کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

ادامه بررسی ناحیه دو -مناطق حفاظت شده کوهستان البرز مرکزی

 

 

 

منطقه 27 البرزمرکزی

 منطقه حفاظت شده آبشارشیرگاه

Abshar_e Shirgah  Protected Area 1

منطقه حفاظت شده آبشارشیرگاه با  مساحت 3 هزارو  639  هکتار در سال 1378 به فهرست مناطق حفاظت شده اضافه شد . این منطقه در حد فاصل جنوب شهر شیرگاه تا 5 کیلومتری شمال شهر زیرآب است . با حداکثر طول حدود ده کیلومتر و حداکثر عرض حدود 5کیلومتر

مرز شرقی منطقه حفاظت شده آبشار شیرگاه،  رودخانه تالار(تلار)   و راه آهن تهران-ساری و جاده فیروزکوه- شیرگاه- ساری و مرز غربی  آن نیز  بخشی از ارتفاعات کوه ترز ( 1045 متر ) تعیین شده .

کارخانه اشباع تراورس شیرگاه در  یک کیلومتری شمال آن و  سد البرز(لفور) در حدود6کیلومتری غرب آن قرار دارد.

گفتنی است کلنگ فاجعه بار ترین سد  در کوهستان ها و بستر جنگل هابی باستانی هیرکانی البرز مرکزی در سال۱۳۷۴ در غرب منطقه شیرگاه و  نزدیک روستای پاشاکلا به زمین زده شد. در ابتدا نام این سد پاشاکلا نام گذاری شد  که بعد ها به سد لفور و پس از آن به سد البرز تغییر نام داده شد .برای ساختن این سد، منطقه وسیعی از بکر ترین جنگل های باستانی هیرکانی ویران و تخمین زده شده که بیش از هفتصد هزار درخت قطع شده است . در این مصیبت  مردم 14 روستا شامل لفورک، چاشتخواران، گشنیان، حاجی کلا، امیرکلا، اسبوکلا، میرارکلا، گالشکلا، نفت چال، بورخانی، کفاک، چاکسرا و دهکلان که از دیر باز در این منطقه بودند ، متحمل خسارت های سنگین و آوارگی زیست محیطی شدند!!! مرحله اول آبگیری این سد در سال  1387   آن انجام شد

 

 

نقشه منطقه حفاظت شده  آبشار شیرگاه

ماخذ نقشه : اطلس مناطق حفاظت شده1385 -تکمیل عوارض و  .... ازکانون دیده بانان  زمین  

 

 

مراکز جمعیتی داخل و محدوده این منطقه عبارتند از : ایستگاه راه آهن میان کلا  و روستا ها یبورخانی، رقه سر، خمندک، فی تی کش، جوارم، کارسالار، خردمندی سرا، واونک، و

 

 

 چشم اندازی از منطقه حفاظت شده  آبشار شیرگاه

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-1388

 

 

 چشم اندازی از رودخانه تالار در مرز شرقی منطقه حفاظت شده  آبشار شیرگاه

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-1388

 

 چشم اندازی از  منطقه حفاظت شده  آبشار شیرگاه

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-1388

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 جنگل خواری و افزایش سیل های ویرانگر    در منطقه حفاظت شده آبشار شیرگاه  و محدوده آن

  کانون دیده بانان زمین( نسرین دخت خطیبی- مینا محبوبی- فرشته موثق نژاد- طیبه موسوی )  در پاییز سال 1388   از بخش هایی از این منطقه (حد فاصل آبشار میانکلا تا دره جوارم) بازدید داشت . منطقه مورد بازدید بویژه دره جوارم به سمت روستای بورخانی ، منطقه ای کاملا تغییر شکل یافته و تخریب شده  مشاهده کردیم.  جاده کشیده شده در این مسیر توسط جنگل خواران در قالب طرح های فریبکارانه جنگل داری کشیده شده بود و وجود تک  پایه هایی  از درختان ممرز، لرگ، توسکا خرمالو و همچنین شمشاد های هیرکانی که اینک با چهره های خاک گرفته زیر آفتاب شدید قرار داشتند شواهدی بودند بر وجود جنگل های هیرکانی باستانی  در این منطقه و می توانستی حدس بزنی راهی که روی آن قدم می گذاری تا همین چند ساله گذشته جزو  اکوسیستم های میلیون سالی بوده است . تنها جای نسبتا بکر در این مسیر  دره جوارم بود با محیطی نسبتا سایه سار وبا درختان شمشاد هیرکانی و سکوت و صدای آب و صدای پرندگان هنوز از آن به گوش می رسید !! که خوشبختانه ما موفق به دیدن آنها شدیم ولی قطعا تا چند سال آینده  جنگل خواران  آن را هم نابود می کنند  تا جیب های خود را از فروش آخرین باقی مانده های جنگل های باستانی هیرکانی و سهم همه نسل ها پرتر کنند و بزنند به چاک!!! و این دیگر یک حدس و گمان نبود  چرا که  جنگل پر بود از  درختان علامت گذاری شده برای اعدام، با رنگ های زرد، قرمز ، آبی پارسل بندی و شماره گذاری شده  درختانی از نوع  توسکا ، ممرز و... که بلندی برخی از آنها حتی به 25 متر نیز می رسید . اینها نشانه هائی بود از یک دست اندازی قریب الوقوع .به جنگل های مثلا منطقه حفاظت شده آبشارشیرگاه و تعریض جاده جوارم به بورخانی برای ایجاد راه میان بر سد سازان البرز به جاده  فیروزکوه- شیرگاه- ساری

