توفان گونو  از  پيش بيني  تا  وقوع

 

 کانون ديده بانان زمين- فرزانه رحيمي

وقوع طوفان گونو با سرعت 110 کیلومتر برساعت درروز سه شنبه 15 خرداد1386 ساحل ایران را با امواجی به ارتفاع 4 الی 5/5 متر در نوردیدوباعث خالی شدن خطوط ساحلی استانهای سیستان وبلوچستان هرمزگان وتنگه هرمز از سکنه گردید.وقوع این طوفان چنانکه تصاویر ماهواره ای نشان می دهند قابل پیش بینی بوده. 

 

 

 

وقوع طوفانی از نظر شکلی متقارن وچشمی کاملا" مشخص درمرکزآن  در آبهای گرم کارائیب و اقیانوس آرام جنوبی غیر طبیعی نیست ، اما این بارطوفان حاره ای تروپیکال گونو بعد از سالها در منطقه کاملا" متفاوتی اتفاق می افتد، در دریای عمان. اگر چه طوفان های سیکلونی مانند گونو در شمال حوضه اقیانوس هند در سالها پیش حادث شده است ولی اغلب سیکلونهایی که تشکیل شده بر روی خلیج بنگال،  شرق هند بوده است . این طوفان که در دریای عمان وشرق شبه جزیره هند تشکیل شده تمایل به کوچک شدن داشته وبایدقبل از رسیدن به ساحل از خروش آن کاسته می شده ولی سیکلون گونو یک استثنا بود.

 

 May31 to June 7 2007

 

 

 May31 to June 7 2007  

بعد از آخرین طوفان گونو در سال 1945این قوی ترین طوفان سیکلونی پدید آمده بوده است.

بر طبق آمارهای موجود )Unisys Weather شرکتی که خدمات اطلاعات رسانی دارد و در سال 1886 تاسیس شده) آخرین طوفان در این اندازه برروی دریای عمان تشکیل شده که ناشی از سیکلون 01A بوده و در شمال غرب در طول ساحل هند بین 21 می و28 می 2001 رد یابی شده بود.طبق پیش بینی ها وردیابی ها سیکلون 01A هرگز به ساحل نرسید.

ماهواره TRMM که ماموریت آن اندازه گیری بارانهای منطقه تروپیکال می باشد (با استفاده ازترکیبی از سنجنده های ماکرویو و رادار) و  با استفاده از تجزیه وتحلیل اطلاعات ریزشهای جوی از ماهواره های چند منظوره در سازمان فضایی امریکا ناسا ودر مرکز پرواز گودارد ،بارش هایی را در منطقه تروپیکال از تاریخ 31 می تا 7 جون 2007 بخصوص در خلیج عمان ونواحی اطراف آن نشان می دهد.

در 5 جون 2007 وقتی سنجنده  مودیس MODIS   در ماهواره ترا TERRA  این  سیکلون را تصویر برداری کرد، گونو با سرعت 250 کیلومتر در ساعت  به سواحل شمال شرقی عمان رسیده بودند.

اگر چه مرکز گونو هرگز وارد خشکی  عمان نشد ولی بسیار نزدیک به خطوط ساحلی شمال شرق بود جائیکه 200 میلی متر باران را به همراه داشت.مسقط بالاترین میزان بارش را ثبت کرد .علی رغم ضعیف شدن وعبوراین طوفان از خلیح عمان ، بین عمان وجنوب ایران ، بارش زیادی را در جنوب ایران باعث شد.

 

 

ماهواره TRMM این تصویر را 4 جون 2007 گرفته است که وقوع طوفان شدیدی را نشان می دهد که در حال حرکت بطرف شمال غرب ومرکز  دریای عمان است.در تصویر چشم متقارنی را نشان می دهد که بوسیله دیوار چشمی (حلقه قرمز رنک داخلی ) محاصره شده است این ساختار دیوار چشمی دولایه  فقط در طوفانهای شدید ایجاد می شود. .این تصویر نشان دهنده توزیع افقی  شدت باران نیز می باشد.

 

 

 

میزان بارش در مرکزنوارتوسط  رادار TRMM  مشخص شده است و در صورتیکه در خارج از منطقه توسط تصاویر میکرویو گرفته شده است .

