کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

 

ادامه ناحیه پنج -  زاگرس مرکزی

 

 

منطقه20زاگرس مرکزی

 منطقه حفاظت شده تنگ سولک 

IRAN-Tang-e Sulak  Protected Area 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک  در سال 1378 با  مساحت  دو  هزار و 325  هکتارحفاظت شده اعلام شد .( مساحت مندرج دراطلس مناطق حفاظت شده کشور- 1385)

 این منطقه جزیی از  جبهه های  شمالی کوه حاتم ، کوه  ماغر، کوه مشته ، و.....از ابر سازه های آب ساز طبیعی حوزه رودخانه مارون  است با  بیشنه فراز  2331متر و کمترین آن 900 متر.

از  پدیده های طبیعی شگفت انگیز این بخش از زاگرس مرکزی در  منطقه حفاظت شده تنگ سولک  وجود تنگ های شگفت انگیز است نظیر  تنگ سولک که نام منطقه نیز بر گرفته از همین تنگ است ،  تنگ ماغر(ماقر) ، تنگ مُنی ، تنگ کمین، تنگ گهر، تنگ بجک، و.....که هدایت کننده برف آبها ، ریزابه ها، آب چشمه ها و...به رود دره های منتهی به مارون است . گفتنی است چشمه های بسیاری در این ابر سازه های آب ساز طبیعی  بروز و ظهور دارند که نام برخی از آنها آمیخته با روایت ها و افسانه های تاریخی و اسطوره ای است مانند چشمه گوردک که آن را منسوب به گودرز پهلوان افسانه ای ایران زمین می دانند. همچنین چشمه له غزاله ، چشه جیوه ، و...به علاوه تالاب برم الوان  نیز در حدود 7 کیلومتری شمال غربی این منطقه  نزدیک روستای سر آسیاب یوسفی قرار دارد.

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک

 ماخذ نقشه اطلس مناطق حفاظت شده 1385- تکمیل و جانمایی عوارض طبیعی، مراکز  جمعیتی و مکان ها ی داخل محدوده و اطراف آن   ، و  .... از کانون دیده بانان زمین

 

 

 منطقه حفاظت شده تنگ سولک  و محدوده آن در طول هزاره ها  بستری غنی بوجود می آورند برای بالندگی جنگل های باستانی بلوط ایرانی و جنگل های   زربین   (  درخت زربینCupressus یکی از مقاوم ترین و دیر زیست ترین گونه های سرو  است )  گفتنی است  گونه های کم یابی از این نوع در این منطقه وجود دارد که عمر آنها به حدود 2هزار سال نیز می رسد .در زبان محلی این درخت به سول  معروف است  و تنگه سولک به لحاظ وجود این درختان ، برگرفته از این نام است.  در برخی منابع  تنگ سولک  "تنگ سروک"  نام برده شده است.

 

 دیگر گونه های  گیاهی این منطقه  نیز غیر از بلوط ایرانی و زربین (طبق  فهرست اطلس منطقه حفاظت شده  در مورد این منطقه)  عبارتند از:   زبان گنجشک-  بنه- زالزالک- آلبالوی وحشی - گیلاس وحشی-   تنگرس- کیکم- بادام کوهی-  برگ بویی-  گون- ماشک- جاشیر- شیرخشت- به علاوه گونه های جانوری فهرست شده برای این منطقه  بز و پازن- روباه معمولی- گراز- سنجاب- ایرانی - درنا- کبک- پرندگان شکاری و... بدون کوچکترین اشاره ای به سطح کمی و کیفی جنگل ها و یا جمعیت جانوری آن

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - محدوده تنگ سولک - آخرین درختان  باستانی زربین 

ماخذ تصویر- سایت تفرج نامه

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - محدوده تنگ سولک - آخرین درختان  باستانی زربین 

