گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی ناحیه یک-مناطق حفاظت شده تالابی دریای خزر

منطقه1-ذخیره گاه زیستکره،تالاب بین المللی و پناهگاه حیات وحش  میانکاله

IRAN-Miankaleh Wildlife Refg & Biosphere Reserve & International Wetland ( Miankaleh Peninsul,Gorgan Bay and Lapoo-Zaghmarz-Ab-bandan)   

این منطقه در 46 سال پیش (1348) با مساحت 97 هزارو 200 هکتار  به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام شد و در سال 1354 به پناهگاه حیات وحش ارتقا یافت. در سال 1354 این منطقه تحت نام شبه جزیره میانکاله ، خلیج گرگان و آب بندان لپوزاغمرز با مساحت یکصد هزار هکتار به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی در کنوانسیون رامسر به ثبت رسید و در سال 1355 کل پناهگاه حیات وحش میانکاله توسط برنامه MABسازمان یونسکو به عنوان ذخیره گاه زیستکره شناخته شد . افزون بر این تالاب بین المللی و ذخیره گاه زیستکره به عنوان منطقه ای مهم برای پرندگان توسط سازمان بین المللی حیات پرندگان شناسایی شده است. آخرین مساحت ثبت شد ه برای این منطقه66 هزارو 933 هکتار است. ( اطلس مناطق حفاظت شده -1385) حدود 60 درصد از این مساحت سطوح آبی و بقیه خشکی است .

پناهگاه حیات وحش میانکاله که 84 درصد مساحت کل مناطق حفاظت شده اکوسیستم های تالابی و جلگه ای دریای خزر را تشکیل می دهد.در جنوب شرقی دریای خزر  و در  ارتفاع 27 متر پایین تر از سطح دریای آزاد قرار دارد. پارک ملی پابند ومنطقه حفاظت شده جهان نما ، نزدیک ترین مناطق حفاظت شده البرز  شرقی به ذخيره گاه زيستکره میانکاله  است که در  فاصله ای حدود 25 تا 23 کیلومتری جنوب خلیج گرگان قرار دارند.  

پناهگاه حیات وحش میانکاله چه از نظر موقعیت ویژه جغرافیایی و چه از نظر تنوع شگفت انگیز  اشکال  ژئومورفولوژیک ، چشم انداز های طبیعی، انواع تالاب ها و....یکی از بی نظیر ترین و غنی ترین اکوسیستم های  تالابی نه تنها در کل  دریای خزر  بلکه در جهان است  و از همین روست که  در چهل سال پیش جزو یکی از ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی  به ثبت جهانی می رسد و این منطقه از  مکان های مهم پرندگان آبزی در ناحیه " پلارکتیک " غربی شناخته شد   با 126 گونه پرنده آبزی برای زاد آوری و زمستانگذارانی مثل اگرتها، حواصیل ها، غاز ها ، پرستو ها، و.... علاوه بر آن  شبه حزیره میانکاله  به دلیل  وجود جنگل های انار وحشی یکی از زیستگاه های مهم قرقاول خزری و درج بود . اگر بخواهیم چشم اندازی از حیات وحش دستکم دویست سال پیش از این منطقه  داشته باشیم ، شاید خاطرات ظل السلطان در زمان اقامتش در شبه جزیره میانکاله تا حدودی این چشم انداز را روشن کند  آنجا که می گوید :  

" ... بقدر چهل روز در این جزیره کوچک ماندیم شخصی نبود از تفنگچی و سرباز و سوار که شکاری نزده باشد . آنچه میزامحمد خان ، منشی من یاداشت کرده بود به حکم من از این قرار است : 6 هزار قرقاول، 35 ببر،18 پلنگ، 150 مرال وشوکای زیاد " ( کتاب حیات وحش ایران نوشته اسکندر فیروز - 1378).  

افزون بر این بخش هایی از این منطقه فضا های مطلوبی برای  تخم ريزي 70درصد ماهيان خاوياري از جمله کپور ماهی و دیگر آبزیان است. اگر چه امروز تخریب و آلوده سازی های گسترده این پتانسیل را به شدت کاهش داده است طبق آمارهای موجود  در دهه 60 و 70 میزان صید خاویار حدود 200 تا 300 تن هم می رسیده ولی امروز به 500 تا 300 کیلو کاهش نشان می دهد

 

 

نگاهی به پدیده های خشکی-آبی پناهگاه حیات وحش میانکاله:

 

شبه جزیره میانکاله بزرگترین شبه جزیره  دریای خزر. به طول حدود 70 کیلومتر . باریک ترین نقطه آن حدود یک کیلومتر و عریض ترین آن حدود 4 کیلومتر می باشد. با دو ساحل یکی رو به سوی دریای خزر و دیگری رو به سوی خلیج گرگان. شبه جزیره میانکاله مجموعه ای است از شن زارهای ساحلی، تپه های شنی که ارتفاع برخی از آنها تا 4متر هم میرسد. بستر های تالابی ساحلی دریایی ، مناطق جنگلی با گونه هایی چون  انار وحشی ، گز، ازگیل، تنگرس، ولیک، سیاه تلو، داغداغان،  علف هفت بند و.... در سواحل شبه جزیره میانکاله بیش از 400 کومه  ماهیگیری کارگاه عمل آوری ماهی ایستگاه های ماهیگیری کوچک ، تاسیسات شیلات قرار دارد بر روی نقشه این منطقه (1385اطلس مناطق حفاظت شده ) در ساحل شمالی شبه جزیره میانکاله  بیش از 22 صید گاه علامت گذاری رسمی شده است . 

