کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

ادامه ناحیه پنج  (مناطق به اصطلاح حفاظت شده زاگرس) زاگرس شمالی

 

 

 

 

 

منطقه 16  زاگرس شما لی

 منطقه حفاظت شده کبیرکوه  

IRAN-Kabir Kuh Protected Area

منطقه حفاظت شده کبیر کوه اگرچه بسیار دیر در سال 1380  حفاظت شده اعلام شد ولی تمامی این رشته کوه 175 کیلومتری را شامل نشد و تنها حدود  25درصد آن  با مساحت 17 هزار و 923 هکتار به فهرست مناطق حفاظت شده پیوست. این منطقه  عمدتا شامل بخش میانی تاقدیس کبیر کوه است .

منطقه حفاظت شده کبیر کوه به طول تقریبی 45 کیلومتر از حدود 6 کیلومتری شمال غرب شهر بدره یعنی محل راه ارتباطی روستای سرتنگ بهرام خانی به شهر میمه شروع شده  تا 5 کیلومتری شمال غرب دره شهر است .  راه  ایلام- بدره- دره شهر- آبدانان ، به موازات این کوه از فاصله 3تا 10  کیلومتری جبهه شرقی  این منطقه  عبور می کند.  در این بخش از کوه کبیرکوه بیش از شش قله با فراز های 2503متر، 2425متر ،2422متر،2197متر،2165متر، 2036متر،وجود دارد . غار های معروف " دروازه " و " گردکانه "  در این قسمت قرار دارند . جبهه شرقی منطقه حفاظت شده کبیر تغذیه کننده رود دره های است که به رودخانه سیمره می پیوندند و جبهه غربی آن نیز تغذیه کننده رود دره های  رودخانه میمه است

 

ا

 منطقه حفاظت شده  کبیرکوه

ماخذ نقشه اطلس مناطق حفاظت شده 1385- تکمیل عوارض، مراکز جمعیتی ، و....  از کانون دیده بانان زمین

 

 

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه

 

 

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه - آبشار سراب آبهر

 

 ابر سازه آب ساز طبیعی کبیرکوه که جزو جنوبی ترین ارتفاعات زاگرس شمالی است از هزاره های دور پوشیده از  جنگل های باستانی بلوط بود . در اطلس مناطق حفاظت شده در معرفی گونه ها ی گیاهی و جانوری  این منطقه چنین آمده است :     " از مهمترین گونه های  گیاهی کبیر کوه می توان به بلوط ایرانی- بنه- زالزالک- بادام کوهی- کیکم- شن- سرخ ولیک- فرفیون- گوش بره- هزارخار- کنگر- ریواس- چمنبز- شکر تیغار- اشاره کرد گونه های مهم جانوری منطقه عبارتند از : خرس قهوه ای - بز و پازن- پلنگ- گربه وحشی- گرگ- کفتار- گراز- سمور- تشی- سنجاب ایرانی - کبک - تیهو انواع گنجشک سانان و...."          البته سازمان حفاظت محیط  زیست مشابه سایرمناطق  به اصطلاح حفاظت شده ، خود را به زحمت نمی اندازد که دستکم سطح کمی و کیفی  جنگل های بلوط را بدهد  و یا   آماری از جمعیت بز و پازن و پلنگ و خرس را به مردم ارائه دهد !!!!!!

با این چشم انداز دیرینه  زیستی (  غنای آب ،  پوشش جنگلی ، بستر های مناسب تولید  غذا ، دژهای طبیعی دفاعی ،  و...  ) پایکوه های این بخش از کبیر کوه  که به " پشته های کبیرکوه "  نیز معروفند از چند هزار سال پیش بستری می شود برای  شکل گیری و بالندگی تمدن های باستانی  ایران  زمین  در این بخش از زاگرس شمالی که آثاری که تا کنون در این منطقه کاوش شده گواه آن است چون :

