گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی ناحیه یک-مناطق حفاظت شده تالابی دریای خزر

منطقه6-7-8 و9 ناحیه یک

 منطقه حفاظت شده سیاه کِشیم -پناهگاه  حیات وحش سُرخانگل-پناهگاه  حیات وحش سِلکه-پناهگاه  حیات وحش چوکام در تالاب بین المللی انزلی

IRAN-Sorkhangolar Wildlife Refug& Selkeh Wildlife RefugeChookam Wildlif  Refug &  Siahkeshim Protected Area   IN   INTERNATIONAL WETLAND ANZALI

 

چهار منطقه به اصطلاح دو قبضه حفاظت شده  پناهگاه حیات وحش سُرخانکُل ، پناهگاه حیات وحش سِلکه ، پناهگاه حیات وحش چوکام  و منطقه حفاظت شده سیاه کِشیم ، بخش هایی از تالاب بین المللی انزلی هستند .

این چهار منطقه با مساحت 6هزارو 238 هکتار معادل42 درصد مساحت تالاب بین المللی انزلی را تشکیل می دهند.

تالاب بین المللی انزلی مجموعه ای  از تالاب های طبیعی آب شیرین  ساحلی- دریایی است  با ارتفاع  23 متر پایین تر از سطح آبهای آزاد.این تالاب در سال 1354  با وسعت 15 هزار هکتار ، به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی در کنوانسیون جهانی حفاظت از تالاب ها (رامسر 1971)به ثبت رسید.افزون بر این  شورای بین المللی حفاظت از پرندگان این تالاب را به عنوان یکی از زیستگاه های مهم پرندگان شناسایی کرده است. 

 در هنگام ثبت تالاب انزلی به عنوان یک تالاب با اهمیت بین المللی ،  تالاب انزلی پذیرای بیش از یازده رود اصلی و سی رود فرعی   از ارتفاعات البرز غربی  بوده است شامل بخش جنوبی کوه های تالش، کوه های ماسال، کوه های ماسوله ، کوه های جنوبی فومن و شفت .... و سطح حوزه آبریزی معادل  380 هزار هکتار   را تشکیل می داده است .  شامل  رودخانه شیله سر ، رودخانه شاندرمن( بهم بر- مرغک- چاله سر )  ، رودخانه  ماسال ،   رودخانه پلنگ آور، رودخانه  قوروباس- رود خانه ماسوله  ،رود خانه گازرودبار، رودخانه  گشت رودخان ، رودخانه شاویزان ( قلعه رودخان)، رود خانه سیاه مزگی  ، رودخانه پسیخان، رودخانه پیربازار که از اتصال دو رودخانه گوهر رود و زرجوب تشکیل می شود ، رودخانه  چوکام  ، رودخانه خمام  و....

 

موقعیت مناطق به اصطلاح دوقبضه حفاظت شده سیاه کشسم- پناهگاه حیات وحش سرخانگل - پناهگاه حیات وحش سلکه  و  پناهگاه حیات وحش چوکام  در تالاب بین المللی انزلی

 

 

 

 

  مروری بر  موقعیت جغرافیایی و برخی شاخص های محیط طبیعی این چهار منطقه به اصطلاح دو قبضه حفاظت شده در تالاب بین المللی انزلی   :

منطقه حفاظت شده  سیاه کِشیم    این منطقه جنوبی ترین بخش تالاب بین المللی انزلی است که در جنوب دماغه ماهروزه و شبه جزیره آبکنار قرار دارد و از طریق تنگه ای که متصل به پناهگاه حیات وحش سرخانگل است با بقیه تالاب انزلی مرتبط می شود  . در سال 1346 این منطقه با مساحت 7 هزار هکتار به دلیل اهمیت زیست محیطی بویژه از نظر جلب انواع پرندگان مهاجر آبزی و....تحت حفاظت قرار گرفت . در مرداد ماه سال 1354  با کاهش 500 هکتار از مساحت آن  به پناهگاه حیات وحش ارتقا یافت . اما به تدریج بخش های جنوبی آن مورد تجاوز قرار گرفت و تبدیل به اراضی کشاورزی شد. در شهریور 1361 حدود دو هزار هکتار دیگر از مساحت آن کم شد و از پناهگاه حیات وحش تبدیل به منطقه حفاظت شده  تغییر یافت .