ماخذ تصویر- سایت کویر ها و بیابان های ایران

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - محدوده تنگ سولک -یکی از درخت  باستانی زربین  که به سختی  به حیات خود ادامه داده است

ماخذ تصویر- سایت گروه طبیعت گردی افرا- خرداد 1396

 

 

  منطقه حفاظت شده تنگ سولک جزء جدانشدنی از هویت زیستی ایران زمین است و به درستی آن رایکی از مناطق باستانی ایران زمین بر شمرده اند .سنگ نگاره های  تنگ سولك از آثار تاریخی بسیار گرانبها و نادر در جهان است كه در آذر ماه سال 1316 هجری با   شماره ثبت ۳۱۰ به عنوان اثر ملی  به ثبت رسید.

تاکنون در تنگ سولک  13 سنگ نگاره(نقش برجسته)  و کتیبه بر روی 5 قطعه سنگ جداگانه حجاری شده  کاوش شده که همگی مربوط به دوره الیمائی- اشکانی می باشند. (کشف نقش برجسته های تنگ سولک نخستین بار در سال 1841 میلادی توسط"بارون دوبد" سفیر روس انجام شد . و در سال 1952"والتر هنینگ" خاورشناس ، در کتابی موسوم به "جاده های قدیمی ایران" از تنگ "سروک" و نقش برجسته هایش سخن به میان می آورد.)

 از این تاریخ به بعد کاوش های باستان شناسی بسیاری در حوزه حکومتی الیماییان صورت گرفته و سکه ها و کتیبه های دیگری نیز از این دوران کشف شده اند. در آن کاوش شده . به علاوه  آثار معماری صخره ای مربوط به دوره ساسانیان( واقع در تنگ ماغر ) ، جاده های سنگی باستانی(بنا به گفته گیرشمن بخشی از اتصال راه ارتباطی خلیج فارس به خوزستان و اصفهان می باشد)،   ، چندین مورد " استودن" در این منطقه  قرار دارند. علیرضا ایزدی مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گرشگری کهگیلویه و بویراحمد در گفتگو با  ایسنا در تاریخ 8مرداد1391 می گوید : " ...آنچه که برای ما شناخته شده است این است که «تنگ سولک» شهرستان بهمئی،‌از پرستشگاه‌های اشکانی - ایلمایی است و از همین‌رو منحصر به فرد است چون 18 کتیبه اشکانی واجد ارزش در کشور وجود دارد که 12 کتیبه از این تعداد در تنگ سولک است.." 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک  در35 کیلومتری( فاصله فضایی)  سد  مارون  و منطقه حفاظت شده کوه خیز و سرخ د قرار دارد.  شهر لیکَک مرکزبخش بهمئی در  8کیلومتریجنوب آن    و شهر بهبهان   و شهر آغاجاری  به ترتیب در48کيلومتري و   80 کیلومتری  جنوب و جنوب غربی آن قرار دارد.

مراکز جمعیتی  و برخی مکان های این منطقه و محدوده آن :عبارتند از   لغی زار ماغر - تنگ سولک .- شهرک گچ بلند- طوف چندارماغر - تی منی ماغر- باغ انار- و....( تابع دهستان بهمئی گرمسیری جنوبی - شهرستان  بهمئی- استان کهگیلویه و بویر احمد )

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - تنگ سولک

ماخذ تصویر- سایت گروه طبیعت گردی افرا خرداد 1396

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - تنگ سولک

ماخذ تصویر- سایت wikilok  عکسEhsan Mousavi

 

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک -محدوده تنگ سولک

ماخذ تصویر- سایت گروه طبیعت گردی افرا خرداد 1396

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک -سنگ نگاره مربوط به دوره اشکانی

ماخذ تصویر- سایت گروه طبیعت گردی افرا خرداد 1396

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - سنگ نگاره مربوط به دوره اشکانی

ماخذ تصویر- سایت گروه طبیعت گردی افرا - خرداد 1396

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک -سنگ نگاره  مربوط به دوره  اشکانی