مراکز جمعیتی  محدوده شبه جزیره میانکاله از شرق به غرب عبارتند از : روستای آشوراده بزرگ- روستای خزینی- روستای شالاش(چالاش) – روستای نیاز آباد- روستای میان قلعه- روستای لعله بنگه- روستای قزل آخر- بندر امیرآباد- روستای گاواسطل- صیدگاه بندرگز- صید گاه تازه آباد- صید گاه کمینه- روستای چهارکومه - روستای قلعه پلنگان -و...

 جزیره آشوراده  با وسعت 1200 هکتار در  امتداد شبه جزیره میانکاله ، جزیره ای که پیشروی و پسروی آب دریا خزر نقش انکار ناپذیر در گذشته تاریخی آن داشته . گاه جزیره ای مستقل بوده مثل امروز و گاه امتدادی از  شبه جزیره میانکاله . تنگه باریک چپق‌اوغلی( چفقلی ) آبراهی در شرق جزیره آشوراه فاصله آبی جزیره آشوراده با  ساحل بندر ترکمن است و کانال طبیعی خزینی فاصله آبی جزیره آشوراده با شبه جزیره میانکاله. این دو آبراه خلیج گرگان را با  آب های دریای خزر  پیوند می دهد .

87 سال پیش ( 1307) رضاشاه  در بندر شاه (بندرترکمن امروز )  اسکله ای بزرگ  در همین منطقه احداث کرد و قصد داشت تا آن را به بندر تجاری بزرگی تبدیل کند و به همین علت آن را مبداء ایستگاه راه آهن سراسری به بندر شاپور (بندر امام خمینی فعلی) قرار داد . در آن زمان  کشتی های بزرگ در کنار این بندر  پهلو می گرفتند ولی 35 سال بعد از آن  دیگر حتی کشتی های سبک نیز مانند " بارکاز Barcaz " به زحمت می توانستند در 3 کیلومتری آن پهلوبگیرند.

 در کتاب گرگان و دشت تالیف اسدالله معینی- انتشار 1344 ص 34 در مورد آشوراده آمده است : "در گذشته آشوراده ها به صورت جزیره ای بودند که از پشت آنها مخرجی به دریای خزر وجود داشت ولی به علت پایین رفتن آب دریای خزر به هم و با میانکاله مربوط شده و تشکیل یک شبه جزیره را به طول 80 کیلومتر و عرض بین 10 تا 15 کیلومتر را داده اند . و به همین علت دیگر جزایری بنام آشوراده بزرگ و کوچک و میانه هم نداریم... "  و این یعنی در حدود پنجاه سال پیش جزیره آشوراده کاملا به خشکی شبه جزیره میانکاله متصل بوده است.  

در دهه پنجاه و  شصت بدون توجه به شرایط طبیعی غیر ثابت و حساس این جزیره، در آن مدرسه ، مغازه، مسجد و حسینیه و... ساخته شد و جمعیت آن به هزار نفر رسید .اما  با وقوع سیل سال 1372 و ضربات آن ، این جزیره خالی از سکنه شد.

خلیج گرگان بزرگترین خلیج  دریای خزر ، در طول حدود 60کیلومتر در جنوب شبه جزیره میانکاله قرار دارد با وسعتی حدود  23 هزارو800  هکتار( کتاب راهنمای تالابهای ایرانی ثبت شده در کنوانسیون رامسر- 1382) با حداکثر عمق ۴ متر.  خلیج گرگان شکل نامتقارن دارد به گونه ای که عرض ساحل شرقی آن در حدفاصل  بندر ترکمن تا  مصب رودخانه قره سو حدود 13 کیلومتر است ولی هرچه به سمت غرب می رود نه تنها از عرض آن کاسته می شود بلکه به دلیل نفوذ خشکی در این منطقه ،به دو زبانه تقسیم می شود . زبانه بلند تر آن که حالت یک خلیج کوچک دیگر ی را پیدا می کند و به خلیج میانکاله  مشهور است تا جنوب روستای قلعه پلنگان که آخرین نقطه تعیین شده غرب پناهگاه حیات وحش میانکاله نیز می باشد، امتداد دارد . این نقطه که تنها  حدود دو کیلومتر با بندر امیر آباد فاصله دارد عرض و عمق آن بسیار کم شده و پیوند می خورد با زمین های باتلاقی نسبتا وسیع جنوب این منطقه . گفتنی است جزیره کوچک "اسماعیل سای"  نیز در همین بخش غربی خلیج قرادارد تقریبا در جنوب روستای "گاواسطل"  .

خلیج گرگان نیز  مشابه جزیره آشوراده طی سالیان گذشته  متاثر از پیش روی و پس روی آب دریای خزر بوده است.به عنوان مثال بندرگز در ضلع جنوب شرقی آن حتی پیش از احداث بندر شاه ( بندر ترکمن امروز ) ،  بندر گاه مهمی بوده و کشتیهای بزرگی در نزدیک آن پهلومی گرفتند و از همین بندرگاه کالاهای مازندران ، گرگان و شاهرود به روسیه وکالا های روسیه به ایران حمل می شد و یا بهشهر با نام اشرف که در زمان صفویه بندر گاه مهمی در کنار خلیج  گرگان بود ولی اکنون حدود  ده کیلومتر با خلیج گرگان فاصله دارد.

مراکز جمعیتی محدوده خلیج گرگا ن از سواحل  شرقی  به سمت غرب عبارتند از:  بندر ترکمن- - روستای قره سو- ایستگاه راه آهن باغو- روستای محمدآباد- شهر بندرگز- روستای قلیچ خانی- مجتمع تفریحی- روستای گراودین- روستای آب بندان مادر- محیط بانی قلعه پایان- روستای خرد دریا- مهمانسرا و محیط بانی-   و.....