 در حال حاضر  مشابه سایر مناطق  به اصطلاح حفاظت شده ، سازمان حفاظت محیط زیست نه تنها گزارش دقیقی از شرایط این منطقه به شکل رسمی به مردم ارائه نمی دهد حتی از اعلام دقیق مساحت آن نیز خود داری می کند مثلا در اطلس مناطق حفاظت شده مساحت این منطقه 5 هزارو 215 هکتار نوشته می شود و یا در فهرست مناطق حفاظت شده ایران  تیر ماه 1391 مساحت این منطقه  4هزارو 498 هکتار  اعلام شده و یا در بسیاری از سایت های زیست محیطی مساحت آن 4 هزارو 114 هکتار  ذکر شده  است.

 

 

موقعیت منطقه  به اصطلاح دوقبضه حفاظت شده سیاه کشیم در بخش غربی  تالاب بین المللی انزلی-  منطقه ای که در  روزگاری نه چندان دور بزرگترین و غنی ترین پایانه  رود های جنوبی البرز غربی  بوده است !

ماخذ نقشه : اطلس مناطق حفاظت شده سال  1385- تکمیل عوارض طبیعی محدوده نقشه و همچنین موقعیت رود ها  و...بر پایه نقشه های استانی و منطقه ای از کانون دیده بانان زمین

 

 

 

رود های اصلی که وارد منطقه حفاظت شده سیاه کشیم می شوند  :

رودخانه شاندرمن این رودخانه به طول حدود 45 کیلومتر  از ارتفاعات 2613 متری  کوه های گوا لکاه - بزن دار و ...   ( جنوب شرقی کوه دلما ده داغ و حدود 28 کیلومتری غرب شهر ماسال ) ازکوه های  بلند البرز غربی سرچشمه گرفته و پس از عبور از روستا های عنبربرا- گور- پرسه نسا -  و... عبور کرده در نزدیکی روستای درآن  به علت کم شدن شیب زمین دو شاخه شده یک شاخه با عبور از غرب روستای شاندرمن  به سمت روستا های بهمبر و روستای جیره سر روان می شود  که به رودخانه بهم بر معروف است و شاخه دیگر با عبور از روستا های چاله سر، روستای جمعه بازار ، روستای  خشکرودبار،  روستای ضیابر به سمت سیاه کشیم می رود  که به رودخانه مرغک  و یا رود چاله سر معروف است 

 

 

رود خانه ماسال (خالکایی)    این رودخانه به طول حدود 50کیلومتر از ارتفاعات 3050 متری  شاه معلم ( شمال اثر طبیعی ملی غار یخکان ) از کوه های  بلند  البرز غربی سرچشمه گرفته  و پس از عبور  از شهر ماسال ( بازار ماسال )  و روستای طاهر گوراب  دو شاخه شده  و  وارد سیاه کشیم می شود. رود شاه معلم- رود خونی- رود تالار گاه  اسامی دیگر این رود خانه و شاخ آبهای آن است .