ماخذ تصویر- سایت کویر ها و بیابان های ایران

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک -سنگ نگاره  مربوط به دوره الیمائی- اشکانی

 

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک -سنگ نگاره مربوط به دوره  اشکانی

ماخذ تصویر-wikipedia

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - کوه مشته

ماخذ تصویر- وبلاگ najis- ناجی ثاجبی- خرداد 1395

 

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - قله کوه مشته

ماخذ تصویر- وبلاگ najis - اسفند  1397

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک -   تنگ ماغر

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - محدوده  تنگ ماغر

ماخذ تصویر- سایت کویر ها و بیابان های ایران

 

 

منطقه حفاظت شده تنگ سولک - محدوده تنگ ماغر

ماخذ تصویر- سایت راه دانا - فروردین 1396

 

 

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 

 جنگل سوزی  و بلوط کُشی  در منطقه  حفاظت شده تنگ سولک

 

10مهر1392 صبح زاگرس- بهزاد جومردیانی رئیس اداره محیط زیست شهرستان بهمئی :... در آتش سوزی اخیر نزدیک به دویست اصله درخت از گونه های مختلف از جمله بنه، بلوط، بادام، ارژن و سایر گونه های موجود طعمه حریق شد.... این آتش سوزی در جنگل منطقه دوکوهک از  مناطق حفاظت شده تنگ سولک اتفاق افتاد.

2تیر1393 سایت  اداره کال حفاظت محیط زیست استان کهگیلویه و بویر احمد- بهزاد جومردیانی رئیس اداره محیط زیست شهرستان بهمئی: منطقه حفاظت شده سولک دچار آتش سوزی شد....

۱۱مرداد ۱۳۹۳  ایلنا- بهزاد جومردیانی رئیس اداره محیط زیست شهرستان بهمئی:   متاسفانه بیش از ۱۰ هکتار از جنگلهای تنگ سولک طعمه حریق شد. آتش سوزی هفته جاری و حدود ۲۰ ساعت گونه های نادر گیاهی را سوخت و متاسفانه خسارات جبران ناپذیری به گونه های کمیاب طبیعی و گیاهی این مکان وارد کرد.

29تیر 1395 ایسنا - سلطانعلی رحمانی فرماندار شهرستان بهمئی :آتش‌سوزی جنگل‌های ارتفاعات کوه ماغر در این شهرستان مهار شد.....وی وسعت تقریبی مناطق آسیب دیده را 7 هکتار عنوان و بیان کرد: این مقدار آتش‌سوزی باعث از بین رفتن پوشش گیاهی منطقه شامل گونه‌های( بلوط،  بن، کیکم و...) شد....

19مهر 1396 صدا و سیمای مرکز کهگیلویه و بویراحمد،- :مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بویراحمد گفت: آتش سوزی جنگل های منطقه سروک در شهرستان بویراحمد از غروب امروز آغاز شدآقای رحیمیان با بیان اینکه منطقه سروک 2 هزار و 500 هکتار مرتع و جنگل دارد افزود: 5 هزار متر مربع از اراضی این منطقه امروز طعمه حریق شد. از ابتدای امسال تا کنون 6 بار اراضی جنگلی این منطقه دچار آتش سوزی شده است ......

 

31خرداد1397 تسنیم- جنگل‌های و مراتع کوه حاتم استان کهگیلویه و بویراحمد بعد از گذشته بیش از ۲۰ ساعت از آغاز آتش سوزی همچنان بی‌رحمانه در آتش می‌سوزد. مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان لنده به تسنیم گفت: از عصر  دیروز چهارشنبه 30 خردادماه آتش به جان جنگل‌ها و مراتع کوه‌ حاتم شهرستان لندهافتاده و سبب نابودی درختان و پوشش گیاهی شده است.ذبیح اله محمدی اظهار داشت: عصر چهارشنبه 30 خردادماه جنگل‌های منطقه کوه حاتم  دچار آتش سوزی شد و به دلیل صعب العبور بودن و وزش باد شدید همچنان ادامه دارد........

