گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی گروه یک  ناحیه چهار 

منطقه7 و8 محورکوهستانی هزار مسجد- الله اکبر- کپه داغ-منطقه حفاظت شده سرانی و  اثر طبیعی ملی

 اُرس سرانی 

IRAN-Sarany   Protected Area  & Ors-e Sarany National Natural Monument 

منطقه حفاظت  شده سرانی (گلیل  و سرانی ) و  اثر طبیعی ملی اُرس سرانی که  در حدود 2 کیلومتری  غرب آن  قرار دارد ، غربی ترین و شمالی ترین محور حفاظتی هزار مسجد-الله اکبر -  کپه داغ  است که در 38 کیلومتری غرب شهر باجگیران و 55 کیلومتری شمال شهر شیروان  قرار دارد. این منطقه  با طول حدود 30 کیلومتر با کشور ترکمنستان هم مرز است  ونام منطقه نیز برگرفته از روستای سَرانی  است که در مرز جنوب غربی آن قرار دارد .

منطقه حفاظت  شده سرانی45 سال پیش (1350)با مساحت 18 هزارو  144 هكتار حفاظت شده اعلام شد و در سال  1355 به پارک ملی ارتقاء یافت ولی از سال 1361 به منطقه حفاظت شده تنزل داده شد.  از دلایل مهم حفاظتی بودن این منطقه در 45 سال پیش  حفظ   ذخیره گاه های ژنتیکی جنگل های باستانی ارس Juniperus بود . اثر طبیعی ملی اُرس سرانی که درسال 1388 با مساحت 83 هکتار حفاظت شده اعلام شد و سن این تک پایه درخت ارس ، حدود دوهزار و 700 سال تخمین زده شده  یعنی دوره پیش از حکومت هخامنشیان  ،خود نمودی است  از باستانی بودن جنگل های ارس این منطقه.  افزون بر این یکی دیگر از دلایل حفاظتی اعلام شدن این منطقه در 45 سال پیش حفاظت از  زیستگاه های قوچ و میش اوریال Urial-Ovis orientalis arkal  ،  بز و پازن،  پلنگ ،  گربه وحشی ، گربه پلاس، سمور سنگی، و... بود .

 

منطقه حفاظت  شده سرانی در بر گیرنده ابر سازه های آب ساز طبیعی چون کوه کپه داغ ( 2949متر ) ،  کوه چوپال،  کوه زوی قول ،، کوه کمر خانعلی، کوه تنبل، کوه الخاص ، کوه مسگر   است. برف آبها و آب بیش از 15 چشمه با نام مشخص در این منطقه شناسایی شده است نظیر  چشمه سرخدار بالا و پایین ، چشمه امان دره، چشمه برنو، چشمه جمعه،چشمه قاز قلر ، چشمه گز گزوک ،  یان چشمه ، چشمه آب داغ ، چشمه شمدین ، چشمه کلاته ، چشمه همبر دوراهی،و....از طریق  رود هایی نظیر کال گونگ و زو فیروزه  به سمت مادر رود اترک هدایت می شوند.  

مراکز جمعیت داخل و محدوده این  دو منطقه عبارتند از : روستای سرانی  روستا ی سرداب، روستای کلایه زمان،  روستای خیر آباد   و....نیز ( تابع  دهستان قوشخان شهرستان شیروان- استان خراسان شمالی )

 

 

حفاظتی که انجام نشد

  راه زنی و تخریب ده ها هکتار از جنگل های باستانی اُرس در منطقه به اصطلاح حفاظت شده سرانی