 

رودخانه پلنگ آور ( پلنگ دره )   این رودخانه به شکل شعبات بسیار از کوه های جنگلی جنوبی تالش و  کوه های جنگلی شمال و شرقی  ماسوله داغ   نظیر کوه سفید ( 2298 متر)  کوه بزن دار- کوه الله برلوداغ-کوه همبرجی داغ  و.... سرچشمه گرفته و تقریبا در جنوب روستا های شانه ده و روستای تنبان در شمال شهر گوراب زرمخ شاخه دیگری به رود پلنگ دره متصل شده  و سرانجام این رودخانه تقریبا در حد فاصل دو روستای اسپند و کلسر وارد سیاه کشیم می شود

 در محدوده روستای تنبان مافیای سد ساز  تدارک ساخت سد بر روی  رود خانه  پلنگ آور را به نام "سد تنبان" دیده است!!!  ساخت این سد با ویران سازی  بیشتر اکوسیستم بسیار شکننده  این منطقه  همراه است که با توجه به ویژگیهای توپوگرافی و  اقلیمی ( باران های زیاد و...) این منطقه ، باید منتظر سیل های خانمان برانداز  و در پی آن  ورود رسوبات بیشتر به منطقه به اصطلاح  "دو قبضه حفاظت شده " سیاه کشیم باشیم !!!

 

 

رودخانه قوروباس یا رودخانه  ماسوله  این رود خانه  به طولی حدود 60 کیلومتر  از ارتفاعات جنگلی 2000 متر ی  شرق ماسوله داغ سرچشمه می گیرد  و بعد از عبور از شهر  ماسوله ، و عبور از روستا های اشکلت ، آغوز گله ،  خالصان  ، بالاماکلوان  ، آغوز کله ، آهن پل، چپول، کما دل  و...در شمال روستای کلرم ( حدود 11 کیلومتری جنوب شهر فومن) به دوشاخه  تقسیم می شود  یک شاخه به همان نام ماسوله یا ماسوله رودخان  پس از عبور از  روستا های  باغبانان ، لولمان ، و... و  عبور از غرب شهر صومعه سرا و  روستای کسما تقریبا در  فاصله میانی  دو روستای نرگستان و کلسر وارد سیاه کشیم می شود .  شاخه دوم به نام گازرودبار پس از عبور از جنوب و غرب شهر فومن تقریبا در شمال روستای نرگستان و غرب رود خانه سیاه درویش وارد سیاه کشیم می شود . 

 

 در محدوده روستای خالصان  مافیای سد ساز  تدارک ساخت سد بر روی  رود خانه  ماسوله را به نام "سد خالصان " دیده است!!!  ساخت این سد با ویران سازی  بیشتر اکوسیستم بسیار شکننده  این منطقه  همراه است که با توجه به ویژگیهای توپوگرافی و  اقلیمی ( باران های زیاد و...) این منطقه ، باید منتظر سیل های خانمان برانداز  و در پی آن  ورود رسوبات بیشتر به منطقه به اصطلاح  "دو قبضه حفاظت شده " سیاه کشیم باشیم !!!

 

 

 

 رودخانه گشت  رودخان -رود خانه قلعه رود خان-رودخانه سیاه درویشان  رودخانه گشت رودخان از  کوه های جنگلی برنا در 27 کیلومتری جنوب فومن سرچشمه می گیرد و پس از عبور از روستا های  گشت رودخان ، پیر سرا ،  کیش رودبار  و ... در حدود 8 کیلومتری جنوب شرقی شهر فومن با رود خانه قلعه رود خان ( شاویزان ) یکی می شود .  رودخانه قلعه رود خان ( شاویزانیا قلعه رود )  از ارتفاعات 2610 متری کوه فشم سر چشمه می گیرد و پس از عبور از مناطق جمعیتی قلعه رود خان ، فوشه ، خسرو آباد ، گوراب پس ،  راسته کنار بارود خانه گشت رود خان یکی می شود .گفتنی است رودخانه قلعه دهنه نیز در محدوده شمالی دژ باستانی  قلعه رودخان  به این رود خانه  می پیوندد .  این سه رودخانه  تماما در منطقه به اصطلاح حفاظت شده گشت رودخان و سیاه مزگی قرار دارند. این رود ها پس از بهم پیوستن با عبور از مناطق جمعیتی مرجغل، صیقلان، گوراب ، سیاه درویشان و ...  پس از عبور از حد فاصل پناهگاه حیات وحش سرخانگل و منطقه حفاظت شده سیاه کشیم  به نام رودخانه سیاه درویشان وارد منطقه حفاظت شده سیاه کشیم می شود.