 

2 تیر 1397اسکان نیوز -جنگل های کهکیلویه وبویراحمد قربانی نبود امکانات اطفای حریق- بلوط های "بهمئی" یک هفته در آتش سوختندآتش سوزی بلوط های منطقه "بهمئی" کهکیلویه وبویراحمد به دلیل نبود "بالگرد آب پاش" یک هفته طول کشیده و تنها بلوط های باقی مانده در آنجا می رود تا به خاکستر تبدیل شود. در همین حال نیروهای مردمی، محیط زیست و منابع طبیعی و هلال احمر و ... با همان امکانات ابتدایی موجود تلاش کرده اند تا آتش را خاموش کنند؛ اما به علت کوهستانی و صعب العبور بودن منطقه، بدون بالگرد ممکن است آتش سوزی ادامه یابد. در این حال خبرها می گویند آتش بلوطستان بهمئی طی هفته اخیر، چندین بار مهار شد؛ اما وزش شدید باد در آن منطقه کوهستانی دوباره باعث شعله ور شدن آن شد.یک فعال محیط زیست کهکیلویه وبویراحمد در گفت وگو با اسکان نیوز گفت:« از روز جمعه هفته قبل یعنی 25 خرداد تا امروز طول کشیده است. .........سروش در پاسخ به این سوال که آیا بالگرد مخصوص اطفای حریق برای کمک به منطقه آمده گفت:    « بالگرد آمده اما برای امداد و حمل نیروهای امدادی؛ اما برای اطفای حریق، بالگردی ندیدیم .»   ......آتش سوزی از جنگل های بلوط ومراتع منطقه سرآسیاب بهمئی شروع شده و تا بالای رشته کوه های "حاتم" واقع در چند کیلومتری شهر "لیکک" به مرکزیت شهرستان بهمئی در غرب استان کهگیلویه و بویراحمد و شمال شهرستان بهبهان(خوزستان) پیشروی کرده وتا روستای "پشت تاوه علیا" و "تنگ ماغر" از حوزه بهمئی رسیده است. همچنین خط انتهایی آتش نیز به سوی روستاهای "چلی لارب" و "قیام لنده" رسیده است که شامل سه منطقه از دو استان کهگیلویه وبویراحمد و خوزستان می شود.....

15تیر1397 صدا و سیمای مرکز کهگیلویه و بویراحمد،- مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بویراحمد گفت: بخشی از منابع طبیعی و جنگلهای منطقه سروک( سولک) در بویراحمد امروز طعمه حریق شد......

 

18تیر 1397 ایسنا - آتش سوزیت در منطقه تاریخی_طبیعی تنگ سولک بهمئی را درنوردید. علی کرم صدیقی فر بخشدار مرکزی بهمئی در گفت وگو با خبرنگار ایسنا افزود: این آتش سوزی روز یکشنبه ساعت 13 بعد از ظهر اتفاق افتاد........

 

2 شهریور   1398 صبح زاگرس- تکرار سریال جدال با آتش با دستان خالی / بیش از 400 اصله درخت بلوط بهمئی طعمه حریق شد . به  گزارش صبح زاگرس و به نقل از آوای ماغر در آتش سوزی اخیر کوه ماغر باز هم این نیروهای مردمی بودند که با دستان خالی و بدون امکانات توانستند بعد از ساعت ها تلاش و به خطر انداختن جان خود، آتش را خاموش کنند.......یکی از نیروهای مردمی حاضر در این عملیات نفس گیر از نابودی کامل نزدیک به  400   اصله درخت بلوط در آتش سوزی جنگل های کوه ماغر بهمئی خبر داد.

