گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی ناحیه یک-مناطق حفاظت شده تالابی دریای خزر

منطقه4- پناهگاه حیات وحش وتالاب بین المللی  امیرکلایه

IRAN- Amirkelayeh Wildlife Refuge & INTERNATIONAL WETLAND Amirkelayeh Lak

تالاب امیرکلایه در 45 سال پیش (1349) حفاظت شده اعلام شد و در سال 1350 با مساحت 1230 هکتار به پناهگاه حیات وحش ارتقاء یافت  . و در سال 1354 با مساحت 1230 هکتار به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی در فهرست کنوانسیون رامسر به ثبت رسید . در حال حاضر مساحت پناهگاه حیات وحش امیرکلایه  1084 هکتار اعلام شده ( اطلس مناطق حفاظت شده 1385) 

 تالاب  بین المللی  امیرکلایه جزو تالاب های داخل خشکی و از نوع دریاچه های آب شیرین د ائمی است . این تالاب در 24 کیلومتری شرق پارک ملی بوجاق و در 12 کیلومتری شمال شهر لنگرد قرار دارد. راه اسفالت کیاشهر-لنگرود از شمال و شرق آن عبور می کند در مسیر روستا های دهنه سفیدرود، روستای جیر باغ، روستای امیر آباد ، روستای حسن بکنده و روستای سحرخیز  و روستا های پایین محله حسنعلی ده، روستای تی تی پریزاد  و روستای دهبنه نیز در مرز غربی آن قرار دارند . این تالاب بین به تالاب "شاله کل" نیز معروف است

تالاب بین المللی  امیرکلایه که در گذشته عمقی بین 3 تا 6 متر داشته امروز به کمتر از  یک متر رسیده (کامران زلفی نژاد، مدیرکل محیط زیست گیلان-5تیر1387همشهری ) در یکی از مناطق پر باران گیلان قرار دارد با متوسط بارندگی سالانه 1160 میلیمتر. آب این تالاب از طریق چشمه ، آبهای سطحی مثل رودخانه حشمت رود و آبهای زیر زمینی تامین می شود.گفتنی است مازاد آب این تالاب در سالیان گذشته از طریق کانالی در روستای امیر آباد وارد دریای خزر می شده است .

در روزگاری نه چندان دور جنگل های باستانی جلگه ای هیرکانی ، زمردگون گرداگرد این نگین فیروزه ای قرار داشتند و امروز جای آن را اراضی کشاورزی گرفته اند و تاکنون بیش از 400هکتار از اراضی تالابی تغییر کارکرد پیدا کرده و به اراضی کشاورزی تبد یل شده است. پناهگاه حیات وحش امیرکلایه  در روزگار ی نه چندان دور ،مامن امنی بود برای  بیش از 43 گونه پرنده بومی و مهاجر چون  قوی فریادکش، قوی گنگ،غازخاکستری ،عقاب ماهی گیر، عقاب دریاییدم سفید و.... افزون بر این تالاب بین المللی امیرکلایه  زیستگاه بسیاری از انواع ماهیان بود  نظیر لای  ماهی، اردک ماهی، کپور، ماش ماهی ، حاجی ترخان ، سوف، اسبوله، کَُلمه و...

 

حفاظتی که انجام نشد

در حال حاضر این تالاب بین المللی مخزنی شده است رایگان برای برای مسئولین بی مسئول در مدیریت هدایت فاضلاب  و در سلطه  توسعه دائمی اراضی کشاورزی به سمت تالاب  !!! که در ادامه به مواردی ازحفاظت نشدن این تالاب بین المللی  اشاره می شود  : 

آتش افروزی در پناهگاه حیات وحش و تالاب بین المللی  امیرکلایه ،به دلیل عدم تجهیزات خاموش سازی فوری

    20شهریور  1384 فارس-به دليل سوزاندن كاه در جوار منطقه تالابي پناهگاه امير كلايه و با سرايت آتش‌ به بخش نيزاري حدود 10 هكتار از نيزارهاي حاشيه تالاب طعمه حريق شد......

 5شهریور 1387 ایرنا - حسین مظلومی رییس اداره محیط زیست لاهیجان: بر اثر آتش سوزي تالاب امير كلايه اين شهرستان بيش از ‪ ۱۰۰هكتار ازاراضي اين تالاب درآتش سوخت

  13شهریور 1387 ایسنا- حسين مظلومي رئيس اداره محيط زيست لاهيجان: طبق بررسي‌هاي به‌عمل آمده، حدود 150 هكتار از نیزارهای اراضي تالاب بين‌المللي اميركلايه كه در هفته گذشته طعمه حريق شده بود در آتش سوخت.....