 

بنا بر این منطقه حفاظت شده سیاه کشیم  از قرن ها پیش به علت موقعیت طبیعی ویژه  پایانه نزدیک به  شش رود خانه اصلی  البرز غربی  بوده است  و طی این سال ها بستری مناسب برای پیدایش و رشد گیاهان آبزی  و کنار آبزی بوده است نظیر لاله مردابی- آلاله - جگن- مریم آبی - عدسک آبی- سرخس آبزی- نیلوفر آبی - توسکای قشلاقی، لرگ ، سفید پلت و....  و از این رو زیستگاهی  غنی می شود برای انواع جانوران از پلانکتون ها گرفته تا انواع پرندگان آبزی و کنار آبزی تا انواع ماهیان و سایر جانوران  .  از پرندگانی که روزگاری نه چندان دور در دسته های چند هزار تایی وارد این بخش از تالاب انزلی می شدند  می توان به   پرستوهای دریایی ، انواع حواصیل، عقاب تالابی، طاووسک، عقاب ماهیگیر، غاز پیشانی سفید ، غاز پازرد، قوی گنگ، قوی فریاد کش، آبچلیک پاسرخ،  اردک سیاه کاکلی، و.... اشاره کرد . به عنوان مثال در سال 1351 حدود 7 هزار اردک کله سبز ، نزدیک به 487 هزار خوتکا ، نزدیک به 35 هزار فیلوش-  نزدیک به 33 هزار اردک سرحنایی - 55 هزار چنگر وارد سیاه کشیم می شوند و یا در زمستان 1356 بیش از 4 هزار غاز در سیاه کشیم مشاهده  شده است و یا در سال 1366 حدود 2530 قو در سیاه کشیم مشاهده می شوند  و روزگای قبل از کاهش مرگ بار عمق تالاب سیاه کشیم  و پر شدن تالاب از مواد آلی و معدنی و پاکیزه بودن آب های ورودی به آن  ، زیستگاه  تالابی  مهمی بود برای تحم ریزی و پرورش  انواع ماهیان بود نظیر ماهی سفید- ماهی  سوف- شاه کولی- اردک ماهی - اسبله- و.....و به دلیل است که تالاب سیاه کشیم  8 سال قبل از پیوستن تالاب انزلی به تالاب های با اهمیت بین المللی ، حفاظت شده اعلام می شود !!!!!

افزوده :  ماخذ جمعیت پرندگان مهاجر وارد شده به  سیاه کشیم در سال های 1351-1356 و1366 صفحه 79 کتاب     "منطقه حفاظت شده سیاه کشیم اکوسیستمی ویژه از تالاب انزلی    "   انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست زمستان 1375

 

 

تصویر برخی پرندگانی که  در حدود سه  دهه پیش در دسته های چند هزار تایی به منطقه به اصطلاح دوقبضه حفاظت شده سیاه کشیم در تالاب بین الملل انزلی وارد می شدند.

 

 

 

نیلوفر  آبی

  پناهگاه  حیات وحش سِلکه    در محدوده  بخش مرکزی تالاب بین الملل انزلی  قرار دارد که در سال 1349 یعنی 5 سال قبل  از اینکه تالاب انزلی در فهرست کنوانسیون رامسر ثبت شود، با مساحت 360 هکتار حفاظت شده اعلام شد و در سال 1354 یعنی هم زمان با ثبت تالاب انزلی در فهرست رامسر، به پناهگاه حیات وحش ارتقاء یافت.  رود خانه  هند خاله  پس از عبور از شهر هند خاله وارد این تالاب می شود

