کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

ادامه ناحیه پنج -زاگرس جنوبی ( بخش غربی)

 

 

منطقه 6 زاگرس جنوبی

منطقه حفاظت شده میان جنگل

  IRAN  -Mian Jangal Protected Area 

منطقه حفاظت شده میان جنگل که به میان جنگل فسا نیز معروف است با مساحت 56 هزارو 548 هکتار در سال 1375 حفاظت شده اعلام شد.این منطقه که متصل به شمال و غرب شهر فسا است در جنوب  پارک ملی و پناهگاه حیات وحش بختگان قراردارد و ابر سازه آب ساز طبیعی خرمن کوه با حداکثر فراز 3185 متر با شکل بسیاز زیبای مخروطی حد فاصل بین این دو منطقه حفاظت شده است.   راه شهر نیریز به خرامه از دامنه های شرقی کوه خرامه در حد فاصل این دو منطقه می گذرد. 

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل در8 کیلومتری شرق شهر سروستان -22 کیلومتری شرق دریاچه مهارلو- 51کیلومتری جنوب  شهر خرامه - 43 کیلومتری  شهر استهبان -132 کیلومتری شرق شیراز( از شهر خاوران) و 72  کیلومتری شمال شهر جهرم  قرار دارد.

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل (میان جنگل فسا)

ماخذ نقشه : اطلس مناطق حفاظت شده سال 1385- تکمیل  عوارض طبیعی ، تکمیل مراکز جمعیتی -تکمیل راه ها   و ..... از کانون دیده بانان زمین

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل فسا  از اکوسیستم های متنوع کوهستانی، دشتی، تپه ماهوری، کفه ای تشکیل شده است .رشته کوه میان جنگلکه نام این منطقه نیز از آن گرفته شده  با بیشینه فراز 2850 متر و راستای شمال غربی- جنوب شرقی در این منطقه موقعیت دارد که شامل کوه  آب آسمانی- کوه سیاه  و کوه دهانه قشقه ( 2577متر) می شود علاوه بر آن  کوه پانعل ( 2790مترکوه نظر آباد(2520متر)کوه گچی- کوه بره ( 2562متر)- کوه سیلو- و... تنگ سرخونی و امتداد جنوبی آن تنگ لای تاریک - تنگ قشقه  جزو اکوسیستم های کوهستانی این منطقه می باشند .افزون بر این   کفه نظر آباد نیز که  حد فاصل دامنه های غربی رشته کوه میان جنگل تا مرز غربی این منطقه است بر تنوع اکوسیستمی آن افزوده است . کوه سیلو (

چشمه های بسیاری از دل این ابر سازه های آب ساز طبیعی که زمانی تماما پوشیده از جنگل های بنه ، بادام کوهی ، ارس،ارژن  ،بلوط، زالزالک ، کیکم ، انواع گون،و... و زیستگاه های غنی  برای ،بز و پازن ، قوچ و میش، روباه ، گربه وحشی، کبک ، هوبره بود  بروز و ظهور دارند نظیر  چشمه پست چنار ، ،چشمه تزنگ ،  ،چشمه انجیری، چشمه تل زیره، چشمه آب آسمانی،چشمه پانعل، چشمه کاروانسرا،چشمه بجشک ، چشمه گل،چشمه ملک، چشمه پاگچ، چشمه نمکدان،  چشمه کمر زرد، چشمه چاه پهن،   و... آب این چشمه سار ها  ، ریز آبه ها و سیل آبهای  از طریق از طریق تنگ ها و رود دره ها ، در بخش غربی وارد کفه نظر آباد و  رودخانه های نظر آباد و  رود  کپکپو  می شوند که طی هزاره ها تغذبه کننده دریاچه  مهارلو بوده اند و  در بخش های شمالی و شرقی وارد رودهای فصلی فسا و رودخانه شور جهرم می شوند که از زیر شاخه های تغذیه کننده رودخانه قره آغاج است.