آب بندان  لپوزاغمرز شامل دو آب بندان است که تقریبا از غرب  روستای قلعه پلنگان در جنوب بندر امیر آباد و روستای کنار دریا ، در فاصله ای حدود 15 کیلومتر قرار دارد و  شاخ آب هایی جدا شده از نکارود به این دوآب بندان می ریزد  مثل تسکا رود. آب بندان  لپوزاغمرز جزیی از تالاب بین المللی میانکاله است که متاسفانه لگد مال خود کامگان نفتخوار شده است. راه 5 کیلومتری اسفالته شهر زاغمرز به سمت روستای "کنار دریا" از وسط دومین آب بندان عبورداده شده است !!!

 

حفاظتی که انجام نشد

 

ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی شبه جزیره میانکاله ، خلیج گرگان و آب بندان لپوزاغمرز از اواسط دهه70  هدف "توسعه تخریب"  قرار گرفت ولی  در یک دهه اخیر  به شدت مورد تجاوز ، تخریب و آلوده سازیهای گسترده  قرار گرفته است و به جرات می توان گفت که حفاظتی بودن آن دروغ بزرگی بیش نیست !!!! که در ادامه به مواردی از اخبار رسانه ای شده در این موارد اشاره می شود  :

 

   ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی میانکاله و  شعاع  اکولوژیکی آن در سیطره نفتخواران و در مسیر شتابان اجرای طرح های صنایع سنگین

 

 سال  1375  عملیات ساخت بندر امیر آباد در منطقه آب بندان های لپوزاغمرز که جزیی از تالاب بین المللی میانکاله است به عنوان منطقه ویژه اقتصادى آغاز شد واراضى وسیع جهت ایجاد صنایع واسطه و پالایش نفت و پتروشیمى اختصاص داده شد و.......

  سال1380-8 اردیبهشتروزنامه ایران- احداث چندین مخزن ده هزار تنی مواد سوختی در جوار تالاب بین المللی میانکاله  از سوی یک شرکت صنعتی. این مخازن با ذخیره سازی میلیون ها لیتر فر آورده های نفتی در مدخل خود  خطر آفرین است.......

 سال 1382 اعلام احداث پایانه نفتی در میانکاله-در هفتم مهر ماه 1382 با اعلام احداث پایانه نفتی میانکاله، نزدیک به  صد نفر از تشکل هاي زيست محيطي به فراخوان  انجمن حمايت از  در اعتراض به دست اندازي به تالاب بین المللی میانکاله و راه اندازي پروژه هاي مختلف از جمله تاسيس پايانه نفتي امير آباد تجمع اعتراضی کردند. تشکل هاي زيست محيطي  که در اين اعتراض شرکت داشتند عبارت بودند از :

 انجمن حمايت از حيوانات (تهران و کرج ) ، چند تن از اعضا و دوستداران کانون دیده بانان زمین ( نسرین دخت خطیبی ،  فرشته موثق نژاد، سیما مستوفی جاوید ، آزاده بهکيش ، فاطمه بهروزي و آزاده بهارستاني)، انجمن محيط زيست فارس، جمعيت آواي سبز، نگاه سبز ساري ،  انجمن حمايت از محيط سبز بابلسر ، امداد سبز ساري ، انجمن طبيعت زاغمرز ، گروه حيات وحش ايران ، انجمن يوز پلنگ ايراني، جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست  و کاوشگران طبيعت .  معترضان در پایان بيانه اي تنظیم کردند. در يکي از بند هاي بيانيه ضرورت ارزيابي زيست محيطي  طرح هاي در شرف اجرا در اين منطقه که مرتبط با اسکله نفتي و توسعه هاي جانبي آن است مطرح شد که اعضاي شرکت کننده  کانون دیده بانان زمین در این تجمع  به اين بند  انتقاد کرده  و خواستار حذف آن شدند و به جاي آن توقف کامل طرح هايي را که در تعارض شديد با اين منطقه ويژه و يگانة  است  را خواستار شدند که مورد موافقت همگان قرار گرفت. تشکل های معترض هریک شعار های مورد توجه خود را آورده بودند.

 دو نمونه  از  شعار های کانون ديد بانان زمين که نکه با خود آورده بودند   :

*-آلودگي های ناشي از تاسيسات نفتي ، تماميت زيست بوم يگانه خليج گرگان و شبه جزير ميانکاله را به نابودي تهديد مي کند.

*-ذينفعان واقعي شبه جزيره ميانکاله و خليج گرگان نسل حاضر و نسل هاي آينده هستند. براي حفظ عدالت بين نسلي بايد طرح جامع مديريت پايدار اين منطقه ارائه شود.

 و دو نمونه از شعار های  انجمن حمايت از حيوانات  :

 *-تالاب هاي ايران سرمايه هايي که به تاراج ميرود

 *-ميانکاله قرباني توسعه پايدار

گزارش این تجمع را می توانید در همین سایت تحت عنوان : " تجمع تشکل هاي زيست محيطي در اعتراض به احداث پايانه نفتي ميانکاله  " مطاله نمایی.

در پایان این گزارش مهم ترین تهدید ها بدین صورت ارائه شد  :

  •  ساخت و فعاليت پايانه نفتي شامل 8 مخزن با گنجايش 9 ميليون ليتر

  •  تاسيس بنادر و توسعه هاي جانبي آن در مجاورت شبه جزيره میانکاله

  •  بيتوجهي به  مديريت هاي زيست محيطي منطقه

  •  خشکاندن بخش هايي از تالاب " لپوي زاغمرز "

  •  استقرار واحد هاي صنعتي ، نفتي و پتروشيمي

  •  تاسيس فرودگا و جاده ترانزيتي

  •  ورود آلودگي هاي ناشي از مواد شيميايي کشاورزي به خليج گرگان

  •  عدم توجه به مرز هاي حفاظت شده وتغيير مالکيت ها براي تغيير کاربري هاي طبيعي – حفاظتي