 

 

 

 

 

نفتخواری ، آلودگی نفتی  و  باران های اسیدی در منطقه به اصطلاح حفاظت شده تنگ سولک و محدوده اکولوژیک آن   و  آینده سیاه  نفتی در انتظار   این میراث طبیعی و فرهنگی متعلق به نسل ها

23تیر 1386 دنیای اقتصاد -مدیرعامل شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب گفت: " میدان پرنج، فروردین ماه گذشته به عنوان یک میدان نفتی جدید معرفی شد و وجود نفت درآن پس از مطالعات اکتشافی باحفاری یک حلقه چاه تاعمق سه‌هزار و ۵۰متری توسط مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران قطعیت یافت..... ین چاه با ظرفیت سه‌هزار و ۵۰بشکه در روز در مدار تولید قرار گرفت. نفت  تولیدی این چاه ازطریق خط لوله به طول ۴کیلومتربه واحد بهره‌برداری کرنج ارسال و فرآورش می‌شود..... این میدان دارای یک‌میلیارد و ۶۰۰میلیون بشکه نفت درجا و ۴۳۱میلیون بشکه نفت قابل برداشت است..."

8 مرداد 1391 ایسنا- علیرضا ایزدی، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کهگیلویه و بویراحمد:    ".....  یک گروه مشاور در حال بررسی تنگ سولک هستند و تهدیدها و آسیب‌هایی که به‌ واسطه باران‌های اسیدی و آلودگی‌های نفتی برای سنگ‌ها وجود دارد را بررسی می‌کند. دنبال مرمت دو قطعه از سنگ‌ها که میزان آسیب وارده به آنها زیاد است، هستیم و بقیه سنگ‌ها مشکلی ندارند..... "  

11دی 1391 ایسنا- اسفندیار نیک عضو شورای شهر لیکک ، مرکز شهرستان  بهمئی :.... روزانه ۱۷۲ هزار بشکه نفت در شهرستان بهمئی  تولید و استخراج می شود اما از این میزان نفت چیزی جز آلودگی زیست محیطی ،محرومیت و مشکلات نصیب ما نمی شود.....

 

7 تیر  1393ایرنا : " شهرستان بهمئی واقع در جنوب غربی کهگیلویه وبویراحمد با دارا بودن 75 حلقه چاه نفتی یک منطقه نفتخیز محسوب می شود ولی مردم این منطقه معتقدند که سهمی جز آلودگی زیست محیطی و بیکاری جوانان از این طلای سیاه ندارند....."