 

 

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل

ماخذ تصویر: سایت کویر ها و بیابان های ایران

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل( تنگ میان کوه پانعل و کوه میان جنگل ) تنگ لای تاریک

ماخذ تصویر: وبلاگ گشتول

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل( شمال منطقه )  محدوده روستای آب آسمانی

 

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل( شمال غربی منطقه )  محدوده چشمه تزنگ

ماخذ تصویر: شیرازه

 

و در پناه همین اکوسیستم های متنوع طبیعی است  که بخشی از تاریخ ایران زمین در هزاره ها شکل گرفته و متلور شده است  که اندک آثار کاوش شده در این منطقه و محدوده های آن ، خود گواه این مدعاست ،چون:

*-مجموعه کاخ ساسانی سروستان  دربخش شمال غربی  منطقه  حفاظت شده میان جنگل قرار دارد .

 این کاخ در زمان بهرام گور ساسانی ساخته شده که بوسیله مهر نرسی وزیر معروف او که صدرات یزدگرد اول و یزدگرد دوم را نیز عهده‌دار بوده ساخته شده‌است.این مجموعه  ۲۵ هکتار وسعت دارد. نمای اصلی بنا در ضلع جنوبی قرار دارد که شامل یک ایوان مرکزی و دو ایوان کوچکتر در دو طرف است. ایوان مرکزی به تالار اصلی و پس از آن به چهار حیاط متصل می‌شود

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل( شمال غربی منطقه ) کاخ ساسانی

 

منطقه حفاظت شده میان جنگل( شمال غربی منطقه ) کاخ ساسانی

 

 

*-کاروانسرای برشلو ( براشلو ) که دربخش جنوب شرقی منطقه  حفاظت شده میان جنگل قرار دارد .این کاروانسرا مربوط دوره صفویه است که در سال1386 باشماه  21878 به عنوان یکی از آثار ملی ایران زمین به ثبت رسیده است .

*-روستای تاریخی خانگهدان که  امروز نام آن به شهر  خاوران تغییر یافته . قدمت آن را منسوب به دوره ساسانیان می دانند.   

*-آتشکده ساسانی(آتشکده قُمپ) (  مرز شرقی منطقه حفاظت شده میان جنگل، نزدیک روستای تنگ کرم ) از آثار  دوره ساسانیان . احداث بنای آن را به پارس پسر طهمورث نسبت می دهند.در کنار این آتشکده آثاری از یک شهر ساسانی دیده می شود .  این اثر در سال 1315 با شماره ثبت 264 به عنوان یکی ازآثار ملی ایران ثبت شده است. گفتنی است واژه "قمپ" به معنی آبگیر است که در کنار بنای این آتشکده قرار دارد

محدوده شرق منطقه حفاظت شده میان جنگل- آتشکده ساسانی

*-و.....

و اینجنین است که منطقه حفاظت شده میان جنگل فسا ، جزیی جدا نشدنی از هویت زیستی ایران زمین می باشد !!

 

 

 

مراکز جمعیتی داخل مرز  و محدوده منطقه حفاظت شده میان جنگل فسا :

روستای قصر ساسان- مهمانشهر و اردوگاه شهید بهشتی،روستای  سلیمان آباد، روستای تل زیره( توله ریزه )  ،  روستای مقابری ،روستای محمود آب پایین  ،  روستای بهمنی، روستای پانعل ، روستای یوزدان ، روستای بهمنی ، روستای بره روز، روستای برشلو (باراشلو)   شهر فسا، روستای شهرستان،روستای تنگ گرم  -روستای کچویه- روستای کمال آباد، روستای شاه اسماعیل، روستای مومن آباد، - روستای قصر ساسان- روستای نظر آباد،  روستای قلعه قرمز- شهر خاوران، روستای جلیل آباد -  روستای نمکدان - و....( درمحدوده دهستان  جنگل و دهستان کوشک قاضی شهرستان فسا - دهستان شوریجه شهرستان سروستان و  شهرستان جهرم- استان فارس  )