 

این تجمع اعتراضی  به پایان رسید و خبر آن نیز در برخی روزنامه ها چاپ شد  ولی از آنجا که مسئولین بی مسئولیت با بنیان های فکری وارث محوری برای مناطق حفاظت شده این ذخیره گاه های ژنتیکی متعلق به نسل ها ، حتی علی رقم  تعهدات بین المللی  در پناه امن قضایی، پشیزی قائل نیستند  !!!!!به کارشان ادامه دادند :

 سال  1385 دولت نهم در سفر استانی سال 1385 به استان مازندران، مصوبه ممنوعیت استقرار صنایع سنگین در استان های شمالی را لغو کرد و استقرار این صنایع را بلامانع دانست!!! گفتنی  است بر اساس تصویبنامه سوم مهرماه 1381 هیئت دولت هشتم ، استقرار صنایع گروه "و"یا همان صنایع نفت، پتروشیمیایی ، فولاد ،و...را در سه استان شمالی ممنوع کرده بود.

 سال  1386سازمان بازرسي کل کشورخبر از  واگذاری  18 هزار هکتار از اراضی پناهگاه حیات وحش میانکاله  می دهد و به دنبال آن  استاندار مازندران از  واگذاری 50هكتار از اراضي ميانكاله به منظور احداث تاسيسات گردشگري به بخش خصوصي می گوید  .

 9 خرداد 1389-   امکانات و مزایاى منطقه ویژه اقتصادى بندر امیرآباد به مساحت هزار هکتار (قابل افزایش تا دو هزار هکتار) اعلام شد از جمله  اختصاص اراضى وسیع جهت ایجاد صنایع واسطه و پالایش نفت و پتروشیمى.

 

30فروردین1390 نطق احمدعلی مقیمی نماینده بهشهر در مجلس برای به کرسی نشاندن طرح پالایشگاه بهشهر و اینکه  ما سرمایه خارجی20 میلیارد دلاری جذب کرده ایم و نمی توانیم از آن چشم پوشی کنیم .!!! دلاور نجفی حاجی پور  معاون محیط طبیعی سازمان محیط زیست در وبلاگ خود در باره این نطق می نویسد :  

" رسانه ها نطقی را از آقای احمدعلی مقیمی نماینده بهشهر در مجلس منتشر کردند که جای تامل بسیار و البته پاسخ قاطع دارد .ایشان در بخشی از نطق خود که به نوعی تهدید مسولان سازمان حفاظت محیط زیست نیز محسوب می شود، گفته است :    نام این پالایشگاه، میانکاله نیست بلکه پالایشگاه بهشهر است. این نام بر سر زبان ها افتاده در صورتی که بیشتر از هفت کیلومتر با تالاب میانکاله فاصله دارد.   همه آقایان در جلسات بررسی احداث پالایشگاه حاضر بودند. معاون اول رئیس جمهوری، رئیس سازمان محیط زیست و معاونان سازمان محیط زیست آقایان شاعری و نوریان همگی در جلسات حضور داشتند و موافقتشان را اعلام کردند. صدایشان در اسناد فرمانداری ضبط شده است. ما سرمایه خارجی 20 میلیارد دلاری جذب کرده ایم و نمی توانیم از آن چشم پوشی کنیم...... بنده عضو فراکسیون محیط زیست مجلس هستم....... حرف ما این است که برای مخالفت باید استعلام فنی و کارشناسی با استدلال قوی داشته باشیم. اگر با استدلال قوی به ما بگویند که این کار ضرر دارد و محیط زیست را نابود می کند، ما هم حرفی نداریم. این روند در سازمان محیط زیست قابل قبول نیست به خاطر همین طرح تحقیق و تفحص از سازمان حفاظت محیط زیست را تنظیم کرده ایم و سه شنبه (امروز) به هیئت رئیسه مجلس تقدیم خواهم کرد.  قطعا این نطق جنجالی آقای مقیمی پاسخ قاطع ، مستند و مستدل مسولان سازمان حفاظت محیط زیست را می طلبد اما از آنجائی که بنده از چند و چون ماجرا اطلاعات دقیقی دارم، ذکر چند نکته را ضروری می دانم :  1- اینکه نام پالایشگاه کذائی چیست ، چندان اهمیت ندارد. بلکه اثرات آن بر اکوسیستم منطقه مهم است که در سوء بودن این اثرات و نقش آن در نابودی تالاب میانکاله کلیه کارشناسان درون و برون سازمان متفق القولند.حال نام آن هرچه می خواهد باشد . ولی یک نام آن غیر قابل تغییر است: پالایشگاه ضد میانکاله !!! 2- ضرورت دارد آقایانی که صدایشان در فرمانداری بهشهر ضبط است در این باره توضیح بدهند که به چه دلایلی و با استفاده از کدامین نظریه کارشناسی موافق ، صحبت از امکان احداث پالایشگاه در میانکاله کرده اند ؟! و چرا اجازه دادند کلنگ آن برزمین بخورد که حالا نماینده فوق خود را طلبکار بداند ؟! 3 - .....  "

 24 بهمن1390  گزارش سبزپرس- علی محمد شاعری قائم مقام و معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست در نشست خبری در استان مازندران گفت:   "مصوبه احداث پالایشگاه در مازندران یک دوره شش ساله را می گذراند و.... با توجه به شرایط خاص بندر امیرآباد و نزدیکی به کشورهای حاشیه دریای خزر، بخش خصوصی رغبت بیشتری برای احداث پالایشگاه در شهرستان بهشهر را دارد......."

 

 آبان 1391 ایرنا : "هرمز محمودی راد  مدیر کل حفاظت محیط زیست مازندران به نشتی مواد  زاید  زغال سنگ و کک که در فضای باز بندر امیر آباد تخلیه شده است و..."