  •  شهر باستانی  سیمره ( ماداکتو) پایتخت ایلامیان  - بخش های کاوش شده این شهر باستانی  در حاشیه جنوب شرقی شهر کنونی دره شهر قرار دارد .  گفتنی است این منطقه یکی از بزرگترین محوطه های تاریخی ایران زمین که بالغ بر دویست هکتار  آن تا کنون کاوش شده  و  جزو نخستین آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور  میباشد.(شهریور 1310)

 شهر باستانی  سیمره ( ماداکتو)

 

دژ باستانی بهرام  یا تنگه بهرام چوبینه با آثار باقی‌مانده از دیوار و دژهای نظامی مربوط به دوره ساسانیان در دوازده کیلومتری جنوب شرقی  دره شهر که در سال ۱۳۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران  به ثبت رسیده است. گفتنی است اسپهبد بهرام مهران معروف به بهرام چوبین از قهرمانان ملی ایران زمین  است که از سوی شاهنشاه ایران ،خسرو هرمز فرمانروای یک چهارم قلمرو ایران از ری تا گرجستان و داغستان کنونی شامل ارمنستان، آذرپایگان و کردستان شد. گردیه همسر دلاور بهرام چوبین بعد از  مرگ بهرام، سپاهیانی را که همراه همسرش  به دیار ترکان آمده بودند، از دیار ترکان بیرون آورد و به ایران بازگرداند.

تنگه بهرام چوبینه

 

 

  •   شهر باستانی  توبوی در منطقه تاریخی بدره  در تل باستانی لالار که در عهد آشور بانی پال (قرن هفتم  قبل از میلاد) شهری آباد بوده و بعدها نیز در دوره ساسانی یکی از مراکز مهم نظامی منطقه به شمار می رفته است

  •   شهر باستانی لارت و دژ  لارت در تنگه لارت در 4 کیلومتری جنوب  شهر بدره و روستای آبهر  که آثاری از دوره های ایلامیان( عیلامیان )  ، هخامنشی و ساسانی از آن کاوش شده است.

  •  دژ باستانی سه کسان در جنوب غربی دره شهر در منطقه حفاظت شده کبیر کوه از قلعه های نظامی دوره ساسانی

  •   دژ باستانی هزار، یکی دیگر از قلعه های نظامی دوره ساسانی

  •  دژ باستانی ماژین از دژ های  تاریخی  نزدیک به دره شهر .

  • محوطه باستانی تنگه  زرانگوش مربوط به دوره ساسانی و پیش از آن

  • دژ  تاریخی ارشت و قبرستان پشته ارشت

  •  و......

 

مراکز جمعیتی  :تنها مکان جمعیتی داخل منطقه حفاظت شده کبیر کوه روستای فرهاد آباد  است  ولی   نزدیک ترین مراکز  جمعیتی در جبهه شرقی منطقه حفاظت شده کبیر کوه  عبارتند از: شهر بدره، روستای آبهر پایین و بالا، روستای زرانگوش ، روستای پشته زرانگوش ، روستای زید، روستای کج کوبان ، روستای آب چشمه ، روستای گله دار ، روستای چشمه ماهی، روستای پلنگ آباد، روستای دره شاه پری ،هاشم آباد ، روستای خان پری،  شهر دره شهر  و...   و نزدیک ترین مکان های جمعیتی به  جبهه غربی  آن نیز عبارتند از: شهر میمه، روستای سراب چپی راستی، روستای تیشه کند ، روستای گله گراز، روستای چشمه گوگرد  و ....( در محدوده  شهرستان دره شهر و شهرستان بدره  استان ایلام )

 

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه - تنگه زرانگوش

 

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه

 

 

 