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

سازمان حفاظت محیط زیست  مانند یک گزارشگر کلی گوی و بی مسئولیت ، در سایت خود در باره منطقه حفاظت شده میان جنگل فسا  زیر عنوان " عوامل تهدید این منطقه" به 6 مورد بسیار مهم  اشاره می کند البته به صورت کوتاه و بدون  ذکر  آمار و اطلاعات دقیق از این تجاوزات ،سطوح زیستگاه های گیاهی و جانوری که نابود شده است ، نام مسئولین و مدیرانی که دست به این اقدامات زده اند ، اقدامات بازدارنده این سازمان در قبال این تجاوزات و تخریب ها ، و یا....ولی همین انداره نیز  ثابت می کند که حفاظتی بودن منطقه به اصطلاح حفاظت شده میان جنگل فسا ،  دروغی بیش نبوده است !!!!!! این 6 مورد عبارتند از :

 اجرای پروژه های عمرانی از جمله خط لوله چهارم فارس جنوبی و از بین بردن پوشش گیاهی و جنگلی

احداث جاده جدید التاسیس واقع در جنوب غربی منطقه حفاظت شده میانجنگل که توسط شرکت ملی گاز صورت گرفته و این امر دسترسی به منطقه را برای عموم آزاد نموده و باعث افزایش تعارضات گردیده است .

وجود دام مازاد برظرفیت مراتع

شکار غیر مجاز

واگذاریهای بدون ضابطه توسط برخی از دستگاههای دولتی

آتش سوزیهای عمدی و غیر عمدی

 

 در ادامه  به موارد از آتش سوزی های رسانه ای شده و سطح زیستگاه های گیاهی و جانوری خاکستر شده به علت عدم تجهیزات موثر خاموش کردن فوری آتش  ، روند نابودی درختان بنه و  معدنخواری در این منطقه اشاره می شود

 

 

  جنگل سوزی  و خاکستر سازی ذخایر ژنتیکی به دلیل عدم تجهیزات خاموش کردن فوری آتش

 

16 خرداد 1381 همشهری- در هفته گذشته در منطقه  قشقه  میان جنگل فسا  60 هکتار از اراضی جنگلی این منطقه سوخت .

2 تیر 1393سرو آنلاین- نجفی کارشناس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سروستان:  آتش سوزی در تنگ قشقه. بیش از 70 هکتار از درختان جنگلی نظیر درختان پسته کوهی و بادام کوهی(الوک)و درختچه های ارژن را سوزاند

30 تیر 1393 پانا-  شانزدهمین آتش سوزی اراضی منابع طبیعی و محیط زیست شهرستان فسا مهار شد. هرمزی رئیس اداره محیط زیست شهرستان فسا: در این حادثه بیش از 15 هکتار از این اراضی که محل زیستگاه گونه های حیوانی مانند کبک،طیور،خرگوش ،لاک پشت وانواع خزندگان مانند:انواع مار سمی و غیر سمی و گونه های درختان جنگلی مانند: بادام کوهی، بنه، سنجد، و بوته های گیاهی و مرتعی بود در آتش سوخت . این ششمین حادثه آتش سوزی در اراضی حفاظت شده در سال جاری است که تا کنون بیش از هشتاد هکتار در کام آتش سوخته است .

24مهر1393 واحد مرکزی خبرشیراز -  مسئول محیط زیست فسا :براثر آتش سوزی بیش از 50 هکتار از مراتع و جنگل های میان جنگل شامل بادام کوهی و بنه از بین رفت.

18خرداد 1394-صدا و سیمای استان فارس- هرمزی رییس اداره محیط زیست فسا: در این آتش سوزی که از ساعت 17 دیروز آغاز شده بود ، چهارصد هکتار از منطقه میان جنگل فسا از بین رفت .در دو روز گذشته، سه بار آتش در مناطق جنگلی فسا شعله ور شد. اولین آتش سوزی 10 صبح شنبه، شانزدهم خرداد در منطقه میانجنگل فسا رخ داد که ساعت یک و 30 دقیقه بامداد دیروز مهار و سبب نابودی یکصدو ده  هکتار از جنگل های این منطقه شد.دومین آتش سوزی نیز از ساعت 9 صبح دیروز در منطقه باراشلو فسا آغاز شد و تا ساعت 15 ادامه یافت. در این حادثه نیز یکصدو سی هکتار از جنگل های این منطقه طعمه حریق شد....