 اول آبان 1391  ایرنا - سید علی نعیمی مدیر بندر امیر آباد بهشهر به وجود چندین طرح توسعه ای تولیدی و خدماتی و رفاهی در دست اجرا بندر امیرآباد اشاره کرد و بیان داشت:

"سیلوی دوم و سوم غلات با ظرفیت ذخیره سازی حدود 52 هزار تن ، مخازن نگهداری فرآورده های نفتی، نیروگاه 4 مگاواتی برق ، کارخانه تولید کاغذ ، کارخانه تولید محصولات فولادی . در حال حاضر 10 پست اسکله فعال و چهار اسکله در دست ساخت است."

 25شهریور ۱۳۹۲ واحد مرکزی خبر: مقصودلو کارشناسان محیط زیست:

"بندر امیرآباد  موجب تغییر کاربری هزارهکتار از زمین های غربی تالاب و پناهگـاه حیــات وحش میانکاله شده است ....... غرب پناهگاه حیات وحش میانکاله که به تملک بندرامیرآباد و شرکت ایران صدرا و صنایع دیگر درآمده است مسیر پروازی پرندگان مهاجر به میانکاله بوده و با تملک و استقرارچنین صنایعی و رفت و آمدکامیونها، قطارها وروشنایی انواع نورافکنها ، پرندگان مهاجر کریدور پروازی خود را به میانکاله تغییر داده و چه بسا مسیرمهاجرت خودرا به منطقه عوض کنند و زمینه کاهش مهاجرت گونه های نادر منطقه فراهم شود...."

 

    خلیج کُشی در ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی شبه جزیره میانکاله ، خلیج گرگان و آب بندان لپوزاغمرز ، برای گسترش خشکی و احتمالا استقرار تاسیسات نفتی

بیش از سه دهه است که تمامی رود های منتهی به دریای خزر سیم نقاله های فاضلاب شده اند  و سال هاست که وعده وعید های زیاد برای ایجاد سیستم های تصفیه  فاضلاب وکارخانه های بازیافت زباله داده شده ، اینجا و آنجا هم قدم های ناچیزی برداشته شده که دردی از منطقه دوا نکرده و ظاهرا مشکل همه آنها " کمبود بودجه " بوده که همواره اعلام شده است در صورتیکه در همین سالها بالا ترین در آمد های نفتی در کشور وجود داشته ولی دریغ از هزینه کردن این دلار های نفتی برای حفاظت از  میراث های طبیعی ملی  و بین المللی نسل ها در ذخیره گاه زیست کره میانکاله  !! نمونه هایی از دروغ بودن حفاظتی بودن  این منطقه  :

شهریور 1386-تخلیه بیش از 200 کامیون خاک و نخاله داخل تالاب بین المللی میانکاله برای ساخت  جاده بهشهر

21 تیر ماه 1388 خبرگزاری مهر– بزرگترین خلیج خزر در معرض آلودگی شدید  و در حال مرگ تدریجی است . محمد زهیری کارشناس علوم آزمایشگاهی در گرگان :ورود انواع آلاینده ها و پسابهای شهری و روستایی و صنعتی ناشی از فعالیتهای صنعتی، کشاورزی و انسانی به این خلیج موجب کاهش کیفیت آب آن شده است... حصبه، بیماریهای روده ای و عفونی، هپاتیت، بیماریهای پوستی و ...

25  شهریور1392 واحد مرکزی خبر - بابا نژادکارشناس واحد حفاظت از اکوسیـستم تالاب میانکاله انجمن دوستداران محیط زیست مازندران:

"....فاضلاب های سطحی شهرهای بهشهر، خلیل شهر، گلوگاه، لیوان، بندرگز، بندر ترکمن و روستاهای تابعــه به تالاب میانکاله می ریزد وموجب آلودگی میکروبی و افزایش آلودگی شیمیایی می شود. علاوه بر این، بخش زیادی از فاضلاب این شهرها و روستاها نیز که روزانه میلیونها لیتر است با روشهای سنتی وارد چاه های جاذب شده و علاوه بر آلودگی آب های زیرزمینی، می تواند بر افزایش آلودگی تالاب میانکاله نیز تاثیرگذار باشد ....."

25  آذر 1392 خبرگزاری مهر– حسین باقری مدیر ایستگاه پژوهشی دریای خزر مرکز ملی اقیانوس شناسی:.... بررسی ماهیان کفالی که در سالهای گذشته در حاشیه خزر تلف شدند، نشان داد که زخمهایی که روی بدنشان بود و آنالیزلهای انجام شده نشان داد که مقدار آرسنیک موجود در آن بالا بوده است.....

  13 بهمن 1394 خبرگزاری مهر:.... ماهیگیران و قایقرانان از کاهش چشمگیر ارتباط کانال چاپاقلی که آب دریا را به خلیج می‌رساند و قطع کامل ارتباط خلیج از طرف کانال خوزینی خبر دادند. برخورد قایق‌ها با کف دریا در چاپاقلی، بوی مشمئزکننده ماند آب و افزایش شمار پشه‌ها و مگس‌ها .... مزدک دربیکی دکترای محیط‌زیست  : در اثر بالا آمدن آب و رسوب‌گذاری از سمت خشکی کانال خوزینی در سمت چپ جزیره آشوراده بسته‌شده است. اگر تدابیری برای باز شدن راه‌های ورود آب به خلیج گرگان صورت نگیرد و این موضوع کنترل و مدیریت نشود، در آینده‌ای نزدیک خلیج گرگان خشک می‌شود. برخی از پژوهش‌های دانشگاهی نشان می‌دهد که در حالت خوش‌بینانه ۱۶ سال و در بدبینانه‌ترین حالت ۸ سال دیگر، خلیج گرگان خشک می‌شود.