 رودخانه سیاه مزگی- رودخانه شفت - - رودخانه هند خاله

رودخانه سیاه مزگی از ارتفاعت 2610 متر کوه فشم و همچنین ادتفاعات 2430 متر کوه گرداب در و همچنین ارتفاعات 2867 متر پشته کوه ، کوه طالش کول- کوه نهرآب، و.... در ارتفاعات جنوبی البرز غربی در ارتفاغات غربی شهر رودبار و ارتفاعات جنوبی  سیاه مزگی سر چشمه گرفته و پس از عبور از مراکز جمعیتی شورآب، سستان گرداب- کلمستان- زبان دشت- سیاه مزگی- خرمکش- لپووندان-  شلما- پیرمحله وارد و... و تقریبا در محدوده روستای احمد سرکوراب دو شاخه شده یک شاخه به سمت رودخانه پسیخان می رود و شاخه اصلی  به سمت شهر شفت روان شده  و به نام رودخانه شفت به سمت روستای نوخاله  پیش می رود در جنوب نوخاله به علت کاهش شیب زمین باز دو شاخه شده یک شاخه به نام رود خانه نوخاله وارد  تالاب انزلی می شود و شاخه دیگر بعد از گذشتن از روستای هند خاله ( حد فاصل روستای سیاه درویش و روستای صوفیان ده  ) به نام رودخانه هند خاله وارد پناهگاه حیات وحش سلکه و از آنجا وارد پناهگاه حیات وحش سرخانگل می شود .

گفتنی است بخش مهمی از   آبخیز های رود خانه سیاه مزگی و همچنین بخش مهمی از مسیر این  رودخانه از روستای کلمستان تا شهرسیاه مزگی و تا شمال  روستای لپوندان تماما در منطقه حفاظت شده گشت رودخان و سیاه مزگی قرار دارد.

 

 

 

 

  پناهگاه  حیات وحش سُرخانکُلدر محدوده  بخش مرکزی تالاب بین الملل انزلی و در شرق منطقه حفاظت شده سیاه کشیم  و متصل به غرب  پناهگاه حیات وحش سلکه قرار دارد  و رودخانه سیاه درویشان حد فاصل این منطقه با منطقه حفاظت شده سیاه کشیم است .  پناهگاه حیات وحش سرخانگل در سال 1381 با مساحت 1214 هکتار به فهرست مناطق حفاظت شده اضافه شد. رودخانه هندخاله بعد از   عبور از پناهگاه حیات وحش سلکه وارد این منطقه می شود .

 

 

 

موقعیت مناطق به اصطلاح دوقبضه حفاظت شده - پناهگاه حیات وحش سرخانگل و پناهگاه حیات وحش سلکه  در بخش مرکزی تالاب بین المللی انزلی

ماخذ نقشه : اطلس مناطق حفاظت شده سال  1385- تکمیل عوارض طبیعی محدوده نقشه و همچنین موقعیت رود ها  و...بر پایه نقشه های استانی و منطقه ای از کانون دیده بانان زمین

 

 

  پناهگاه  حیات  وحش چُوکام   در محدوده  بخش شرقی  تالاب بین الملل انزلی قرار دارد   که در سال 1384 با مساحت 166هکتار ( ماخذ رقم مساحت : فهرست نقشه مناطق  حفاظت شده ایران سال 1391 سایت سازمان حفاظت محیط زیست )  به فهرست مناطق حفاظت شده اضافه شد.  رود خانه چوکام یا قنادی وارد این منطقه می شود  افزون بر این کانال های فاضلاب رو بسیاری وارد این بخش از تالاب بین المللی انزلی می شود .

