کرد .با پرداخت جریمه توسط شرکتهای در رابطه با بیوتکنولوژی شانس بیشتری برای حمایت از محصولات غدایی ودانه های گیاهی برای نسل های آینده وجود دارد .

در فوریه سال  2006وزارت محیط زیست وکشاورزی و ماهیگیری  ژاپن اعلام کرد ماهی Killfish بنام مروارید شب معروف است از تایوان به ژاپن صادر شده .این ماهی ازنظر ژنتیکی تغییر شکل یافته بصورت ماهی ژله ای در آمده وبصورت فلورسینت است. دولت با توجه به داشتن لیست فروشگاهای توزیع کننده ماهی، به مردم هشدار داد که این ماهها را نخرند  و در صورت خرید آنرا برگردانند واز انداختن آنها در رودخانه ها پرهیز کنند.

 

 شرکت چند ملیتی بایر با تاکید بر تولید دارو، تولید محصولاتی که دستکاری ژنتیکی شده را نیر بر عهده دارد.این شرکت از سالها 1998 تا 2006 محصولات مختلف GE را تولید کرده که در کشورهای مختلف تولید شده است .به عنوان مثال در سال 2005 شایعه کاشت کانولای آلوده در استرالیا قوت گرفت وبعدا" مشخص شده که 400000 هکتار از این محصول کاشته شده ولی جریمه ای به این شرکت  تعلق نگرفت .

 

در شکل بالا کشورهایی که در تولید وکاشت غیر قانونی محصولات حاصل از دستکاری ژنتیکی شده(محصولات تراریخته ژنتیکی)  را نشان می دهد.

در اروپا طی 8 سال گذشته تشکیلاتی  بنام (GMO)  ایجاد شده ، برای مبارزه با محصولات ومواد غذایی تراریخته ژنتیکی .

این تشکیلات در سال 2004 فشار زیادی به شرکت های تولید کننده برای برچسب گذاری محصولات خود وارد آورد تا نه تنها اروپا بلکه تمام دنیا از مصرف مواد خطرناکی که از طریق دستکاری ژنتیکی بدست می آیند مصون بمانند .

اگر چه بسیاری از کارخانجات تولید کننده مواد غذایی از این کار سر باز زده واطلاعاتی نمی دهند.این حق مصرف کننده است که با توجه به خواندن ترکیبات مربوط به GE وخطرات آن، مواد غذایی را خودشان انتخاب کنند.

سئوال این است GE  انجام شود یا نه ؟

با وجود اینکه پیشرفت علمی در مورد ملکولهای زیستی برای افزایش آگاهی انسان از طبیعت وفراهم نمودن ابزار جدید طبی بسیار مهم است ولی این نباید دلیلی برای تبدیل محیط زیست به آزمایشگاه عظیم ژنتیکی برای مقاصد تجاری شود. تنوع زیستی وتولید محصولات غذایی سالم از آن برای بقایمان مهمتر از به خطر انداختن آن است. مهندسی ژنتیک می تواند دانشمندان را از طریق دستکاری ژنتیکی  ، به خلق گیاهان( گیاهان جدیدی با تحمل در مقابل علف كش ها از طريق انتقال يك ژن از يك باكتري به گياهان بوجود می آید ) ؛ جانوران ومیکروارگانیسم ها بصورت غیر طبیعی قادر سازد. محصولات حاصل از دستکاریهای ژنتیکی می تواند در طبیعت انتشار یافته (به عنوان مثال گردافشانی گیاهان از طریق باد)، با ارگانیسم های  دیگر پیوند زده شود ومسیر غیر قابل کنترلی وغیر قابل پیشگیری  برای  نسل های آینده ومحیط زیست بوجود آورد.

ما در باره چگونگی اثراث این محصولات در محیط زیست کم می دانیم ،اثرات این ارگانیسم های زنده می توا ند زمانی مشخص شود که خیلی دیر شده باشد.

ارگانیسم های حاصل از  GEتنوع محصولات را به خطر می اندازندو بحرانی برای ادامه رشد مقاومت محصولات در مقابل حشرات ، بیماریها ،تغییرات آب و هوایی وشرایط زیست محیطی ایجاد می کند.

 تنوع زیستی برای امنیت غذا در جهان مهم است وفقدان آن می تواند باعث بیماریهای همه گیربرای محصولات اصلی در طول زندگی بشر شود. مثلا"در سالهای اخیر همانند سال 1970 محصول ذرت در آمریکای جنوبی گرفتار بیماری  بنام آفت برگ ذرت جنوبی بودندوبعلت یکنواختی ژنتیکی این محصول در سراسر آمریکا،بیماری رشد کرده بطوریکه 15 درصد محصول را از بین می برد که بالغ بر یک میلیارد دلار امریکاست.