 

   خاکستر سازی ذخایر ژنتیکی ذخیره گاه زیستکره و پناهگاه  حیات وحش میانکاله به علت نبود تجهیزات موثر خاموش کردن فوری آتش آتش  

آتش سوزی های گسترده و تامل برانگیز، تاکنون صدمات بسیار به باقی مانده عرصه ای جنگلی جلگه ای باستانی هیرکانیبه  منطقه به اصطلاح حفاظت شده  وارد کرده است که به مواردی از آن تنها در سال های اخیر اشاره می شود :

3 مرداد1380 روزنامه نوروز - رحمت الله احمدی مسئول ستاد حوادث غیر مترقبه استان مازندران : یکصد هکتار از پوشش جنگلی منطقه میانکاله در آتش سوخت این واقعه چهارمین آتش سوزی عرصه های جنگلی منطقه بهشهر است که خسارت های هنگفتی به سرمایه های ملی کشور

 21 تیر1392 - احمدی رئیس اداره محیط زیست بهشهر: آتش سوزی گسترده ای در اراضی پناهگاه حیات وحش میانکاله  در منطقه ای به نام ترکمن قبر به وقوع پیوست که ده  هکتار از این اراضی را به کلی به خاکستر تبدیل کرداین آتش سوزی  پس از ۵ ساعت مهار شد.

 19 شهریور1392 ایرنا : بخشی از عرصه های جنگلی شبه جزیره میانکاله بهشهر در آتش سوخت ، در این آتش سوزی که از شامگاه دوشنبه آغاز شد، بخش هایی از این منطقه حفاظت شده در آتش سوخت و تلاش مسوولان آتش نشانی و نیروهای امدادی برای مهار آن همچنان ادامه دارد . آتش سوزی امروز (سه شنبه) میانکاله، سومین آتش سوزی در کمتر از دو سال گذشته است که بخشی از عرصه طبیعی زیبا و غنی میانکاله را به وسعت حدود پنج هکتار دربرگرفت

5 مرداد1393 ایرنا- ناصر مهردادی مدیر کل حفاظت محیط زیست مازندران : آتش سوزی ای که ساعت 17 روز گذشته در منطقه حیات وحش میانکاله رخ داد تا وسعت هشتاد هکتار را در بر گرفت. بر اساس اعلام اداره محیط زیست شهرستان بهشهر 70 درصد از پوشش گیاهی  سازیل  و 30 درصد از درختان انار وحشی و بوته های تمشک این محدوده بر اثر آتش سوزی از بین رفت.این آتش سوزی پس از هشت ساعت تلاش مهار شد.

25 شهریور 1393 خبرگزاری مهر: برای سومین بار متوالی در سال جاری، آتش به جان منطقه حفاظت شده میانکاله بهشهر افتاد. زمان رضا احمدی رئیس اداره محیط زیست بهشهر در گفتگو با خبرنگار مهر: ....در این آتش سوزی بخش‌های وسیعی از منطقه حفاظت شده میانکاله در منطقه آشوراده دچار آتش‌سوزی شد. پس از آتش‌سوزی دو هکتاری و 80 هکتاری امسال، این سومین آتش‌سوزی سال ۹۳ در جزیره میانکاله است

25شهریور 1393 ایرنا: تنها جزیره ایرانی خزر در آتش می‌سوزد- بر اساس اطلاعات غیررسمی اولیه این آتش از محل کانال خوزینی واقع در غرب جزیره آغاز و هم اکنون در حال گسترش به سمت شرق و تاسیسات شیلات است. بر پایه این گزارش هم اکنون آتش سوزی حدود یکصد  هکتار از مراتع و درختان جزیره را فرا گرفته است و در این بین ماموران زیادی از دستگاههای مختلف عضو ستاد مدیریت بحران شهرستان بندر ترکمن با تجهیزات و ماشین آلات مختلف برای مهار آن تلاش می کنند.آتش علاوه بر خسارات زیاد به تجهیزات، مراتع و جنگل آشوراده همچنین تعدادی از پرندگان و حیوانات جزیره را سوزانده است.

27 شهریور 1393 ایرنا- مرجان نازقلچی فرماندار شهرستان بندرترکمن در استان گلستان گفت: این منطق( آشوراده ) واقع در حوزه بندرترکمن، تحت مدیریت اداره محیط زیست شهرستان بهشهر در استان مازندران قراردارد و از لحاظ امکانات تجهیزاتی و گشت حفاظتی هیچ پیش بینی برای آن صورت نگرفته است.... علاوه بر آن نیروهای حفاظتی که از سوی اداره محیط زیست شهرستان بهشهر بر این جزیره به کار گرفته شدند، فاقد هر گونه امکانات و تجهیزات نیمه مدرن برای اطفاء حریق هستند......

اول  شهریور 1394 خبرگزاری مهر - زمان رضا احمدی رئیس اداره محیط زیست بهشهر: شب گذشته در پی گزارش واصله مبنی بر وقوع آتش سوزی در منطقه قلعه پلنگان پناهگاه حیات وحش میانکاله بلافاصله مأمورین یگان حفاظت محیط زیست حاضر در منطقه به محل آتش سوزی اعزام و نسبت به مهار آتش اقدام کردند. در این آتش سوزی که به مدت یک ساعت به طول انجامید حدود ۳ هزار متر مربع از پوشش گیاهی پناهگاه میانکاله در آتش سوخت. پوشش گیاهی منطقه عمدتا شامل بوته‌های سازیل و تمشک و درختچه‌های انار بود که ۵۰ درصد انار وحشی، ۳۰ درصد سازیل و ۲۰ درصد تمشک طعمه حریق شد. .... این دومین آتش سوزی در سال جاری است که اولین آتش سوزی نیز در ماه جاری اتفاق افتاد ۱.۷ هکتار از اراضی پناهگاه حیات وحش میانکاله، طعمه حریق شد....