متاسفانه سازمان حفاظت محیط زیست هرگز اطلاعات شفاف از وضعیت جنگلهای باستانی این منطقه از نظر کمیت و کیفیت آنها و یا جمعیت حیات وحش آن در اختیار مردم قرار نداده است  مشابه بسیاری دیگر ازمناطق حفاظت شده  که از وظایف این سازمان و نیز از حقوق مردم است، مگر اخبار گزینشی تعقیب و گریز شکار و شکارچی . اما  در شهریور 1392 خبری بوسیله سبز پرس مبنی بر تخریب دهها هکتاراز  جنگل های ارس این منطقه بود برای راه سازی منتشر شد. که قطعا این اقدام بر اثر تصمیم گیری یک شبه آن هم در مرز نبوده و از قبل برنامه ریزی شده است به طوری که در زمان گزارش خبر اعلام می شود که تاکنون ده کیلومتر از این راه در داخل منطقه اجرایی شده است.  در اول آذر 1393خبر گزاری مهر از قول سرهنگ قربانلعي داوطلب می گوید که :

" ساخت جاده مرزي در منطقه حفاظت شده گلول و سراني شيروان با قدرت ادامه دارد و اجراي آن متوقف نمي شود.او افزود: هر چند برخي سنگ اندازي ها موجب تاخير در اجراي اين طرح شد اما اكنون اجراي آن سرعت گرفته و تا به حال نيز 12 كيلومتر از كل 18 كيلومتر اين جاده مرزي ساخته شده است"

نا گفته پیداست، تا پایان این پروژه ، با قدرت !!! میراث  طبیعی نسل ها در این منطقه لگد کوب خودکامگان راهزن می شود  !!! و تازه این اول ماجراست و عملیات توسعه تخریب  در پی این راه زنی شدت خواهد گرفت!!!  مانند بلایی که بر سر مناطق حفاظت شده مرزی در حوزه رودخانه ارس در استان آذربایجان شرقی آورده شد از جمله در ذخیره گاه زیستکره کیامکی و منطقه  حفاظت شده علمدار داغي به بهانه ایجاد منطقه آزاد اقتصادی و تجاری !!!

 

 

منطقه9 محورکوهستانی هزار مسجد- الله اکبر- کپه داغ-اثر طبیعی ملی صنوبر شیروان  

IRAN-Senobar_e Shirvan  National Natural Monument  

اثر طبیعی ملی  صنوبر شیروان  در سال 1388  با مساحت 1.256هکتار حفاظت شده اعلام شد . این درخت صنوبر کهنسال با نام علمی populus nigra در حدود 7 کیلومتری جنوب منطقه حفاظت شده سرانی ( روستای نظرعلی ) قرار دارد با سنی حدود 300 سال که به عنوان  قدیمی ترین درخت صنوبر کشور شناسایی شد. به گفته کارشناسان موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور احتمال اینکه این درخت کهنسال قدیمی ترین درخت صنوبر در دنیا نیز باشد وجود دارد.

 

منطقه10 محورکوهستانی هزار مسجد- الله اکبر- کپه داغ- اثر طبیعی ملی سرو قره باغ

IRAN-Sarv_e Gharehbagh  National Natural Monument  

اثر طبیعی ملی سرو  قره باغ مجموعه ای از هفت سرو( juniperus) کهنسال که سن آنها به بیش از 2هزار سال تخمین زده شده است با ارتفاع حداقل 8 و حداکثر 13 متر . این  هفت سرو در حدود 38 کیلومتری جنوب اثر طبیعی ملی اُرس سرانی  و اثر طبیعی ملی  صنوبر شیروان  در روستای باغان قرار دارد( 18کیلومتری شمال شرقی شهر شیروان). واژه قره باغ  منسوب به نام قناتی است قدیمی در روستای باغان  به طول  4 هزار متر با130 میله چاه  می‌باشد.

اطراف این سرو ها کاملا رها شده است و به علت  تردد انواع تراکتور ، ماشین ، دام ، انسان، کاملا کوبیده شده و مشابه دیگر مناطق حفاظت شده تنها یک تابلو ی زرد رنگ  از آن حفاظت می کند !!!!!

 

ناحیه چهار-ص4 از9

ادامه

 

صفحه اصلی