وقايع اتفاقيه زباله تهران

نسرين  دخت خطیبی

 

  داستان از اينجا  آغاز مي شود كه  سازمان  بازيافت   تصميم گرفت زباله  ها را تفكيك شده از مبداء جمع آوري كند و براي اين كار نياز داشت تا ابتدا طرح را به شكل آزمايشي  در يك ناحيه از مناطق تهران اجرا كند  .  (ناحيه چهار منطقه هفت آبان - 1377 ). البته با استفاده  رايگان ازنيروي   NGO  هاي زيست محيطي . .  پاسخ  آزمايش بسيار مثبت بود  يعني مردم اين  ناحيه زباله هاي  را در طول چند هفته اي كه اين طرح اجرا مي شد ،  تفكيك شده تحويل دادند . ولي اين طرح رها شد !

 بعد از دو ازده  ماه وقفه  از فرمان  آزمايش اول  و رها كردن طرح ، سازمان بازيافت تصميم گرفت در چند منطقه تهران اين آزمايش را ( آموزش چهره به چهره براي تفكيك زباله از مبداء ) تكرار كند  و البته با بهره گيري از NGO  هاي زيست محيطي  (1379 ) .   اين با ر هم نتيجه خوب بود يعني نشان داد كه مردم تهران از سطح آگاهي  خوبي برخوردارند و آمادگي هر گونه مشاركت را دارند  .  پس از پايان مرحله آزمايشي ، طرح مزبور مانند  طرح اول به حال خود رها شد  و   سازمان بازيافت غافل از اين که بازي با مردم و نهاد هاي مردمي چه  تاثير هولناكي  در  عدم اعتماد مردم و نهاد هاي غير دولتي در آينده بويژه در اجراي چنين امر خطيري خواد داشت .   

پس از آن  سازمان بازيافت  اقدام به  جمع آوري كاغذ از شركت هاي مهندسين مشاور ، كرد و نام كودكان و دانش آموزان بي بضاعت را مورد بهره برداري در پيش برد اين امر  قرار داد . اين طرح نيز به شكل كج و كوله اي  اجرا شد  . 

سپس در چند منطقه  سطل هاي جمع آوري زباله هاي خشك  كار گذاشتند  شد .  سطل هاي زيبا و  قشنگ و  مردم همچنان از بوتة آزمايش سربلند بيرون آمدند .  ولي زباله ها آنقدر در اين سطل ها مي بماند و مي ماند ، يا بو بگيرد  يا آتش بگيرد و يا  

.  بعد نوبت آزمايش  به مدارس تهران رسيد كه ببينند آنها هم بچه هاي خوبي هستند و مي فهمند كاغذ زباله نيست يا خير ؟

القصه هنوز اين آزمايش ها به پايان نرسيده !! گويا تمامي مردم تهران از هر طبقه و قشري بايد  در اين آزمون شركت كنند تا خوب متوجه شوند اولاٌ زباله چيست و بعد تفاوت زباله  خشك و تر را درست ياد بگيرند . خلاصه مثل همة مسائل ديگر مردم مقصر اول شناخته شده اند چون هنوز فرنگ مشارکت را ياد نگرفته اند!!

بنا براين در كوتاه مدت مثلاٌ يك دوره 30 ساله ، امر آموزش و فرهنگ سازي بايد اجرا  شود  و در دوره هاي بلند مدت مثلاٌ 60 ساله ،  جمع آوري جدي زباله خشك و تر و بازيافت آنها  .  البته توجه به اين نكته نيز در خصوص آزمايش حايز اهميت است كه چون بعد از 30 سال ، به يقين  نوع زباله و حجم آن نيز تغيير پيدا كرده و  نسل جديدي وارد عرصه توليد زباله شده ! لذا دوره هاي آموزشي كوتاه مدت ( 30 ساله ) تكميلي همچنان ادامه خواهد داشت .  و اما بخوانيد روز شمار  مطالب بازيافتي زباله را  از  جرايد  :

 

     طرح تفکيک زباله از مبدأ امسال در تمام مناطق تهران اجرا مي شود .