 27شهریور 1387همشهری- حسین مظلومی رییس اداره محیط زیست لاهیجان: آتش‌سوزی از قسمت جنوبی حسنعلی‌ده شروع شده و درختان منطقه را دربرگرفته است. متأسفانه با توجه به بعد مسافت میان دو منطقه‌ای که دچار حریق شده تجهیزات آتش‌نشانی لاهیجان برای اطفای این آتش‌سوزی‌ها کافی نبوده و آتش‌سوزی همچنان ادامه دارد به همین دلیل از شهرهای اطراف نیز درخواست کمک شده است..... حسين مظلومي گفت طي آخرين برآوردها 250 هكتار از ني زارها و حيات وحش اميركلايه درچهار مرحله آتش سوزي دچار خسارت جبران ناپذيري شده است......

 

   تالاب کُشی -سوداگری با اراضی ملی تالابی  برای ساخت و ساز   در  پناهگاه حیات وحش و تالاب بین المللی  امیرکلایه و حریم اکولوژیکی آن

  24اسفند  1386  همشهری آنلاین -برهان ریاضی مدرس محیط‌زیست وکارشناس تالاب‌ها:   "آنچه باعث تخریب این تالاب شده خاکریزهای متعددی است که با هدف زیر کشت بردن اراضی اطراف آن ایجاد شده است؛ به‌طوری که درحال حاضر تقریبا تمامی اراضی اطراف آن زیر کشت برنج رفته است. این در حالی است که پساب این شالیزارها به تالاب می ریزد وباعث سرعت رشد گیاهان آبزی وجلبک‌ها می شود، روندی که پیامد آن مرگ زودرس این زیست‌بوم بی نظیر است.

  22خرداد 1387 خبرگزاري ميراث فرهنگي-....حسين مظلومي سرپرست اداره محيط زيست لاهيجان: "  اين کار(  برداشت بي رويه آب از تالاب اميرکلايه)  عمدتا بوسيله استقرار بالغ بر 170 دستگاه پمپ آب ثابت و سيار که ظرفيت برداشت بعضي از آنها به حدود 12 اينچ مي‌رسد صورت مي‌گيرد اما گاهي کشاورزان اقدام به شکستن بازوي حاشيه تالاب مي‌کنند که موجب هدررفتن حجم عظيمي از آب مي‌شود... زهکشي براي کشاورزي، تعديل براي پرورش آبزيان، ايجاد ديوار پشته، سد تامين آب براي کشاورزي، تخليه مواد غذايي (کودها) و تعرض به حاشيه تالاب از جمله عوامل تهديدکننده اين تالاب بين‌المللي است...."

   پیش فروش ویژه مجتمع ویلایی امیران-قطعات 2 الی 3 متر چهاردیواری(محصور) -آدرس:بین چمخاله و بندرکیاشهر روستای حسن بکنده- فاصله تا دریا 8 متر- تا تالاب بین المللی امیرکلایه 3 متر- دارای ویلای آماده معاوضه یا پرداخت توافقی- دارای مجوز رسمی(پرونه ساخت)-  هر قطعه دارای وام مسکن- در مجاورت تالاب بین المللی امیرکلایه- جز منطقه گردشگری-تجاری سواحل لاهیجان- امروز بخرید فردا بسازید........ آذر 1390

 لاهیجان تالاب بین المللی امیرکلایه , پیش فروش فوری 3 دستگاه ویلا , نقد+اقساط ،کد رهگیری ،وام –مشاور املاک خنه ویلایی- شناسه آگهی2353

  فروش زمین و ویلا در شمال با چشم انداز فوق العاده زیبا در صد متری ساحل دریای خزر و در نزدیکی تالاب بین المللی امیرکلایه با قیمت های استثنایی در قطعات مختلف مشاور املاک تالاب-تاریخ آگهی 8  فروردین 1393

  فروش ویژه مجتمع ویلایی امیران - زمینی به مساحت 260 مترمربع- و....... موقعیت: لاهیجان ، محور چمخاله به دستک ، روستای ساحلی حسن‌بکنده ، در مجاورت تالاب بین‌المللی امیرکلایه- 5 شهریور 1393

  فروش زمین- نام مالک: صحرانورد- قیمت کل234000000تومان- قیمت واحد140000 واحد تومان -کنار دریا 5 دقیقه پیاده روی تا ساحل - با چشم انداز دریا و شالیزار)  مابین چمخاله و کیاشهر) - نزدیکی تالاب بین المللی امیرکلایه- 4خرداد 1394

 و.......