 

 

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 

  اگر می خواهید ببینید چه بر سر تالاب بین المللی انزلی  و مناطق دوقبضه حفاظت شده درون آن آمده  بهتر است نگاهی به  وضعیت رودهای تغذیه کننده این تالاب از سرچشمه تا انتها بیاندازید ! از جنگل خواری و جنگل زدایی در بستر آنهاگرفته تا تخریب های بنیان کن و برهم زدن اکوسیستم حوزه های آبریز آنها  به دلیل سد سازی ، بند سازی ، راه زنی ، ایجاد دریاچه های تفریحی ،انحراف رودخانه از بستر های هزاران ساله به سود مشتی رانت خوار ، تا تصرف بستر  و سوداگری با اراضی بستر و حریم رودخانه ها با ساخت و ساز تا عدم سرمایه گذاری برای کنترل و بازیافت فاضلاب و زباله مراکز جمعیتی و صنعتی  و تبدیل رود ها به کانال های فاضلاب رو  و تا خشک کردن تالاب برای توسعه های سوداگرانه شهر و بندر انزلی و شهرک سازی های اطراف آن  و تا تبدیل زمین های تالابی به زمین های کشاورزی و تا .... و این زمان است که  ابعاد فاجعه نابودسازی  اکوسیستم تالاب بین المللی انزلی این میراث طبیعی نسل ها آشکار می شود!!! و تو گویی که عده ای اشغالگر و ضد ایرانی عمدا برای نابود سازی به آن حمله کرده اند ، روندی که همچنان به سرعت ادامه دارد  و لی  مطمئن هستیم این منطقه در آینده ای نه چندان دور به دلیل کاهش دادن  کارکرد های تالابی آن !!!   دستخوش سیلاب های خانمان بر انداز خواهد شد   !!!گفتنی است بار ها موارد دست اندازی و تخریب در حوزه آبریز تالاب و خود تالاب بین المللی انزلی از سوی  تشکل های زیست محیطی ، کارشناسان دلسوز و مردم محلی به اشکال  مختلف مورد  اعتراض قرار گرفته است . ولی کوچکترین تاثیری بر روند برنامه ریزی های  توسعه تخریب و آلوده سازی های  دولت ها  نداشته است وحتی گاهی از این اعتراض ها برآشفته هم شده اند.   به عنوان مثال در  18 بهمن 1378 به مناسبت بیست و نهمین سالگرد  کنوانسیون رامسر اجلاسی در رامسر برپا شده بود، دو نفر از تهیه کنندگان  این گزارش، نسرین دخت خطیبی و فرشته موثق نژاد به علاوه خانم محسنی که از انزلی به ما پیوسته بود ، در  قالب تشکل زیست محیطی دیگری(جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست) ، در آن اجلاس شرکت کردیم  . در ورود به رامسر پس از آنکه مطلع شدیم که آقای "بلاسکو" دبیرکنوانسیون رامسر و خانم ابتکار ریس سازمان حفاظت محیط زیست قرار است در این اجلاس شرکت کنند . شبانه مطلبی تهیه کردیم تحت عنوان:   " سازمان حفاظت محیط زیست عملکرد مطلوبی در مراقبت از ارزش های زیست محیطی تالاب ها نداشته"و  از معاون وقت محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان محیط زیست اجازه سخرانی خواستیم که خوشبختانه موافقت شد . این سخنرانی توسط خانم نسرین دخت خطیبی در حضور  آقای "بلاسکو" دبیرکنوانسیون رامسر و همچنین سایر مدیرکل های ادارات محیط زیست سراسر کشور که به این اجلاس آمده بودند، خوانده شد که همزمان  نیز برای آقای بلاسکو ترجمه می شد. گفتنی است خانم ابتکار ریس سازمان محیط زیست به این جلسه نیامد. پس  از اتمام سخنرانی ، برخی مدیرکل ها ی استان ها چنان بر آشفته شدندکه درست بعد  از سخرانی خانم نسرین دخت خطیبی به آقای مهندس انوشیروان نجفی معاون وقت محیط طبیعی و تنوع زیستی سازمان محیط زیست و در حضور آقای بلاسکو بسیار بی ادبانه  پرخاش کردند و گفتند که برای چی اینها را !!!! به اینجا راه داده اید که آبروی سازمان حفاظت محیط زیست را ببرندو دعوا بسیار بالا گرفت!!!! . البته آقای مهندس نجفی و چند تن از اساتید و کارشناسانی که در این اجلاس شرکت داشتند ، جواب این بی ادبان را تا حدودی دادند  ولی در طول دو روز اجلاس ، صحبت بر سر راه دادن و یا ر اه ندادن  تشکل ها ی زیست محیطی موضوع بحث بین مدیرکل استان ها  بود !!!! بجای تمرکز بر مسائل تالاب ها بویژه مسئله راه زنی در تالاب بین المللی انزلی  !!!!!! فردای آن روز یک روزنامه محلی گیلان برخلاف دیگر اجلاس ها که عموما صحبت های تکرای و کلیشه ای  مسئولین را انعکاس می د هند،  اکثر مطالب  سخرانی بحث انگیز  خانم خطیبی را  چاپ کردند . در بخشی از این سخرانی خانم خطیبی  پس از معرفی ارزش های تالاب های بین المللی کشور گفت :   "......  احداث جاده به سمت تالابها و یا در داخل تالابها برای توسعه مناطق شهری ، ناشی از فقدان نگرش خرمندانه به این تالابها است که برجسته ترین نمونه آن ، احداث جاده کنار گذر انزلی و طرح های مکمل آن نظیر احداث 6 دهنه پل در این تالاب است  و گفته شدکه  روند تصاعدی تجمع رسوب ناشی از تخریب جنگلها و مراتع آبخیز های بالادست ، خطر جدی دیگری است.... و گفته شد که  معضل دیگر تخلیه فاضلاب های صنعتی و خانگی ، ورود فاضلاب های کشاورزی حامل آفت کش ها ، علف کش ها ، کود و سموم شیمیایی از جمله سم"بوتاکلر" که از خطرناکترین و رایج ترین سموم مورد استفاده در گیلان است. سمی که سالهاست در اکثر مناطق دنیا منسوخ شده است .....و گفته شد که سازمان حفاظت محیط زیست که نقش ستادی در حفظ تالابها را به عهده داشته است ، تاکنون در مراقبت از ارزش های زیست محیطی تالابهای کشور عملکرد مطلوبی نداشته است....."   و در بخش پایانی نیز گفته شدکه  کنوانسیون رامسر نیز که امروز 29 سال از عمر آن می گذرد ، علی رغم مصوبات متعدد پیرامون حفظ ویژگیهای اکولوژیکی تالابها احتمالا به دلیل نبود ضمانت اجرایی در مورد این مصوبات در ایفای نقش خود موفق نبوده است!!!

