نسخه قابل چاپ

 

ضعيف تر شدن جريانات اقيانوسي

  

  برگردان:کانون ديده بانان زمين-فرزانه رحيمي

 

 

ضعيف تر شدن جرياتات اقيانوسي مي تواند خبرهاي بدي را براي ساكنين شمال غرب اروپا در بر داشته باشد.

نگراني عمده درمورد آب وهوا بايد بيشتر معطوف به بالا رفتن درجه حرارت ، بالا آمدن سطح آب اقيانوسها، تغيير در ميزان بارش باران وسهمگين تر شدن طوفانها باشد كه عامل عمده آن توزيع وگردش گرما از منطقه  حاره اي به نواحي قطبي است .بدين ترتيب متوجه مي شويم كه افزايش درجه حرارت در بعضي نقاط كره زمين  دراثر تغييرات جريانات دريائي است تا افزايش گازهاي گلخانه اي .  در مقاله دكتر هري برايدن وهمكارانش از مركز ملي اقيانوس شناسي ساوت امپتون كه در مجله نيچر چاپ گرديده ذكر شده  كه شواهد نشان مي دهد جريانات اقيانوس اطلس شمالي كه در دهه هاي گذشته ضعيف شده بود  بيشتر از عامل عرض جغرافيائي نواحي اطراف خود را تحت تاثير قرارداده است  .

همه جريانات آب گرم گلف استريم كه باعث افزايش درجه حرارت آب از خليج مكزيك بطرف حواشي اقيانوس اطلس مي شود مي شناسند اما با جريان عميق برگشتي جنوبي (DSRF)  كمتر آشنايي دارند در اين جريان قسمتي از آبهاي عمقي بطرف منطقه اي با  آب وهواي گرمتر برميگردد. همانطور كه در نقشه مشاهده مي گردد جريان گلف استريم بدو قسمت تقسيم مي شود يك بخش قسمتي از آب اقيانوس را به ساحل افريقا بر مي گرداند كه بعنوان جريان جنب حاره اي معروف است ، بخش ديگر مسير DSRF   جريان عمقي برگشتي را دارد. بازوي شمالي جريان گلف استريم و DSRF

با هم يكي شده وتشكيل كمربند ناقل اقيانوس اطلس را ميدهد.

 از سال 1957 سال بين المللي  ژئوفيزيك ، بخش جنوبي اقيانوس اطلس شمالي با اندازه گيري ها در طول 25 درجه عرض شمالي از جزاير قناري تا فلوريدا  لحظه به لحظه  مورد مطالعه قرار گرفته است ، در طول اين مسير منقطه اي را نشان مي دهد كه حداكثرمقدار گرما به اطراف منتقل مي شود وهمچنين جريانات پراكنده دريائي  براحتي در آن جريان داشته اند (اشكال بستر دريا در بخش شمالي بيشتر تمايل دارد كه جريانات اقيانوسي  را به جريانهاي كوچك تبديل كند).

 

 

                     

در تحقيقات نشان داده شده كه 5 جريان بصورت عرضي  اين جريان را قطع كرده ، سه جريان در سالهاي 1992 و 1998 گزارش شده ، يك جريان توسط دكتر برايدن اعلام شد كه در سال 2004 اتفاق افتاده.نتايج حاصل در سال 1992 همان نتيجه دو سال قبلي بوده.در سال 1998 افت جريان DSRF  محسوس است. ودر سال 2004 افت  بيشتري داشته. جريان آب گرم گلف استريم در فلوريدا تغيير نكرده است . و براي برقراري تعادل حجم آب حمل شده بوسيه جريان جنب

حاره به تلافي و جبران افت جريان DSRF  افزايش يافته است .در نتيجه زمانيكه تعدادي از جريانات تحت تاثير قرار

 

 ميگيرند ،حجم آب حمل شده توسط كمربند ناقل اقيانوس اطلس تا 30 درصد كاهش يافته است .

اگر اين امر درست باشد نتيجه آن براي بريتانيا كه باعث افت ميانگين  درجه حرارت تا 1 درجه سانتيگراد مي شود مهم است ، همين موضوع را قابل توجه كرده است . وممكن است اين كاهش يبشتر هم بشود (درسال 2004 كاهش درجه حرارت بيشر از 1998 بود) واگر كمربند ناقل از همه جهت متوقف شود همانطور كه در گذشته بود ، آب وهواي بريتانيا مانند نيوفوندلند مي شود.سئوال اين است كه چرا اين اتفاق مي افتد وچه چيزي  مي تواند پيش آيد.

براي باور گرم شدن آب وهواي جهاني مي توان ازمدلهاي كامپيوتري كمك گرفت كمربند ناقل باغوطه ور شدن آب از سطح به بستر در سه ناحيه تقويت مي شود، فرو رفتن آب بعلت شوري است در همين زمان اين جريان به عرضهاي شمالي مي رسد كه سرد ومتراكم است ، ، آب تازه بيشتر در دريا در اطراف نواحي غوطه وروجود دارد. اين آب حاصل از افزايش بارندگي وتغذيه رودخانه هاست كه در ناحيه جريان پيدا كرده وهمچنين حاصل از ذوب كلاهك يخ گرينلند مي باشد. آب تازه تراكم كمتري تا آب شور دارد، نتيجه اينكه آب مخلوط شده در سطح كم كم پائين مي رود.

مشاهدات برايدن تا دورترين منطقه شمالي گسترش ندارد و صحت آنرا در آن مناطق نمي توان بسادگي بيان كرد .

اما اندازه گيري در يكي از نواحي كه جريان آب فرورفته (مقاله آن در 4 سال پيش چاب شد) نشان مي دهد كه ميزان وارونگي آب از سال 1957 افت چشمگيري داشته است .بنابراين تمام شواهد دال بر گرم شدن آب وهوا مي باشد و مجله نيچر مقاله دكتر برايدن را در اين مورد همزمان با هفته اي كه نشست پروتكل كيوتو(مونترال كانادا) برقراربود چاپ نمود.بنابراين هرچند كه افزايش گازهاي گلخانه اي يكي از عوامل گرم شدن آب وهوا است ولي اثر كمربند ناقل را نمي توان ناديده گرفت

 

 

منبع:                 The Economist  December 3 RD-9 TH 2005

 

 

اين صفحه را براي دوست خود بفرستيد

  

صفحه اصلی