 

منطقه 5 و 6- پارک ملی و منطقه حفاظت شده  بوجاق در تالاب بین المللی کولاب بندرکیاشهر و دهانه سفید رود

IRAN- Boujagh National  Park & Protected area IN   INTERNATIONAL WETLAND

کولاب بندرکیاشهر و دهانه سفید رود که در سال  1354 با مساحت 500  هکتار و در ارتفاع 25 متر پایین تر از سطح آبهای آزاد  به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسید و توسط سازمان بین المللی حیات پرندگان ،  به عنوان منطقه ای مهم برای پرندگان شناسایی شد. این کولاب از شمال توسط آبراه های به عرض چهل متر به درون دریای خزر وارد می شود و از جنوب محدود به بندر کیاشهر است گفتنی است کولاب بندر کیاشهر بر اثر عقب نشینی آب دریای خزر بوجو آمده و از دسته تالابهای ساحلی-دریایی است. تا کنون در این تالاب بین المللی 38 گونه پرنده شناسایی شده است که اکثریت آن گونه های مهاجر و زمسنانگذران هستند و زمانی نه چندان دور یکی از زیستگاه های مهم عروس غاز و اردک سر سفید بوده است . در سال  1381 تمامی این منطقه  و  اراضی تالابی وسیع تری در محدوده آن  با وسعتی معادل 3 هزارو 176 هکتار تحت عنوان  پارک ملی بوجاق به فهرست مناطق چهارگانه حفاظتی  اضافه شد و پس از آن در سال 1389یکصد هکتار دیگر به این منطقه تحت عنوان منطقه حفاظت شده بوجاق اضافه شد.

 پارک ملی بوجاق متصل به شمال شهر بندرکیاشهر در 50 کیلومتری شمال شهر رشت قرار دارد  تالاب بین المللی انزلی در 32 کیلومتری شرق آن و تالاب بین المللی و پناهگاه حیات وحش امیرکلایه در 24 کیلومتری غرب آن قرار د ارد . 

در بیش از یکصد سال قبل نام کیاشهر"حسن كيادِه"  بود و از آن به عنوان بندری صیادی نام برده شده است  که  عمد ه صید آن ماهیهای خاويار ی بود . روسیه اولین پایگاه استحصال خاویار از دریای خزر را در همین منطقه بنا نهاد و هم اکنون ساختمانهای چوبی و ساختمان سردخانه با قدمت ۱۵۰ سال مربوط به این دوران است ، در دورانی که روسها صاحب امتیاز شیلات شمال ایران  بودند . در سال 1331 در نهضت ملی نفت از روسها خلع ید شد. بندر حسن کیاده در سال  1343 به  بندر فرحناز و بعد از انقلاب به بندر کیاشهر تغییر  نام  داده شد. این منطقه  د ر حوزه ادار ی- سیاسی  شهرستان آستانه اشرفیه است.

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 سال 1371 فعالیت بندر کیاشهر در شمال شهر کیاشهر بیشتر شد و عملا این تالاب بین المللی  یکپارچگی اکوسیستم خود را از دست دارد و بعد ها نیز بخش هایی از  غرب آن را نیز  خشک کردند !!!

سال  1379 بخشی از این  تالاب بین المللی پادگان نظامی و  مرکز آموزش های دریایی شد با برهم زدن  امنیت اکولوژیک به دلیل  آموزش های نظامی و فراری دادن پرندگان مهاجر .

بعد ها با  ساخت کارگاه لنج سازی ، تخلیه زباله ، برداشت ماسه بادی ،  واگذاری زمین ،  شکار پرندگان و... هر روز شرایط زیستی این تالاب بین المللی و پارک ملی بوجاق وخیم تر شد .

در ادامه  به مواردی دیگری از حفاظت نشدن پارک ملی بوجاق در سالهای اخیر اشاره می شود :

 

 واگذاری  بخش های وسیعی از پارک ملی بوجاق و تغییر کارکرد های تالابی 

از سال های 1387 در دولت دهم دست اندازی ها  همراه با طرح های غیر منطبق با اکوسیستم حساس تالابی منطقه شدت گرفت . افزون بر این  بخش وسیعی از ساحل پارک ملی بوجاق برای اجرای طرح سالم سازی شنا در اختیار شهرداری کیاشهر قرار گرفت و شهرداری و با ایجاد پل چوبی بر روی این تالاب مهم عملا آن را جزو املاک شهرداری کرد  :

9بهمن  1387 فارس- سعدی صادق‌پور بخشدار بندر کیاشهر در باره پروژه چند منظوره شدن اسکله این بندر گفت : "  توسعه اسکله تجاری گردشگری به همراه بندر صیادی در سفر رئیس جمهوری به تصویب رسید و مسئولیت اجرای این پروژه به راه و ترابری واگذار شد...."