تاجران مدير عامل سازمان بازيافت  ضمن اعلام مطلب فوق افزود در حال حاضر از مجموع 6500 تن زباله روزان تهران 1740 تن آن در مجموع توسط سه کار خانه اين سازمان بازيافت مي شود . ( اطلاعات 12/8/78 )

                                                                                                            

     سال 82 زباله هاي تهران تفكيك مي شود( 26 اسفند1381  روزنامه ايران ) :

 مدير عامل سازمان بازيافت اعلام كرد طرح تفكيك زباله از مبداء تا پايان سال 82 ، به تدريج در تمام مناطق تهران اجرا خواهد شد بر اساس اين طرح كه به صورت مقدماتي در يك ناحيه منطقه 15 تهران آغاز شده به تدريج در تمام تهران اجرا خواهد شد . به گفته مدير عامل سازمان بازيافت در صورت تكميل كارخانه بازيافت كاغذ در صالح آباد ، سه هزار تن كاغذ در سال بازيافت  خواهد شد.  

 

     روزانه 700 تن كاغذ  همراه با زباله هاي تر در مركز دفن زباله كهريزك دفن مي شوند .

معاون اجرايي مركز دفن زباله كهريزك با اعلام اين مطلب افزود 700 تن كاغذ برابر است با قطع 3 هكتار جنگل در روز . وي گفت فقط 8 تا 9 درصد از كل زباله ها به كود تبديل مي شود . بقيه از گردونه خارج مي شود (21شهريور  81  همشهري)

 

   از سال 1374 ، دستورالعمل تفكيك زباله هاي عفوني و غير عفوني از سوي شهرداري به وزارت بهداشت و درمان ابلاغ شده است ولي ( 21 اسفند 1381 )

ولي بعد از گذشت 8 سال از آن تاريخ از مجموع 330 بيمارستان و مراكز درماني كه شهرداري اقدام به جمع آوري زباله هاي آنها مي كند ، حتي يك واحد درماني اقدام به تفكيك زباله هاي عفوني و غير عفوني نكرده است . فرشاد فخيمي مدير روابط عمومي سازمان خدمات موتوري شهرداري تهران در گفتگو با تهرانشهر افزود در حدود 26 هزار تخت بيمارستاني و كلينيك در تهران وجود دارد كه روزانه رقمي معادل 70 تن زباله توليد مي كنند .  تنها 20 در صد  از اين زباله ها  عفوني است كه از زباله هاي غير عفوني جدا نمي شود . وي گفت در حال حاضر 25 دستگاه خود روي مخصوص حمل زباله بيمارستاني در سطح شهر فعال مي باشند ولي  به دليل فرسودگي و استهلاك اين خود رو ها شيرابه هاي آنها تراوش كرده و به شكل نامناسبي در خيابان ها جاري مي شود .

 

     اشباع كامل گورستان زباله هاي تهران( كهريزك ) از  سال 1380 و افزايش گاز خطرناك متان

 

از دو سال پيش به علت تكميل ظرفيت  دفن زباله  ،  دفن زباله در كهريزك غير اصولي بوده است . با تكميل شدن ظرفيت مركز دفن زباله كهريزك ، توليد گاز متان در اطراف تهران تا حد قابل توجهي افزايش يافته است. وي اظهار داشت : خطرات گاز متان 20 برابر بيشتر از ساير گاز ها است كه اين امر جان بسياري از شهروندان را با خطر مواجه كرد است .   

گفتني است محدوده 1400 هكتاري گورستان زباله هاي تهران كه از 40 سال پيش زباله هاي تهران را  در خود جاي داده  نفس هاي آخر را مي كشد . و كاملا ٌ اشباع شده است (همشهري مورخ 31 فروردين 1382  - شايان بهرامي- مدير عامل سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران) :

 

     بانك جهاني  به  شرط تفكيك زباله از مبداء با پرداخت وام به شهرداري براي جمع آوري و دفع زباله تهران موافقت كرد

مدير عامل سازمان مديريت موادزائد و  جامد تهران اعلام كرد بانك جهاني با پرداخت  وام 20 ميليون دلاري براي راهبردي   جمع آوري و دفن زباله به شهرداري تهران موافقت كرد . مهندس شايان گفت بانك جهاني پرداخت اين وام را منوط به فعاليت در زمينه هاي طرح تفكيك زباله از مبداء و طرح تفكيك مواد خشك و ترو  كرده است

