35 هزار متر مكعب از زباله هاي سمي زمين گيسي از تالاب شادگان سر در آورد

گزارش خبري – تحقيقي از زباله هاي سمي منطقه گيسي آبادان –قسمت دوم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تخليه زباله هاي گيسي در مسير جاده آبادان، ماهشهر 

ديماه 1383-عكس از كانون ديده بانان زمين – نسريندخت خطيبي

 

نمايندگان كانون ديده بانان زمين در ملاقات با شهردار آبادان ”آقاي دكتر بحريني“ دربارهء عدم پاكسازي كامل و احتمال آلوده بودن  محيط مدارس احداث شده در اطراف زمين هاي گيسي  بحث كردند.  هچنين از عدم انتخاب  مكان مناسب و دفع  زباله هاي سمي در  شادگان انتقاد گرديد. شهردار آبادان با پذيرش  مباحث مطرح شده و تاييد  ضمني گزارش قبلي كانون ديده بانان زمين ،  مقرر كرد  به فرمانداري آبادان نامه اي نوشته شود و ضمن اشاره به اجرا و تكميل پروژه حفاري و پاكسازي خواستار آن شدكه مسئولين پالايشگاه مبادرت به ادامه عمليات اجرايي نمايد. در نامه مذكور آمده است كه  در صورت عدم توجه مسئولين پالايشگاه، مسئوليت و پيامد هاي ناشي از آن مستقيماً متوجه آنان خواهد بود (تصوير اين نامه در سايت ديده بانان زمين منعكس شده است . ) 

 

تخليه زباله هاي گيسي در مسير جاده آبادان، ماهشهر 

ديماه 1383-عكس از كانون ديده بانان زمين – نسريندخت خطيبي

 

نكات قابل توجه در اين بازديد :

  •  كليه بودجه در نظر گرفته شده ( 400 ميليون تومان )  عمدتاً براي ساخت بلوار بوده است ( با ابعاد 550 و عرض 65 متر ) كه از مجموع آن 350  ميليون تومان  تنها هزينه پاكسازي زمين از ضايعات زباله هاي نفتي شده است.

  •  زباله هاي سمي خارج شده از محدودة بلوار  حدود 35 هزار متر مكعب بوده است كه در محلي موسوم به گود زباله ( بخش  غربي تالاب شادگان در  25 كيلومتري راه آبادان - ماهشهر ) به شكل كمپكشن با آهك و قلوه سنگ دپو شده است. متاسفانه آناليز اين مواد كه مي بايست  اولين گام قبل از هر گونه اقدامي باشد،  بوسيله هيچيك از ارگان هاي مسئول از جمله شهرداري ، پالايشگاه و  محيط زيست  انجام نشده است و هنوز برنامة  مشخصي براي شناخت تركيبات اين مواد وجود ندارد!   

  • تخليه مواد سمي تنها منحصر به محدوده ساخت بلوار بوده و شمال و جنوب بلوار  در محدودة زمين گيسي كه چندين مدرسه بر روي آن بنا شده يا در حال ساخت است  پاكسازي نشده  و مشكوك به آلوده بودن از اين مواد است كه فقط با آزمايش هاي ژئوتكنيك مي توان نوع و وسعت مواد سمي مدفون در اين محدوده  و اثرات زيانبار گاز هاي متصاعد شده بر دانش آموزان  اين مدارس را شناسايي كرد . 

  •  به گفته كارشناسان  پالايشگاه، اين مواد بيشتر اسيدي است كه حاوي گوگرد ، تركيبات گوگردي و فلزات سنگين نظير واناديوم ( كه ته نشين مي شود ) مي باشد.  در واحد الكيلاسيون اين مواد به بنزين تبديل مي شود و اسيد باقي مي ماند. اسيد باقي مانده نيز حاوي مواد آروماتيك است كه سرطان زا مي باشد. اين مواد را  قبل از انقلاب مي سوزاندند يا در منطقه اي دفن مي كردند كه هميشه از اين مناطق  بوي بدي متصا عد مي شد.  