 

توفان گونو  خسارت هاي جاني و مالي بسيار در عمان و ايران داشت

توفان گونو  خسارات جاني و مالي بيشماري   داشته است که  هنوز از ميزان دقيق اين خسارت ها آمار دقيقي منتشر نشده است . ولي طبق آماري که تاکنون منتشر شده ،  در عمان  25 کشته  و30  نفر  ناپدید شده اند. درایران نیز طبق آماري که تاکنون منتشر شده ، این طوفان 21 کشته و زخمی  در استان هاي سيستان و بلوچستان و هرمزگان  بر جای گذاشته وبرخی از روستاها را تا 30 درصد تخریب کرده است.  70 درصد از واحد هاي مسکوني بندر جاسک بيش از 30 درصد دچار تخريب شده اند و هم اکنون  نيز ( 19 خرداد )  9 روستا  در محاصره سيل قرار دارند .

 

تصاويري از جاسک   

 

افزوده :

سیکلونهای منطقه حاره که در اقیانوس اطلس وآنتیل به نام هاریکن ،در ژاپن تایفون ،در هندوستان بنام سیکلون ودر غرب وشمال استرالیا ویلی ویلی نامیده می شود ، سیستم های کم فشار از هوا باحرکات بادهای شدید مارپیچی در جهت مرکز با منشاء حاره ای می باشند و همانطور که در تصاویر ماهواره ای مشاهده می شود دایره ای شکل است که دارای چشمی در مرکز آن ودر اطراف نیزابرهای بشدت باران زایی در برگرفته که به عنوان بند طوفان نامیده می شوند.بارندگی در داخل نواحی مرکزی سیکلون یعنی درحلقه دورچشم بسیار سنگین است .این ماشین حرارتی درزمان کوتاهی میزان فوق العاده زیادی از انرژی گرمایی را به انرژی مکانیکی تبدیل می کند.بطور کلی هاریکن ها درروی آبهایی با دمای بالاتر از 27 درجه تشکیل شده ووقتی وارد خشکی می شوندبه سبب اینکه تامین انرژی برای آنها از طریق سطوح آبهای گرم کم می شود وهمچنین به علت اثرات اصطکاکی ناهمواری ها، نیروی خودرا از دست داده و از بین می روند مگر اینکه مجددا" بسوی دریا کشیده شوند. بنابراین حالت تخریب این جریان به علت نیروی فوق العاده زیاد باد در آنها است که باعث درهم کوبیدن ساختمان ها شده وحتی اجسام بزرگ ازجمله اتومبیل ها را به هوا پرتاب می کند.درحین نزدیک شدن یک سیکلون حاره ای ، طغیان و بالا آمدن آب دریا علائم خطری برای ساکنین منطقه است

 بسیاری از دانشمندان اقلیم شناس معتقد ند که پدیده گرم شدن هوا باعث شدت بخشیدن به بسیاری از طوفانهای از جمله  طوفان های حاره ای شده است و با استفاده از مدلهای ریاضی آنرا مورد بحث قرار داده اند حتی در کتابی بنام " طوفان دنیا (هاریکن ها ، سیاست وبحث در مورد گرم شدن کره زمین) " مصاحبه  های متعددی با این دانشمندان در رابطه با گرم شدن کره زمین وارتباط پیچیده آن با تشدید این طوفانها انجام شده است. بحث گرم شدن زمین وپیامدهای آن بیشتر گریبانگیر کشورهایی که کمتر در تولید گازهای گلخانه ای مقصرند.

آیا باید باز هم شاهد مخالفت کشورهای صنعتی دنیا ازجمله امریکا ، انگلیس و... برای عدم تعهد به پیمان کیوتو برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای که باعث گرمای زمین می باشند باشیم

  

*****

منابع:

Natural Hazards (nasa)

http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/natural_hazards_v2.php3?img_id=14289

http://en.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Gonu

http://www.alertnet.org/thefacts/reliefresources/TSR/200702A_02A.htm

http://news.yahoo.com/s/ap/20070607/ap_on_re_mi_ea/cyclone_gonu--AP(Associated press)

 

 

 

 

اين صفحه را براي دوست خود بفرستيد

 

صفحه اصلی