افزوده :     رشته کبیر کوه  با جهت شمال غربی- جنوب شرقی از دیواره جنوبی دره رودخانه آب آفتاب و کنجان چم واقع در دهستان صالح آباد شهرستان مهران  شروع شده و تا دره رودخانه کرخه واقع در دهستان الوار گرمسیری از شهرستان خرم آباد ادامه دارد  . حداکثر عرض این رشته کوه 175 کیلومتری،  حدود 80 کیلومتر است با وسعت 9500 کیلومترمربع . بلند ترین قله این رشته کوه 2790متر است که تقریبا در جنوب اثر طبیعی ملی تنگ رازیانه است .  این ابر سازه آب ساز طبیعی از تغذیه کننده های  رودخانه سیمره و کرخه است و همچنین سر چشمه بسیاری از رودخانه ها ی استان ایلام است از جمله   رودخانه کول هزاری- رودخانه دره شهر - رودخانه سیکان- آب آفتاب-سیاه آب- گاوی- پیرمحمد- پالشک آب- تاشمورت- آب بیوره- آب کنات- تنگ خشول- تنگ کورتو- رودخانه چنگوله- آب فراورد- گورآب- تلخاب- میمه- خروزان- آب تختان- مال حاضری- گلال چینه- ورازان- آب انجیره-آب سارکده -آب دهبانه- رودخانه آبدانان- آب خزینه- رودخانه سیاه کوه- آب دره جکه- آب هلیوه - رودخانه دوویریج- -رودخانه تله زی-  و.....

 

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

  جنگل سوزی و خاکستر سازی ذخایر ژنتیکی در منطقه حفاظت شده کبیرکوه  به دلیل عدم تجهیزات موثر و فوری خاموش کردن آتش

نگاهی به چند خبر تنها در چند ساله اخیر :

28  شهريور 1389 جام جم آنلاین -آتش‌سوزی چندی پیش جنگل‌های کبیرکوه به دلیل در اختیار نداشتن امکانات هوایی اطفاء، گسترش یافت و به زحمت کنترل شد. در 4 فقره از این آتش‌ سوزی‌ها نزدیک به 10 هکتار از جنگل‌های بلوط طعمه آتش شده است و ...  

19 شهریور 1392 وبلاگ یاوران محیط زیست- آتش سوزی در زیست بوم زیبای کبیرکوه منطقه زرانگوش که  در روزهای 14و 15 مردادماه 92 اتفاق افتاد ، بیش از 70 هکتار از جنگل های زیبای این منطقه در ارتفاع 1700 متری و شیب 60 درجه طعمه حریق واقع شد.

10مهر 1392  سییمره خبر: ‌ در آتش سوزی در جنگل های کبیرکوه در روستای زرانگوش شهرستان دره شهر در روز جمعه ، بدنبال آن روز یکشنبه کبیرکوه در روستای زید که فاصله چند کیلومتری با زرانگوش دارد دچار حریق شد .....،‌ در این آتش سوزی که باز هم جنگل های کبیرکوه در آتش کم توجهی برخی از افراد و مسئولین سوختند....

 29 تیر 1393 قدس آنلاین - در اثر آتش سوزی گسترده در منطقه کبیرکوه آبدانان، 15 هکتار از عرصه های طبیعی و جنگلی این منطقه طعمه حریق شدند.

26مرداد 1393 ایرنا - بخش گسترده ای از جنگل های کبیرکوه شهرستان آبدانان از توابع استان ایلام بار دیگر در آتش سوخت - سید یارالله سیدی معاون فرماندار آبدانان گفت: .... امکانات این شهرستان در زمینه اطفاء آتش سوزی در مواقع بروز بحران مناسب نیست و باید هرچه سریع تر تجهیزات مورد نیاز در این خصوص تامین شود...

9مرداد 1394 سایت خبرآبدانان : آتش سوزی در جنگل های منطقه شاه بیشه آبدانان در ارتفاعات کبیرکوه این شهرستان که از روز چهارشنبه (7 مرداد) آغاز شده همچنان ادامه دارد. عسکری فرماندار آبدانان با اشاره به وقوع آتش سوزی در جنگل های بلوط کبیرکوه گفت:تا کنون بیش از ۱۰ هکتار از این جنگلها طعمه حریق شده است.