 

مواد گيسي جنوب بلوار -5ديماه 83 -كانون ديده بانان زمين

 

محل بلوار در حال ساخت و مدارس جنب آن –5 ديماه 83 كانون ديده بانان زمين

 

پشت ترمينال و مواد پراكنده زمين گيسي -ديماه 83 كانون ديده بانان زمين

 

 

 

 

محل دپوي زباله هاي گيسي در تالاب شادگان 5 ديماه 1383-كانون ديده بانان زمين

 

پيشنهاد

  • با توجه به اينكه عمليات پاكسازي مواد تنها شامل محل احداث بلوار بوده است ، لذا ضروري به نظر  مي رسد كه عمليات ژئوتكنيك وسيعي در محدوده بلوار تا شعاعي كه به زمين گيسي معروف بوده و اهالي آبادان به خوبي آن را مي شناسند و عمچنين در داخل مدارسي كه در اين زمين ها احداث شده است انجام شود.

  • تركيبات شيميايي نمونه هاي گرفته شده مشخص و اثرات سوء آن بر انسان و محيط در كوتاه مدت و دراز مدت تعيين و تمهيدات لازم براي امحاء آن اتخاذ شود.

  • با توجه به اينكه تالاب شادگان از مهم ترين تالاب هاي بين المللي كشور به شمار مي رود ، هرچه سريع تر 35 هزار مترمكعب زباله هاي سمي گيسي از آن محل تخليه و تمهيدات لازم براي خنثي سازي آن به هر شكل ممكن انديشيده و عمل شود.  

  • سازمان حفاظت محيط زيست با توجه به مسئوليت خطير خود در تمامي فعاليت هاي شناسايي ، پاكسازي و امحاء زباله هاي سمي گيسي نظارت پيگير ، جدي و فعال داشته باشد.

 

 

زير نويس :

تالاب شادگان با مساحت  حدود 400000 هكتار به فاصله 40 كيلومتري شهرستان اهواز واقع شده. اين تالاب از شمال به اهواز ، خور دورق و شهرستان شادگان و از غرب به جاده اسفالته اهواز – آبادان ، از جنوب به رودخانه بهمنشير و خليج فارس و از شرق به خور موسي ختم ميشود . يكي  از مخاطراتي كه اين  تالاب بين المللي را تهديد  مي كند عبور جاده آبادان – سربند و يا همان جاده آبادان – ماهشهر از  ميان تالاب است . گفتني است در بازديد انجام شده از اين منطقه كليه زباله هاي آبادان در  دو طرف اين جاده از كيلومتر 8 آبادان كاملاً مشهود بود . دپوي اين زباله هاي سمي نيز بار اين آلودگي ها را دو چندان كرده است كه اگر هر چه سريع تر براي آن فكري نشود ،  به مخاطرات زيست محيطي تالاب افزوده مي شود . متاسفانه در خصوص تالاب شادگان سازمان حفاظت محيطي زيست تاكنون عملكرد مطلوبي نداشته است و هر روز  از كميت و كيفيت اين تالاب كاسته مي شود . گفتني است اين تالاب علاوه بر ارزش هاي زيستي   ( گياهي و جانوري ) بسياري كه دارد ، عملكرد هاي مهم ديگري نظير سيلاب هاي بالادست تالاب و كاهش اثرات تخريبي سيل   همچنين جلوگيري از فرسايش سواحل خور موسي تا آبادان دارد .

 تالاب شادگان  شامل تالاب شادگان تالاب  خور موسي وتالاب  خور الاميه است كه ما در  فارسي به كل مساحت 400000 هكتار شادگان مي گوييم . از نظر فهرست رامسر اين سه تالاب به عنوان يك تالاب ناميده مي شوند. 

در سال 1975  ( 23/6/1975 ) به شمارة ثبت 21R006 در فهرست تالاب هاي بين المللي كنوانسيون رامسر  به ثبت رسيد .  علت ثبت اين تالاب   به عنوان تالاب بين المللي به علت داشتن معيار هاي 1,2,3,4,5,6  ( معيار هاي جديد ) و 1a,1c,2a,2b,2c,3a,3c  ( ليست قديم مي باشد ) . بعلاوه اين تالاب جزو تالاب هاي ساحلي دريايي است كه نوع آن به ترتيب اهميت و غالب بودن بدين شكل است :

G , Ss , M , N , Sp , A , F

اين تالاب  در مختصات  48 درجه و 45 دقيقه شرقي ( E ) و 30 درجه و 30 دقيقه شمالي ( N ) قرار دارد.