3 دی  1393سایت آوای ماغر :   " مردم 24 روستای نفت خیز شهرستان بهمئی در نامه ای اعتراض آمیز و سرگشاده از استاندار خواستند وضعیت سهم نفت بهمئی را پیگیری کند......چرا در آمد حاصل نفت در شهرستان بهمئی به عمران وآبادانی روستاهای حوزه نفتی داده می شود ؟!سهم ما از این دودرصد چیست ؟!.....ناحیه بزرگ و  نفت خیز پارسی کلاستر از منطقه نفتی آغاجاری تماما در شهرستان بهمئی واقع گردیده و چاه های اکتشافی پرنج عموما در اطراف روستای کارند ودشت آهو حفاری شده اند........با اینکه در استان کهگیلویه وبویراحمد تنها دو شهرستان گچساران و بهمئی دارای چاههای نفتی می باشند اما در این میان تاکنون سهم شهرستان بهمئی به شکل مناسب داده نشد و سهم بقیه شهرستانهای غیر نفتی بیش از شهرستان بهمئی است ؟! روستاهای حوزه نفتی شهرستان بهمئی 24روستا   (1- کت-2-تیرداری 3–اسلام آباد 4–بابااحمد 5–زورازما 6–نی کن 7–گنبدبردی علیا 8- گنبدبردی سفلی9 –خارستان 11–مامازنگی -12سرطوف 13–چم شهرو14-دشت آهو 18–کارندو سر کمر کارند  16–بید زرد 17–گدارتختی 18–دوپرنظری 19–سرخونی 20–پیه 21- نارستان 22–شهرک گدارتختی 23–سرگرک 24–قلات کت) با جمعیتی بالغ بر 4هزار نفر می باشند که برخی از آنها به سبب نبود امکانات یا خالی از سکنه شدند و یا جمعیت آنها کم شده ومهاجرت کردند  .با نگاهی به وضعیت این روستاها علیرغم این  که در حوزه نفتی قرار دارند از سهم دو درصد نفت جهت عمران و آبادانی آنها توجهی نشده است .  یکی از دلایل مهاجرت مردم این روستاها عدم توجه مسئولین شهرستان و استان به آنها می باشد.با نگاهی به وضعیت این روستاها ،با اینکه دود چاههای نفتی را شبانه روز استشمام می کنند اما توجه مسئولان را به موراد ذیل جلب می نمایم :1-عدم وجود فضای سبز با توجه به دود حاصل از چاههای نفتی  روستای نی کن ،اسلام اباد و دشت آهو که در دویست متری چاههای نفتی قرار دارند  .2-هیچیک از روستاهای موجود از نعمت گاز بهره مند نیستند.3-جاده های روستاهای موجود مناسب نیست وجاده  روستای دشت آهو هنوز خاکی است.4-  آب شرب این روستاها هر سه روز بک بار پمپاژ می شود و روستای دشت آهو آب ندارد.5-فضای ورزشی روستاهای فوق در حد صفر است وحتی یک سالن سرپوشیده ندارند....."

 گفتنی است اکثر روستا های نام برده شده در این  نامه در فاصله 4  تا 8 کیلومتری غرب منطقه به اصطلاح حفاظت شده تنگ سولک و  در شمال شهر لیکک قرار دارند !!!!

 

18 مهر  1394باشگاه خبرنگاران جوان : " عمليات اجرايي حفاري چاه نفت در نزديكي روستاي قبرقيصری واقع در 5 كيلومتري شهر ليكك آغاز شده است.  مديريت اكتشاف نفت وابسته به شركت ملي نفت ايران عمليات حفاري اين چاه را بصورت گمانه انجام مي دهد و تاكنون بالغ بر 1500 متر حفاري كرده است. پيش بيني مي شود عليات حفاري اين چاه تا عمق 3 الي 4 هزار متري ادامه يابد. ين چاه نفت كه در ميدان اكتشافي كيان قرار دارد ......"  

15 خرداد  1395 پایگاه اطلاع رسانی عصر جهان : " .....تصاویری که مشاهد می نمایئد ساعت 17 روز جمعه به تاریخ 14 خرداد95 از روستای اسلام آباد از توابع بخش مرکزی شهرستان بهمئی برداشت گردید و همانگونه که در تصاویر می بینید چاه نفت شماره 3 پارسی کلاستر حدود 200 متر با روستا فاصله دارد و هنگام آتش زدن نفت و گاز زائد چاه به منظور تنظیم فشار روستائیان دچار این وضعیت زیستی محیطی می شوند به نحویکه تنفس کردن کاری سخت و بس زیان آور است. و بعد خاموش شدن چاه باید لباس ها و یا وسایلی که بیرون هستند دوباره شستشو داده شوند.یکی از اهالی روستا در گفتگو با ما به راستی سود ما از عواید حاصله از استخراج نفت این چاه به چه مقدار است؟ و سهم ما و فرزندان ما از عوارض منفی این همه دود به چه میزان است؟شایان ذکر است در سنوات گذشته چاه نفت شماره 3 پارسی کلاستر نشتی نفت داشت و نیمه های شب  تا چند صد متری اقدام به پاشیدن نفت بر روی منازل و باغات مردم روستای اسلام آباد داشت...."

 

 

 ناحیه پنج-ص20b از 26

ادامه

صفحه اصلی