31مرداد 1394 کرد پرس :درحالی که در دو هفته اخیر از حجم آتش سوزی های جنگلهای این استان سرسبز و زیبا کاسته شده بود در روزهای گذشته شهرستان بدره و جنگلهای زیبای دامنه های کبیرکوه در این شهرستان به کانون جدید آتش سوزی در این استان تبدیل شد.در آخرین مورد از این آتش سوزی عصر پنجشنبه منطقه نسبتاً وسیعی از این شهرستان در حوالی روستای آب چشمه و منطقه باستانی و تفریحی تنگه دربند همزمان از چند نقطه خوراک آتش شد و به علت وجود علفزارهای بسیار زیاد و خشک و همچنین جنگلهای بلوط در آن منطقه گسترش پیداکرد.

  21خرداد1395 خبرگزاری مهر -فرماندار آبدانان: پس از پنج ساعت تلاش مردمی و گروه های امدادی، آتش سوزی منطقه قرق شده کبیرکوه این شهرستان بصورت موقت مهار شده است... یعقوب عزیزی رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آبدانان در این باره گفت: بر اساس برآورد اولیه حدود پنج هکتار از مراتع غیر مشجر این منطقه دچار حریق شده بود ....

10تیر1395 خبرگزاری مهر : احمد کرمی مدیر کل بحران استانداری ایلام : آتش سوزی ارتفاعات کبیر کوه منطقه تختان واقع در بخش میمه کاملا مهار شد....

12تیر1395 ایسنا -مدیرکل منابع طبیعی ایلام : شب گذشته وقوع یک فقره آتش‌سوزی در منطقه کبیرکوه در حد فاصل بین شهرستان دره‌شهر و پل‌دختر به منابع طبیعی گزارش‌شد که بلافاصله اکیپ‌های اطفاء حریق به محل اعزام شدند. میزان خسارت آتش‌سوزی هنوز مشخص نیست...

 

۴ خرداد ۱۳۹۶ خبرگزاری مهر : آتش سوزی در جنگل های استان ایلام با سوختن سه هکتار از جنگل های کبیرکوه در منطقه آبدانان آغاز شد( حد فاصل بین فرهاد آباد و جاده آبدانان)....مازیار سلیمان نژاد مدیر کل محیط زیست استان ایلام در این ارتباط به خبرگزاری مهر گفت : طی چهار سال اخیر ۸۲ مورد آتش سوزی در مناطق حفاظت شده استان ایلام رخ داده که ۷۱۲ هکتار جنگل در این آتش سوزی از بین رفته است.

 

14 مرداد1398آبدانان خبر :دود 48 ساعت پیش ، آتش جنگل و مراتع ارتفاعات کبیرکوه،را در برگرفت با اینکه نیروهای امدادی،کارکنان ادارات و مردم محلی در روز نخست توانسته بودند این آتش سوزی را مهار کنند اما به دلایلی این آتش سوزی روز گذشته دوباره شعله ور شد......

 

 

   سد سازی در منطقه به اصطلاح حفاظت شده کبیر کوه

28 تیر ماه1390 آیین آغاز عملیات تخریبی سد سیکان بر روی رودخانه سیکان و در منطقه حفاظت شده کبیر کوه توسط محمدباقر حیدری مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان ایلام صورت گرفت  و بعد از تخریب های اولیه فعلا عملیات آن متوقف شده است.-   برخی اخبار رسانه ای شده در این مورد

18 آبان 1392 خبر گزاری مهر : .... مهمترین مشکل روستای فرهادآباد در حال حاضر ساخت سد سیکان و جابجایی روستا است که هم اکنون به عنوان یک معضل بزرگ اجتماعی در کل استان ایلام به شمار می رود..... ولی هم اکنون پروژه سد سیکان در همان آغاز اجرایی شدن به دلیل نبود اعتبار تعطیل شده و مردم روستا نیز در بلاتکلیفی به سر می برند.

اول مهر1394خبر گزاری مهر :  ......سد سیکان در شهرستان دره شهر واقع در روستای فرهاد که از همان آغاز طرح با کلی درگیری بر سر جابجایی روستا آغاز شد، هم اکنون با گذشت پنج سال به طور کامل متوقف شده و باید بگوییم بدون هیچ پیشرفت فیزیکی با هزینه های میلیاردی برای ساخت مراحل مقدماتی به طور کلی تعطیل شده است.....