 

           طرح تفكيك زباله از مبداء در شهرك غرب متوقف شد

اجراي اين طرح كه از شهريور ماه گذشته با موافقت شهرداري و همكاري سازمان بازيافت و مواد از سوي ناحيه 7 شهرداري توسط گروه سبز نوجوان اجرا ء شد و مورد استقبال مردم قرار گرفت .ولي بوروكراسي مالي حاكم بر مديريت شهري اجراي اين طرح را باچالش رو برو ساخته است . محمد جواد آسايي اردكاني رئيس انجمن محلي شهرك غرب ضمن اظهار اين مطلب  اضافه كرد  اجراي طرح تنها 2 ماه با موفقيت ادامه داشت(همشهري فروردين 82)

 

       طرح تفكيك كاغذ باطله در 100 مدرسه تهران به طور آزمايشي شروع شد

مدير عامل سازمان بازيافت و تبديل مواد شهرداري تهران از تفكيك كاغذ هاي باطله در مدارس شهر تهران خبر داد . وي گفت اين طرح در 100 مدرسه تهران از ارديبهشت ماه سال جاري اجرا مي شود .وي اظهار كرد اين كاغذ ها هفته اي يك بار به وسيله خود رو هاي شهرداري جمع آوري و به مركز زباله كهريزك منتقل مي شود  (18 ارديبهشت 1382- روزنامه همشهري):

 

     وزارت كشور نهاد هاي بهداشتي درماني را موظف به جمع آوري و تفكيك زباله هاي بيمارستاني كرد .

به گزارش ايسنا دفتر برنامه ريزي عمراني وزارت كشور دستور العمل تفكيك ، جمع آوري ، حمل و دفع مواد زايد جامد پزشكي را در كميسيون جلوگيري از آلودگي  آب تصويب كرد . بر اساس اين دستوالعمل ، وظيفه تفكيك زباله هاي خطرناك بيمارستاني ( پزشكي ) برعهده نهاد هاي بهداشتي و درماني نهاده شده است . همچنين به شهرداري ها اجاز داده شده است كه بر اساس تعرفه هاي مصوب شوراي اسلامي شهر ، ضمن دريافت هزينه هاي مرتبط از مراكز بهداشتي و درماني نسبت به انجام امور حمل و دفع زباله هاي معمولي و خطرناك بيمارستاني اقدام كنند . ( 25 فروردين 82 ايران )

 

           كارخانه بازيافت كاغذ تهران خرداد به بهره برداي مي رسد

دكتر ابراهيم قائم مقام مدير عامل سازمان بازيافت به خبر نگار ايسنا گفت اين كارخانه 30 هزار تني توانايي توليد روزانه 10 تن كاغذ را دارا مي باشد . ( 19 فروردين 82 همشهري)

 

   نخستين خود روي تخصصي حمل زباله هاي خشك و تر به صورت منفك ، ديروز به جمع ناوگان حمل زباله هاي شهري تهران پيوست ( همشهري 16 مرداد 82 )

 

     صد درصد زباله هاي تهران قابل بازيافت است ولي ...

سرپرست سازمان بازيافت و توليد مواد شهرداري تهران گفت : صد درصد زباله هاي تهران قابل بازيافت است  ولي فقط سه درصد بازيافت مي شود . ابوالفضل  ابراهيمي علت بازيافت نشدن 97 درصد  را نبود آموزش ، امكانات و برنامه ريزي مستمر خواند وي گفت سازمان بازيافت نمي تواند بدون سرمايه گذاري هاي بخش خصوصي در كار بازيافت موفق شود .  وي گفت روزانه در تهران 7 هزار تن زباله توليد مي شود كه 550 تن آن كاغذ است . ابراهيمي در اين گزارش مي افزايد چنانچه بخواهيم تمام كاغذ هاي باطله هاي تهران بازيافت شود بايد 55 باب كارخانه بازيافت احداث شود وي همچنين به اين نكته بسيار مهم اشاره كرد كه :  سالانه حدود 500 تن كاغذ به ارزش هر كيلو دو دلار وارد كشور مي شود در صورتي كه هزينه بازيافت كاغذ باطله در داخل كشور از نيم دلار بيتشتر نيست   - (20 مرداد 1382 روزنامه همشهري) 