 

معيار 1 : شامل نمونه اي طبيعي ويا تقريباً طبيعي از انواع تالاب هاي شاخص و كمياب و منحصر بفرد باشد كه در جغرافياي زيستي مربوطه يافت نشود

معيار 2: كه بتوان گونه هاي آسيب پذير يا در خطر انقراض بحراني و يا جوامع اكولوژيكي در معرض تهديد را پشتيباني كند

معيار 3 : كه بتواند جمعيت هاي از گياه يا جانور را كه براي حفظ تنوع زيستي يك منطقه جغرافياي زيستي خاص اهميت دارند را پشتيباني كند

معيار 4 : كه گونه هاي گياهي و جانوري را پشتيباني كند كه در مرحله بحراني از چرخه زيستي خود قرار دارند و يا طي شايط نامساعد تامين پناه نمايد

معيار 5 : بتواند دائماً حداقل 20000 پرنده آبي را پشتيباني كند

معيار 6 : دائماً از افراد جمعيت يك گونه يا زير گونه از پرندگان آبي را پشتيباني كند

 

مفاهيم نوع تالاب شادگان  حروف اختصاري بكار برده شده كه  حروف بين المللي براي شناخت تيپ تالاب ها است :

G-  پهنه هاي گلي ، ماسه اي ، يا شور كشندي يا Intertidal mud, sand,or salt flats

Ss- مرداب ها و حوضچه هاي شور ، لب شور ، آهكي ، فصلي /ادواري

يا Seasonal/intermittent saline/brackish alkaline marshes/pools

M- رودخانه ها ، نهرها و حوزه هاي دائمي يا Permanent rivers/streams/creeks

N- خور ها ، نهرها ، رودخانه هاي فصلي نامنظم  يا Seasona/intermittent

Sp- مردابها و حوضچه هاي شور ، لب شور و آهكي دائمي  يا Permaent

A-آبهاي دريايي كم عمق يا Shallow marine waters

F- آبهاي مصبي  يا Estuarine waters

تاكنون 152 گونه پرنده كه اغلب مهاجر و زمستان گذران هستند در تاين تالب شناسايي شده است . پرندگان مهاجري نظير:

 پليكان پاخاكستري  Pelecanus crispus

اردك مرمري Marmaronetta angustirostris

اردك بلوطي Aythya nyroca

عقاب دريايي دم سفيد Haliaeetus albicilla

عقاب تالابيAquila clanga

پرستو هاي دريايي كوچك Sterna albifrons

پرستو هاي دريايي معمولي Sterna hirundo

 پليكان پاخاكستري  Pelecanus crispus

و...

و از گلهاي قابل توجه مي توان از اين گلها نام برد:

-        نيلوفر آبي Nymphoides sp

-        سوروف Echinochloa sp

-        گز Tamerix sp

 شادگان در ليست تالاب هاي ليست مونترال ( Monteux Record ) قرار دارد كه البته اين هفتيم تالاب بين المللي كشور است كه در اين ليست قرار مي گيرد . ليست مونترال تالاب هايي است كه تحت فشار و تهديد قرار دارند از نظر توسعه تكنولوژي ، آلودگي و يا ساير مداخلات انساني كه موجب تهديد  سلامت و برهم خوردن تعادل اكوسيستم مي گردد . بنا براين اين فهرست مناطقي را كه از بعد حفاظتي در اولويت قرار مي گيرند مشخص مي نمايد اين چنين مناطقي مي توانند از ساز و كار ( مكانيزم ) هيئتهاي مشورتي رامسر بهره مند شوند . بدين معني كه دفتر رامسر براي ساماندهي و مشورت با مقامات مسئول هيئتهاي فني به اين مناطق اعزام مي كند .

 

 

 

صفحه اصلی