اجرای اسکله چند منظوره برای شیلات، تخلیه بار ، مسافر، و... یعنی تغییر عمق آبخور و تغییر  دهانه ورودی  این کولاب مهم و یعنی  نابود سازی اکوسیستم طبیعی تالاب بین المللی و پناهگاه حیات وحش  بوجاق !!  این تصمیم بار دیگر ثابت کرد که رعایت  قوانین ملی و بین المللی برای حفاظت از این ذخیره گاه های ژنتیکی متعلق به نسل ها، پشیزی  برای مسئولین بی مسئولیت  ارزش ندارد و آنها به راحتی این میراث طبیعی ملی و جهانی را   قربانی برنامه های سوداگرانه رانتخواران می کنند  !!!! طنز این ماجرا وقتی است که  پارک ملی بوجاق در تالاب بین المللی کولاب بندرکیاشهر و دهانه سفید رود  را کاندید ثبت در ذخیره گاه های زیستکره نیز کرده اند  !

11 تیر1392 ایلنا- طی روزهای گذشته بخشی از نیمه شرقی این اثر طبیعی(پارک ملی بوجاق ) مورد تهاجم و تخریب توسط وزارت اقتصاد و دارائی قرار گرفته است. محمد محمدیان مدیرعامل موسسه پیشگامان محیط زیست کیاشهر در این رابطه گفت :   " از حدود ۱۵ روز گذشته تاکنون، اداره کل امور اقتصاد و دارائی گیلان اقدام به تخریب بافت جنگلی (توسکا ساحلی) و تالاب پارک ملی بوجاق توسط بیل مکانیکی کرده است و تاکنون اداره کل محیط زیست گیلان هیچ واکنشی دربرابر تخریب بخش شرقی بافت جنگلی و تالاب پارک ملی بوجاق نشان نداده است . با مذاکرات حضوری صورت گرفته با مدیرکل اقتصاد و دارائی استان در دهم تیر ماه جاری، منصور ملائی‌پور مدعی شده که این نهاد در داخل پارک ملی بوجاق سند دارد و درحال اجرای طرح گردشگری است…. وی گفت البته تعلل و سهل انگاری سازمان محیط زیست در این مورد جای شک و تردید دارد...."

البته این طرح چیزی نبود جز چنگ انداز ی به اراضی ملی نسل ها،پشت نقاب  ساخت مجتمع به اصطلاح فرهنگی، آموزشی و تفریحی دانشکده امور اقتصادی، یعنی پیاده کردن طرح فرهنگی با این بی فرهنگی !!!

3 آذر1392 فارس- بخشی از پارک ملی بوجاق کیاشهر به مزایده گذاشته شد- محمد محمدیان نماینده سازمان مردم‌نهاد پیشگامان محیط زیست :  " .... ستاد اجرایی امام در سال 1384 برای 80 هکتار از پارک ملی بوجاق سند گرفت و چند روز پیش با صدور آگهی فروش املاک57   هزار و 973 متر از 80 هکتار مذکور را به مزایده گذاشت... برای جوامع محلی منطقه جای سوال است که این زمین را ستاد اجرایی مذکور متری ده هزار تومان به حراج گذاشته است..."

 

آتش افروزی در پارک ملی بوجاق به دلیل عدم تجهیزات خاموش سازی فوری

  16مرداد  1387ایرنا- اداره محيط زيست شهرستان آستانه اشرفيه  : براثر آتش سوزي، حدود ده هكتار از مناطق پارك ملي بوجاق بندر كياشهر طعمه حريق شد

 26 شهریور 1393 خبر گیلان-  2 منطقه جنگلی در بندرکیاشهر عصر دیروز در آتش سوخت . بخشدار بندرکیاشهر: دراین حادثه یک و نیم هکتار از درختان سفید پلت و توسکا در پارک ذخیره گاهی صفرا بسته در آتش سوخت. در آتش سوزی دیگری که ساعت 19 دیروز رخ داد یک هکتار از منطقه جنگلی عسگرآباد کیاشهر دچار حریق شد

 13مرداد  1394 تسنیم- رامین زراعتی رئیس پارک ملی بوجاق: " روز یکشنبه یازدهم مرداد شاهد آتش‌سوزی در بخش‌هایی از پوشش گیاهی منطقه غربی پارک ملی بوجاق واقع در ضلع شرقی رودخانه سفیدرود بودیم....ساعت ۱۸ همان روز شاهد آتش‌سوزی یک هکتار از محدوده شرقی پوشش گیاهی پارک ملی بوجاق نیز بودیم که به دلیل صعب‌العبور بودن منطقه و با وجود حضور به‌موقع نیروهای یگان ویژه و آتش‌نشانی، اطفای حریق تا پاسی از شب ادامه داشت......"

 ناحیه یک- ص4 از 7

ادامه

صفحه اصلی