 به علت سود تجاری که این پروسه برای شرکتهای ذینفع در بردارد، مانع از آگاهی مردم عادی علی رغم وجود قوانین برچسب گذاری کالا ، می شوند.

دولتها باید با نظارت بین المللی از طریق پروتکل های امنیت زیستی، و وضع قوانین ملی وبین المللی در مقابل GE سلامت مردم را تضمین کنند ومانع از وارد آوردن خسارت برمحیط زیست ، بهداشت واقتصاد شوند

(لیستی از محصولات حاصل از آلودگیGE  به عنوان بخشی از اطلاعات امنیت زیستی تهیه شده ). فشار های بین المللی برای شناسایی محصولات ومحموله های وارداتی باید انجام شود.در بسیاری از کشورها با اصرار مصرف کنندگان سوپرمارکتها مجبور شده اند غذاهای حاصل از محصولات تراریخته ژنتیکی را در قفسه های مشخص گذاشته تا مردم قادر به انتخاب باشند.بعلاوه پرورش دهندگان مواد گوشتی مانند ماکیان ویا خوک قبول کرده اند ازمواد غذایی حاصل از  GE  برای تغذیه آنها استفاده نکنند.

          

 

 در تصویر سمت چپ مزرعه ای است در فرانسه که آلوده بوده وبصورت نمادین بوسیله گرین پیس علامت گذاری شده است .

تصویر سمت راست مزرعه ای در مکزیک واین سئوال که محصولات یا د شده چه بر سر انسان ومحیط زیست خواهد آورد.

افزوده2- :

بر اساس قانون جدید اتحادیه اروپا تنها افزایش 9 دهم درصدی محصولات تراریخته در میان سایر محصولات نیازمند برچسب زنی است. اين برچسبها شامل برچسبهاي ملي و خصوصي است كه توسط كشورهاي عضو اتحاديه اروپا صادر می شود. در حال حاضر اتحاديه اروپا دو نوع برچسب دارد :استانداردهاي طلايي كه بايد 95% مواد غذايي از مواد ارگانيك تشكيل شوند. و برچسب تاييدي كه حداقل 70% ازمواد از مواد آن بايد ارگانيك باشد .

جمع آوري امضاء و اعتراض ها در زمينه جلوگيري از توليد و پخش محصولات تراريخته ادامه دارد و اين اقدامها بطور جمعي از سال 2000 ميلادي آغاز شده كه در آن زمان 826 دانشمند از 84 كشور جهان نامه‌هاي سرگشاده به دولتها نوشتند و خطرات گسترش محصولات تراريخته را مطرح كردند.

افزوده 3 :  برای کنترل تولیدات تراریخته پروتکلی بنام  پروتکل امنیت زیستی CartagenaProtocol on Biosafety بین کشورهای مختلف امضاء گردیده است . ایران از سال 2001 یک از اعضای شرکت کننده در یروتکل امنیت زیستی یا کارتاهینا بوده است . براساس مفاد این پيمان بين المللي اعضا مكلفند روشهايي را اتخاذ نمايند تا ريسك ناشي از كاربردهاي رهاسازي محصولات تغيير ژن يافته ناشي از بيوتكنولوژي  را كه داراي خطرات احتمالي براي محيط زيست بوده و بر پايداري و حفاظت از تنوع زيستي و سلامت انسان تأثير مي گذارد، مديريت، نظارت و كنترل نمايند

در ایران بعضی از محصولات تراریخته تولید می شود از جمله برنج . متاسفانه در کشور ما نه تنها اطلاعات دقيقي از محصولات تراريخته داده نمي شود ، حتي  استفاده از  برچسب هاي GMS   را  مسئولين جدي نگرفته و اين حق مسلم مصرف کننده را زير پا مي گذارند !

 

*****

 

منابع:

http://www.greenpeace.org/international/press/reports/gm-contamination-register-repo/gm-contamination-report-regist

www.gmcontaminationregister.org

http://www.greenpeace.org/international/campaigns/genetic-engineering 2007

http://www.cbd.int/world/map.shtml?ctr=ir

https://bch.biodiv.org/database/record.shtml?id=11886

http://www.greenpeace.org-5 sep. 2007

 

اين صفحه را براي دوست خود بفرستيد

 

صفحه اصلی