 

  واگذاری  بخش های وسیعی از جزیره شوراده،  این میراث ملی و جهانی در ذخیره گاه زیستکره و پناهگاه  حیات وحش میانکاله به رانت خواران، برای طرح های گردشگر ی ویرانگر  

سیاست ها ی سوداگرانه بر سر میراث های طبیعی – ملی متعلق به نسل ها  در مناطق چهارگانه حفاظتی  بویژه از دهه 80  تبدیل به  یک امر بسیار عادی برای دولت ها شده است . این چنگ اندازی ها با پرچم داری نهادها ، نمایندگان مجلس ،استاندار ها و فرمانداری ها  آغاز  و با چانه زنی با دولت های وقت ادامه می یابد  و سپس با همکاری ادارات ثبت اسناد  شکل قانونی به خود می گیرد .!!! در این میان سازمان حفاظت محیط زیست نیز ، توجیه گر این  اقدامات غیر قانونی می شود  !!! با چنین  ساختار اداری معیوب  ، بنیان های آب و خاک این سرزمین  و مناطق حفاظت شد ه یعنی این شاخص ترین هویت زیستی ایران زمین و این تنها  خیره گاه های ژنتیکی نسل ها،   فدای رضایت خاطر نهاد ها و رانت خواران می شود  !!!!!! . البته کم نبودند مدیران و کارشناسان دلسوز و حتی محیط بانان حقوق بگیر همین سازمان  که با شهامت در مقابل این سیاست های چپاولگرانه ایستادند و هزینه آن راهم متحمل شدند.  ولی یاد و خاطره نیک آنها در تاریخ این مرزو بوم برای همیشه ثبت شده و باقی خواهد ماند .  که یکی از آنها در همین منطقه  زنده یاد یحیی شاهکومحلی رییس اداره محیط زیست بهشهر  در سال1385 بود  که سلحشوانه ایستاد و  زیر بار تطمیع و تهدید نرفت و جان خود را در این راه از دست داد  !!!!

در ادامه  به نمونه هایی چند از این سیاست های  سوداگرانه  در ذخیره گاه زیستکره میانکاله اشاره می شود:

 29 اسفند 1382  همشهری:هیات تعیین تکلیف اراضی اختلافی ، در بندر گز تشکیل جلسه دهد در این جلسه قاضی اعتراض سازمان حفاظت از محیط زیست را در خصوص ادعای مالکیت بنیاد در جزیره آشوراده وارد دانست و با اعلام ملی بودن اراضی دیگر حکم بر ملکیت بنیاد بر 380 هکتار از جزیره را یعنی درست همان مقداری که به بخش خصوصی جهت احداث دهکده توریستی واگذار شده ، صادر کرد...

3 مرداد1383 هم وطن- مهردادی مدیر کل محیط زیست استان مازندران :    "بنیاد مستضعفین با در اختیار داشتن اسناد مالکیت بخش های وسیعی از اراضی  پناهگاه حیات وحش میانکاله ،380  هکتار از اراضی ملی شده جزیره آشوراده را به یک شرکت خصوصی واگذار کرد. سال گذشته بنیاد علوی وابسته به بنیاد مستضعفان و جانبازان مدعی مالکیت 1960 هکتار از اراضی شبه جزیره میانکاله و جزیره آشوراده شده بود که به نظر ما اسنادی که برای آنها صادر شده بود ، غیر قانوی بود چون اداره ثبت بدون توجه به حاکمیت سازمان حفاظت محیط زیست از سال 1352 در منطقه میانکاله ، آن هم به قائم مقامی دولت و بدون توجه به ملی اعلام شدن اراضی این منطقه اقدام به صدور سند برای بنیاد علوی کرده است."

 28 اردیبهشت  1384همشهری- سرانجام پس از 2 سال چالش و رد غیر قانونی بودن طرح احداث دهکده توریستی ، آشوراده از سوی دستگاه های قضایی ، 380 هکتار از اراضی آن عملیاتی شد و به بخش خصوصی واگذار شد. به گفته محمود ربیعی مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری استان گلستان ، بیش از دو سوم هکتار از جزیره آشوراده به احداث هتل، رستوران ها و سایت های ورزشی و تفریحی اختصاص خواهد یافت .وی تاکید کرده است تمامی بازی های آبی و همچنین تردد کشتی های گردشگری طبق طرح مصوب هیات دولت تا 4 سال آینده و پایان عملیات احداث دهکده توریستی در این جزیره به انجام می رسد  ....

 14آبان 1386ایرنا- استاندارمازندران:  50 هكتار از اراضي ميانكاله به منظور احداث تاسيسات گردشگري به بخش خصوصي واگذار شد.

 16 بهمن  1388فارس - منصور نوري، نماينده شهرستان  گلوگاه : ...طرح تله كابين در سه فاز از جزيره ميانكاله بهشهر تا ارتفاعات يك‌هزار و پانصدي گلوگاه به‌طول بيش از 20 كيلومتر انجام مي‌شود كه فاز نخست آن از شرق ارتفاعات و بيش از شش كيلومتر است.... اين سرمايه‌گذاري از اهميت بسزايي برخوردار است تا حدي كه معاون اول رئيس جمهور قرار بود در چند روز گذشته در منطقه حضور داشته باشد اما به ‌دليل برنامه كاري در بندرعباس، نتوانست بيايد اما پيام خود را به حجت الاسلام رامين محمود جانلو يكي از اعضاي شوراي شهر رساند و گفت: فراتر از قانون حاضريم به سرمايه گذاران در گلوگاه كمك كنيم.