به هر روی  کنار گذر انزلی بخش شمالی تالاب انزلی را بلعید و افتخار افتتاح این افتضاح نصیب دولت یازدهم شد !!!! در هفتم مهرماه 1393 شعبانعلی خاوری مدیرکل راه و شهرسازی گیلان  به  خبر گزاری مهر  مژده داد که: "  امسال یک لاین کنارگذر انزلی و لنگرود به زیر بار ترافیک می رود "

و علی رغم تعهد جهانی و ملی دولتمردان ، فجایع بسیار زیادی در ارتباط با آلوده سازی ها و تخریب ها در طول این سالها  رخ داد !!! رسوب ، فاضلاب و زباله همچنان از سوی مسئولین اجازه ورود آزاد به این تالاب بین المللی و مناطق به اصطلاح حفاظت شده  آن دارند !!! 

در انتها مروری کوتاه به برخی اخبار رسانه ای شده بویژه در خصوص مناطق به اصطلاح دوقبضه حفاظت شده درون آنها می اندازیم

 

 

 تالاب کُشی - تخریب هولناک حوزه های آبریز تالاب انزلی با سد سازی و راه زنی ،  مدیریت هدایت فاضلاب  به تالاب ،  خشک کردن تالاب انزلی برای توسعه های سوداگرانه و...