گفتنی است از سال 1370  وظیفه  جنگل خواری این بخش از  جنگل های باستانی هیرکانی در  حوزه زیرآب  را  سازمان جنگلها  و مراتع به تعاونی جنگل خوار آذررود ،  ولوپی سوادکوه   و کارسنگ رود ،  سپرده است  . طبق جداول مندرج در مجله جنگل و مرتع شماره 25 زمستان 1373 ، وسعت جنگل های در اختیار گذاشته به تعاونی جنگل خوارآذررود حدود  8 هزارو 129 هکتار برای برداشت سالانه 17 هزار مترمکعب ،  به  جنگل خوار ولوپه حدود 12هزارو 583 هکتار،  برای برداشت سالانه 20 هزار مترمکعب و  به  جنگلخوار کارسنگ رود 6 هزارو510 هکتار بوده است .بنا بر این از سال 1370 این تعاونی های جنگل خوار تا کنون بیش از هزاران درخت دستکم چند صد ساله را از جنگل های باستانی هیرکانی ، این سهم نسل را نابود کرده اند.

این تعاونی های جنگل خوار بجای هر کار تولیدی ، به  تن پروری و استفاده غارتگرانه از محصول همه نسل ها عادت داده شده اند  و همچنان با همه اعتراض های بسیار به دلیل داشتن پشتیبانان و حامیان پیدا و پنهان  تا قطع آخرین درخت از جنگل های هیرکانی مشغول هستند!!

افزون بر این، طی همین سالها نیز بیش از ده هزار هکتار  از جنگلهای هیرکانی را سازمان جنگلها برای سوداگری در اختیار شرکت اشباع و تراورس شیرگاه قرار داده است.

 

 

 

 

 

نتیجه جنگل خواری  با زیرو کردن اکوسیستم های بسیار شکننده این بخش از البرز مرکزی ، تاکنون موجب جاری شدن سیل های فاجعه بار در دو دهه اخیر شده در محدوده شیرگاه و زیراب شده است  نظیر سیل فروردین و تیرماه 1394  که تاوان آن را مثل همیشه هموطنانمان دادند. چه آنهایی که در جاده های اصلی و فرعی تردد می کردند و چه روستاییان ساکن منطقه 

  در 31تیر 1394 سایت اتاق صنفی نوشت : ..... سیل خسارت زیادی را به واحدهای صنفی سواد کوه ، زیرآب و شیرگاه  وارد کرد و بیش از ۳۰ واحد صنفی را تخریب و ساختمان اتاق اصناف سوادکوه نیز حدود ۴۰درصد آسیب دید. سیل بسیاری از ساختمان های تجاری و مسکونی را با خود برد و بیش از ۲۵ واحد تجاری و ۱۴ واحد مسکونی و آپارتمانی را تخریب کرد....

 

 

با کمال تاسف سیل و زمین لغزش های  ویرانگر  بیشتری  در این منطقه در راه است !!!

 

 

 

 

 

 چشم اندازی از  گیاهان مهاجم سبز شده بجای جنگل های نابود شده

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-1388

 

 

 آخرین شمشاد های هیرکانی در معرض تابش مستقیم آفتاب و در محاصره درختان رقت انگیز کاشته شده بعد از درو جنگل های باستانی در منطقه به اصطلاح حفاظت شده آبشار شیرگاه

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-1388

 

 

 

 

 چشم اندازی از جنگل های تخریب و نابود شده در منطقه به اصطلاح حفاظت شده آبشار شیرگاه

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-پاییز 1388

 

 چشم اندازی از جنگل های تخریب  شده در منطقه به اصطلاح حفاظت شده آبشار شیرگاه

عکس از : کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی-پاییز 1388

 

 

پایان مناطق به اصطلاح حفاظت شده در البرز مرکزی

ناحیه دو15b از 22

ادامه

صفحه اصلی