 

    کمتر از 3 درصد زباله هاي تهران بازيافت مي شود

    مدير عامل سازمان بازيافت( ابولفضل ابراهيمي )  با اشاره به مطلب فوق مي افزايد که توليد سرانه زباله هر شهروند تهراني 920 گرم است که 9 درصد را مواد پلاستيکي ، 8درصد کاغذ و مقوا ف 5/3 درصد پارچه ، 3 دررصد شيشه ، 5/2 درصد انواع فلزات و بين 68 تا 70 درصد پس مانده هاي غذايي ، ميوه و سبزيجات است ( همشهري 3 ابان 1382 )

    روزانه  300 مگاوات برق مي توان از   زباله هاي تهران بدست آورد

محمد محمدي زاده معاون خدمات شهرداري تهران با اعلام  مطلب فوق ، افزود  پيشنهاد هايي از سوي چند ين کشور خارجي در مورد توليد برق از رباله به شهرداري تهران رسيده که مشغول بررسي هستيم ( 27 ابان 82 همشهري)

     گوشزدشهردار تهران به اهميت و ضرورت بررسي طرح هاي مربوط به بازيافت زباله و دفن زباله به معاون خدمات شهري ( همشهري 29 مهر 82 )

      مهلت 45 روزه شهرداري براي ساماندهي جمع اوري زباله هاي تهران( 29 مهر 82  شهردار تهران )

     سطل هاي 38 هزار توماني

تا نيمه نخست ماه رمضان 12هزار سطل زباله جديد در تهران نصب مي شود که هر کدام 38 هزار تومان هزينه داشته است ( خبر نگار ايران 4 آبان 82 )

     تا آبان سال 1383 بحث مطالعات  وام بلاعوض 800 هزار دلاري تمام مي شود

 پروژه  وام 70 ميليون دلاري  بانک جهاني سال 79 شروع و تا سال 81 ادامه يافت اما مقدمات آن به دليل وجود مشکلات فني در مبحث پيمانکاران و استراتژي ها به تعويق افتاد . که تا  آبان سال 1383 بحث مطالعات  وام بلاعوض 800 هزار دلار تمام  و تا پايان سال 1383 پرداخت وام 70 ميليون دلاري اغاز مي شود  ( مدير عامل سازمان بازيافت روزنامه ايران 4 ابان 82

 

     بازيافت زباله هاي بيمارستاني ممنوع است و دستگاه هاي زباله سوز گران

مهندس سيد محمدي( کارشناس سازمان بازيافت) : هزينه خريد يک دستگاه زباله سوز 20 تني به قيمت 30 تا 40 ميليون دلار چندان زياد نيست بخصوص آن که با خريد آن مي توان گام بزرگي جهت ارتقاي شاخص هاي زيست محيطي و بهداشتي برداشت( جام جم 22 آبان 82 )

هم اکنون در تهران روزانه 70 تن زباله از مراکز بهداشتي و درماني جمع مي شود که 30 تن آن زباله هاي عفوني محسوب مي شود . همه اين زباله ها  تماما در منطقه کهريزک دفن مي شود  و فرآيند جمع آوري آن نيز مطلوب نمي باشد

****

اين قصه ادامه دارد.

 بنظر شما  مي شود يا نمي شود؟؟

 

روزانه معادل  3 ميليون دفتر مشق 100 برگي در کهريزک دفن مي شود .

تا  ته جنگل هاي شمال در نيامده  و تا  پول نفت داريم و مي توانيم كاغذ وارد كنيم ،   سرمايه گذاري درزمينه بازيافت كاغذ ظاهراٌ سود آور نيست.

در ايران 2 كارخانه توليد كاغذ وجود دارد كه 98 درصد مواد مصرفي آنها از چوب جنگل هاي  شمال است.

 در ژاپن 380 كارخانه كاغذ سازي وجود دارد كه 92 در صد مواد اوليه شان از كاغذ هاي  باطله تامين مي شود.

 

 

صفحه اصلی