اول مرداد  1394سایت فسایی : کشاورزیان رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان فسا: ....آتش سوزی های اخیر در منطقه میان جنگل را یکصدو پنجاه هکتار که  15 هکتار آن مربوط به منطقه حفاظت شده منابع طبیعی  و بقیه در حفاظت محیط زیست بوده ...  این اداره برای خاموش کردن آتش،  بالگرد و آبپاش هوایی در اختیار ندارد  و با وسایل ابتدایی از قبیل بیل و آتشکوب و...

13مرداد 1394تابناک: آتش سوزی در جنگل های فسا پایان ندارد-  کشاورزیان رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان فسا:دراین آتش سوزی حدود چهار هکتار از عرصه های منابع طبیعی در آتش سوخت . امسال بیش از دویست و چهل هکتار از منطقه میان جنگل در در آتش سوخته است...

7 خرداد  1395خبرگزاری صدا و سیما فارس :ر ئیس اداره منابع طبیعی فسا گفت: آتش سوزی منطقه جنگلی باراشلو فسا از ساعت 11 صبح امروز آغاز شده و تاکنون ادامه دارد.  وی با بیان اینکه باراشلو ۱۰ هزار هکتار وسعت دارد، ادامه داد: پارسال نیز در همین فصل، صد و سی هکتار از این منطقه در آتش سوخت که خسارت زیادی را در برداشت.این منطقه دارای پوشش گیاهی انواع درختان جنگلی از جمله بنه، بادام کوهی، سرو کوهی و کیکم و زیستگاه جانوری کبک طیور خرگوش جغد و مار است.

 3 تیر1395 باشگاه خبرنگارن جوان-حمزه علوی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان فارس : در خصوص آتش سوزی ایجاد شده در منطقه حفاظت شده میان جنگل استان فارس اظهار داشت: منطقه حفاظت شده میان جنگل در مرز  بین سروستان و شهرستان فسا از ساعت 12:30 در حال آتش سوزی است.

 

29 تیر1397تابناک  فارس به نقل از صدا و سیما: مدیر اداره محیط زیست فسا با اشاره به آتش سوزی ارتفاعات تل زیره در بامداد روز چهارشنبه گفت : در این آتش سوزی که در ارتفاعات صعب العبور تل زیره منطقه میان جنگل فسا رخ داد 5 هکتار از درختان بنه، بادام کوهی، چلال و گهکم و مراتع بوته‌ای از بین رفتند.

......

29 خرداد1399 ایرنا-بهنام محمدی رییس اداره محیط زیست شهرستان فسا گفت:  بیش از هشت هزار مترمربع ( 8 هکتار)از عرصه‌های منابع طبیعی تل زیره منطقه میان جنگل از توابع بخش مرکزی این شهرستان در آتش سوخت. .....وی اظهار داشت: در این آتش سوزی، تعداد زیادی از درختان جنگلی شامل، بنه، بادام کوهی و ارژان و همچنین پوشش کف این منطقه شامل، گون و گیاهان دارویی طعمه حریق شد.

 

 29 خرداد1399 ایرنا- حمید ظهرابی مدیر کل حفاظت محیط زیست فارس روز پنجشنبه از گستردگی آتش سوزی در منطقه پانعل و آب آسمانی در منطقه حفاظت شده میانجنگل فسا خبر داد و ......وی گفت: این آتش سوزی در ضلع شمالی منطقه حفاظت شده میان جگل فسا اتفاق افتاد و برآورد های اولیه حاکی از این است که به حدود ۵۰ هکتار از مراتع و جنگل ها آسیب وارد شده اما اکثر درختان در داخل محدوده آتش‌ سوزی به طور جدی صدمه ندیده اند ولی به پوشش مرتعی آسیب  وارد شده است.