اسفند 1394 نظرات خوانندگان  سایت خدمت در مورد مطلب سد سیکان و روستای فرهاد آباد -سیدنادرحسینی  "  مردم روستای فرهاد آباد اسیرتصمیمات غلط مسئولان شده اندکه با طرح های کارشناسی نشده توسط آنان ،وصرفاپرنمودن جیبشان ازطریق احداث این سد ،سالهای زیادی است که زندگی رابه کام اهالی روستا تلخ نموده اند. وهیچگونه ارزش واحترامی برایشان قائل نیستند.حتی طرح هادی نیزدرروستا اجرا نشده وباوعده های دروغین آنهارامجبور به رضایت وفروش خانه ها واملاکشان کردند آن هم باقیمت خیلی پایین .البته اگرزمانی هم پولشان رابدهند ارزش آن باتوجه به قیمت گذاری سالهای گذشته وتاخیرچندین ساله خیلی پایین خواهدبود ودردی را دوا نمی کند."

فروردین  1395 نظرات خوانندگان سایت خدمت در مورد مطلب سد سیکان و روستای فرهاد آباد سایت خدمت - سيدشمس الدين طاهري : "  روستاي فرهادآباد يكي از باستاني‌ترين روستاهاي شهرستان دره‌شهر مي‌باشد با تاريخچه‌ و اسراري از تمدن بزرگ ساساني. داراي انواع آثار متعددي از تمدن ساساني. مانند آثار به جاي مانده از آسياب‌هاي آبي واقع در حوضچه سد، قلعه‌هاي سكه‌سان و قلعه جنب روستا، كارگاههايي كه آثار آن در كنار قبرستان مادرزليخا مشخص بوده. اين روستا گنج‌هاي فراواني كه همان سرمايه‌هاي ملي هستند و در ساختگاه موجود بوده و در طول ادوار متعدد گذشته به دست تاراج‌گران اين سرمايه‌ها به يغما رفته‌اند. حال با احداث اين سد و خاكبرداري در آن همه اين آثار از بين رفته و دست يغماگران نيز باز شده، همانطوري كه همه ديدند كه چگونه قسمتي از آن به يغما رفت. با احداث اين سد قطب توليد برنج اعلاي شهرستان و قسمتي از توليد استان از بين مي‌رود، ......"

12 آبان 1398 -خبر گزاری مهر -  فرماندار دره شهر کیانوش محمدنژاد : ....امسال بیش از ۲۷ میلیارد تومان از محل اعتبارات ملی برای شروع مجدد ساخت این سد تصویب شده است.وی عنوان کرد: پیشرفت فیزیکی سد سیکان نزدیک به ۲۵ درصد و قطعا در سال جاری با تزریق اعتبارات پروژه شتاب می گیرد....

 

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه- محدوده روستای فرهاد آباد

ماخذ تصویر - خبرگزاری مهر- آبان  1392

 

 منطقه حفاظت شده کبیر کوه

ماخذ تصویر - خبرگزاری مهر-آبان  1398

 

 

 

 

 راه زنی و  تونل کنی های ویرانگر با داغان کردن  آبخوان های میلیون سالی و تخریب زیستگاه های گیاهی و جانوری در حریم اکولوژیک منطقه حفاظت شده کبیر کوه

کار ساخت تونل کبیرکوه در سال 1389به طول چهار هزار و 800 متر آغاز شد و تاکنون نیز ادامه دارد . این تونل فقط و فقط  12 کیلومتر از مسیر میان دره شهر وآبدانان را کوتاه ترمی کند. این تونل زنی و تخریب اکوسیستم وآبخوان های کبیرکوه اگر چه در جنوب شرقی منطقه حفاظت شده کبیرکوه واقع است ولی اثرات نامطلوب خود را بر منطقه خواهد گذاشت  !!!.

 

عملیات تخریبی تونل کبیر کوه

 

 

 ناحیه پنج-ص10b از 26

ادامه

صفحه اصلی