 اول تیر 1389ایسنا - ویلاهای پیش ساخته  شرکت فیلیپینی- فرماندار گلوگاه :

" ....سرمایه گذاران با 6 گروه کاری از شرکت هیلمارکس فیلیپین از کشورهای چین و کره جنوبی هستند و طی بازدیدی که از طریق بالگرد به دریا ، شبه جزیره میانکاله و جنگل داشته اند این مکان ها را برای اجرای این طرح ها مثبت ارزیابی کردند. افرن کانلاس رئیس شرکت هیلمارکس نیز در این خصوص اظهار کرد: زمینی به مساحت یکصد هکتار برای طرح ساخت ویلا در نظر گرفته شد..."

 29 مرداد 1392 - فرهاد فلاح مشاور عالی رییس سازمان محیط زیست به خبرنگار مهر می گوید:

" اساسا مالکیت این جزیره با سازمان محیط زیست نیست که بخواهد آن را واگذار کند اما از حدود یک سال و نیم پیش طرحی برا ی واگذاری مدیریت این جزیره به بخش خصوصی مطرح شد که از طریق استانداری و میراث و فرهنگی استان گلستان از سازمان محیط زیست استعلام شد و ما با رعایت الزامات زیست محیطی با آن موافقت کردیم….. به هر حال باید تجربه حفاظت از مناطق زیست محیطی با حضور گردشگران در کشور ما هم مانند همه جای دنیا از یک جایی آغاز شود......"

 19 آذر 1392ایرنا :  جواد قناعت استاندارسابق گلستان گفت  همه مدیران باید چند برابر تلاش کنند تا آشوراده در مدت کوتاهی تبدیل به جزیره کیش شود .جواد قناعت استاندارگلستان در جمع مدیران دستگاه های اجرایی استان گفت  :

"تشکیل کارگروه ویژه جزیره آشوراده یکی از پیشنهادات استان در سفر سوم ریاست جمهوری به گلستان بود که به تصویب اولیه نیز رسیده است. بر اساس این پیشنهاد، رییس جمهوری مبتنی بر اصل 127 قانون اساسی، این کارگروه را بر اتخاذ هرگونه تصمیم درباره جزیره آشوراده مختار کرده و تصمیمات کارگروه به منزله تصمیمات شخص رییس جمهوری و لازم الاجراست. ریاست این کارگروه بر عهده معاون اول رییس جمهوری و دبیری آن بر عهده وزیر کشور است.قناعت اضافه کرد: همچنین وزیر دادگستری، وزیر جهادکشاورزی، وزیر راه و ترابری، روسای سازمان های حفاظت محیط زیست، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، استاندار گلستان، نماینده مردم منطقه در مجلس شورای اسلامی و رییس بنیاد مستضعفان اعضای این کارگروه هستند......"

 5تیرماه 1393 گرگان واحد مرکزی خبر :" 400 میلیون دلار سرمایه خارجی برای طرح گردشگری جزیره آشوراده گلستان اختصاص یافت. رحمانی موحد معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کشور امروز در بازدید از این جزیره به خبرنگار ما گفت : این طرح گردشگری با کمک سرمایه گذار ترک در 197 هکتار زمینی که در این جزیره تملک کرده ایم انجام می شود. آقای رحمانی موحد افزود : این طرح بزرگ گردشگری در مدت چهار سال و 6 مرحله اجرا می شود.وی گفت : فرودگاه آموزشی تفریحی ، مراکز تجاری ، فروشگاه های مدرن ، اسکله تفریحی ، ویلاسازی  و  شهربازی در این مرکز بزرگ تفریحی ساخته می شود.وی گفت : این طرح اکنون در مرحله ایجاد 12 کیلومتر جاده ساحلی است."

3 دی1393واحد  مرکزی خبر خانم ابتکار رییس سازمان حفاظت محیط زیست :  " .....با مطالعات صورت گرفته، بخش هایی از منطقه آشوراده برای حفاظت مطلق تعریف شده که هیچگونه دخل و تصرفی در آن اتفاق نخواهد افتاد و محدوده های دیگری نیز به عنوان گردشگری گسترده و متمرکز انتخاب شد..... "

  9 خرداد 1394همشهری- .... هفته گذشته دكتر احمدعلي كيخا، معاون طبيعي سازمان حفاظت محيط‌زيست كه امضاي وي ذيل تفاهم نامه واگذاري آشوراده ثبت شده است در گردهمايي مديران كل حفاظت محيط‌زيست كشور در اصفهان به صراحت اعلام كرد كه : من صورتجلسه آشوراده را براساس مصلحت‌انديشي دولت و نه كار تخصصي امضا كردم اما اكنون قبول دارم كه آن كار اشتباه بود زيرا به نفع محيط‌زيست كشور نيست

 

دو نمونه از آگهی های فروش اراضی ملی در این منطقه به اصطلاح حفاظت شده در سال 1393

 فروش زمین در شبه جزیره میانکاله بهشهر- فروش یک قطعه زمین سنددار تا مساحت 10 هکتار(نزدیکترین نقطه به جاده بندرامیرآباد) شامل تاسیسات دامداری در شبه جزیره میانکاله بهشهر. ارسال آگهی: ایران تجارت - سه شنبه 2 ارديبهشت 1393

فروش زمینی به مساحت 10هکتار که 5 هکتار آن سند قطعی منگوله دار و 5هکتار سند دستارمی واقع در  شبه جزیره  میانکاله دارای یک واحد دامداری با پروانه.منطقه ی مورد بحث دارای طبیعتی بسیار زیبا و آرام.دارای یک واحد چاه آب با پروانه و برق مصرفی به صورت موتوری-مشخصات آگهی : نیاز روز -.... به روز رسانی : پنج‌شنبه 27 شهریور

ناحیه یک-2 از 7

ادامه

صفحه اصلی