 

 30 خرداد1399 صدا و سیمای فارس- معاون استاندار و فرماندار ویژه فسا گفت: آتش سوزی حوالی روستای آب آسمانی و محمودآباد منطقه میان جنگل فسا که از روز گذشته آغاز شده بود پس از ۸ ساعت تلاش مهار شد.آرگیو افزود: ...... در این آتش سوزی بیش از ۸۰ هکتار از عرصه‌های منابع ملی از بین رفت .
این هشتمین آتش سوزی شهرستان فسا است که از ابتدای سال جاری در این شهرستان رخ داده است

 6 تیر1399 خبرگزاری مهر -رئیس اداره محیط زیست شهرستان فسا گفت: ۲۶۹۰ متر از اراضی منطقه یقه حسنی میان جنگل فسا در آتش سوخت.

 

 و این آتش سوزی های گسترده و عدم هزینه برای مراقبت از این آخرین جنگل های باستانی زاگرس جنوبی متعلق به نسل ها  از دلار های سرشار نفنی  آنهم در یک منطقه بحران زده آب در حالیست که  در همسایگی  منطقه حفاظت شده میان جنگل فسا ،  در محدوده جنوبی روستا های رکن آباد، ده نو،  طالب بیگی ، و....نفتخواران  مشغول استخراج  روزانه نزدیک به  25 هزار بشکه نفت  از  میدان های نفتی سروستان و سعادت آباد  هستند  !!! ولی نفتخواران این دشمنان ایران زمین را  چه باک از نابود شدن آخرین باقی مانده جنگلها وخشک شدن دریاچه ها و چشمه سار ها  !!!! آنها فقط و فقط به ایجاد "عسلویه های جدید "  و تخلیه نفت از هر کجای ایران  می اندیشند  و اگر سراسر ایران زمین هم بیابان شود برای آنان  ذره ای اهمیت ندارد !!!

 

 

 

  خشک شدن درختان بنه( پسته کوهی)  منطقه حفاظت شده میان جنگل فسا ، نتیجه تخریب وسیع زیستگاه های حیات وحش این منطقه و در پی آن اخلال در چرخه تعادل زیستی میان جنگل  

 

 اول مرداد 1397 شیرازه- حال روز درختان بنه میان‌جنگل فسا این روزها خوش نیست، در روزهایی که به دلیل خشکسالی مداوم این درختان هر روز در معرض نابودی و خشک شدن هستند، هجوم جوجه‌تیغی یا به اصلاح محلی "چوله" یا "تَشی" به تنه درختان بنه تهدیدی دیگر برای این درختان محسوب می‌شود.....  مجید کشاورزیان رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری فسا می‌گوید: وقتی جمعیت "چوله" زیاد می‌شود باید تعداد پلنگ، شغال، روباه، سگ و جغد که شکارچیان طبیعی این جانور هستند نیز زیاد باشد تا بتوانند آن را شکار کنند اما وقتی جمعیت این شکارچیان طبیعی در منطقه کم باشد مسلما عاملی برای افزایش جمعیت "چوله" می‌شود.کشاورزیان با بیان اینکه در حال حاضر جمعیت "چوله" در منطقه میان‌جنگل فسا زیاد شده و ما برای مقابله با این جانور چندین اقدام انجام داده‌ایم، .....وی می گوید .......بین  10 تا 15 درصد درختان بنه میان‌جنگل فسا به دلیل هجوم "جوجه تیغی" خشک شده ......

 

 14 مرداد 1397تسنیم -نجات درختان بنه فسا لنگ ۴۰ میلیون تومان اعتبار؛ زور دندان‌های تیز "تشی" بر کمبود اعتبار چربید .درختان بنه منطقه حفاظت شده میان‌جنگل فسا به دلیل هجوم "تشی" به تنه این درختان در حال خشک شدن است و این در حالی است که حفاظت از این درختان تنها به ۴۰ میلیون تومان اعتبار نیاز دارد.......معاون فنی محیط زیست فارس با بیان اینکه با توجه به تعدد درختان کشیدن توری دور تنه آنها کاری هزینه‌بر است، می‌گوید: تا الان نتوانستیم اعتباری برای این کار تامین کنیم اما اگر امسال این اعتبار تامین شود با این شیوه از آسیب بیشتر به درختان جلوگیری خواهیم کرد........

 

 26 مرداد 1397صدا و سیمای استان فارس- مسئول اداره نظارت بر امور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست فارس که برا‌ی بررسی آسیب‌های ناشی از جویدگی تنه درختان بنه توسط چوله‌ها به منطقه میان جنگل فسا رفته بود گفت: بعد از اقدامات پیشین که تاکنون کارساز نبوده، اقدام نهایی سرشماری جمعیت چوله در منطقه خواهد بود که باید با اعمال روش هایی، جمعیت این جانور را کم و به تعادل برسانیم.
مسئول اداره نظارت بر امور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست فارس آسیب شدید درختان بنه بوسیله چوله در این منطقه جنگلی را از تهدیدات جدی محیط زیست و منابع طبیعی اعلام کرد و افزود: آمار درختان آسیب دیده در منطقه زیاد است و این تهدید پیامد خشکسالی‌های اخیر است که به دلیل کاهش غذای این جانور در منطقه اتفاق افتاده و این جانور مجبور به تغدیه از پوست درختان بنه شده است
.بردبار همچنین با اشاره به نبود شکارچی طبیعی چوله مثل پلنگ در منطقه گفت: این عامل سبب رشد جمعیت این جانور در منطقه و آسیب رساندن آن به درختان بنه شده است.وی استفاده از تور سیمی، ورق‌های فلزی و مواد دور کننده و سنگ چینی دور درختان را از جمله اقدامات پیشگیرانه خواند و گفت : در صورت ادامه خسارت ، اداره کل محیط زیست استان اقدامات لازم برای حفاظت درختان بنه را انجام خواهد داد. ........

درخت بنه آسیب دیده توسط چوله ( جوجه تیغی)

ماخذ تصویر: سایت صدا و سیمای فارس

 

 

افزوده :   درخت  بَنِه یا پسته کوهی  با نام علمی Pistacia atlantica .  درختی با ارتفاع ۲ تا ۷ متر است که در برخی بنه های باستانی  ارتفاع  بیش از 11 متر نیز ثبت شده است. شاخه‌های  درخت بنه  سفید و کمی مایل به خاکستری است با تاجی متراکم و کروی و برگ های خزان کننده .  درخت بنه   در مناطق کوهستانی و با آب و هوای نه چندان سرد می روید و جزو درختان بسیار مقاوم است . تاکنون 34 پایه بنه باستانی در 12 استان بررسی شده است که بنه روستای چنار در شهرستان آباده فارس با عمر 2 هزار سال کهن سال ترین بنه ایران شناخته شده است. یکی از این 34 پایه بنه باستانی شناسایی شده " بنه قشقه سروستان " در منطقه حفاظت شده میان جنگل است.  مشخصات بنه قشقه : ارتفاع: 9.8 متر - سطح تاج پوشش: 109 مترمربع- محیط تنه : 319 سانتی متر - سن تخمین زده شده :   بین 800 تا 900 سال ماخذ 34 پایه بنه کهنسال  : طبیعت ایران- جلد 4-شماره 2- تیرماه 1398- سایت irannature


درخت بنه باستانی سبز پوش سربیشه - خراسان جنوبی- سن تقریبی 600 تا 650 سال 

ماخذ تصویر: سایت صدا و سیمای مرکز خراسان جنوبی

 

  معدن خواری  درمنطقه به اصطلاح حفاظت شده میان جنگل فسا

معادن  سنگ گچ فسا

معادن  سنگ گچ شمال تنگ سرخونی

 

 

 ناحیه پنج-ص3-22 از 26

ادامه

صفحه اصلی