 

   1391 سالانه  بیش از 32 میلیون مترمکعب فاضلاب خانگی شهرستان های رشت، انزلی، صومعه سرا، فومن و ماسال وارد این تالاب بین المللی می شود و مسئولین در تمام دولت های روی کارآمده تنها وعده و عید وعده به  مردم دادند و این در حالی بود که در همین سالها بالا ترین در آمد های نفتی از آغاز صادرات نفت در ایران   نصیب مسولین شده بود که یک مورد رسانه ای شد ه آن در دولت دهم بالغ بر  هشصد میلیارد دلار  بوده است!!! و در سالهای اخیر نیز تحریم ها را بهانه کردند برای توجیهه به تاخیر افتادن تصفیه خانه های فاضلاب های صنعتی ، کشاورزی و  خانگی این منطقه  .!!!!! 

رودخانه هند خاله  و رودخانه ترابخاله مستقیم رسوبات و فاضلاب خود را وارد پناهگاه حیات وحش سِلکه می کنند.

رودخانه سیاه درویشان که از اتصال رودخانه گشت رودخان و رودخانه قلعه رودخان تشکیل می شود از منتهی الیه غربی پناهگاه حیات وحش سِلکه و مرز شرقی منطقه حفاظت شده سیاه کشیم  عبور کرده و تمامی فاضلاب و رسوب منطقه شفت را وارد این دو منطقه می کنند.

منطقه حفاظت شده تالاب سیاه کِشیم  دریافت کننده کلیه رسوب ارتفاعات تالش در محدوده ماسوله ، ماسوله داغ را  به همراه فاضلاب های شهر های ماسوله، فومن، صومعه سرا ، ماسال و روستا های بسیاری که در این محدوده قرار دارند را از طریق رودهایی چون پلنگ آور، رودخانه شاندرمن، رودخانه بهم بر، رودخانه ماسوله رودخان، رودخانه مرغک، رودخانه خالکایی ، رودخانه زغه رودبار ، رودخانه گاز رودبار(لاکسار)  علاوه بر این رود ها ،کانال های بسیاری به سوی آن کشیده شده که فاضلاب کشاورزی این مناطق همراه سموم و کود های کشاورزی به آن وارد می کند . در برخی گزارش های پژوهشی  گفته شده که  سالانه بیش از 150 هزار تن مواد محلول به تالاب سیاه کشیم وارد می شود .

6تیر1391 خبرگزاری مهر- اصغر داوطلب رئیس شورای اسلامی روستای سیاه درویشان با بیان اینکه در دولت هشتم 90 میلیارد تومان برای لایروبی این تالاب اعتبار گذاشته شد، افزود:  

" در این زمینه طرح های خنده دار و شکست خورده ای چون ایجاد تله رسوب گیر در منطقه سیاه کیشم به وسعت هفت هکتار و عمق هفت متر به چند پیمانکار واگذارکه پس از گذشت یک سال فقط چند متر حفر شد ..... این لایروبی ها که به گفته آنها هشت متر است، به یک متر هم نمی رسد بطوری که قایق از آن عبور نکرده و با چکمه و پیاده می توان از آن عبور  کرد.... ورود انواع فاضلاب و پساب شهری و صنعتی که از طریق رود‌های ورودی به تالاب، آب تالاب را مسموم کرده است، پساب چندین کارخانه و کارگاه صنعتی از طریق رود‌خانه‌های مانند صوفیانده، هندخاله، راسته‌ کنار، پیربازار، گوهررود، زرجوب و سیاه درویشان به تالاب سرازیر می ‌شود که در این میان پیربازار آلوده‌ترین این رودخانه ‌هاست و کسی هم پاسخگو نیست و فقط حرف، مصاحبه و مرثیه ثرایی است..."

19 اسفند 1391 فارس :  "روستای باقلاکش و سیاه درویشان در سفر نخست هیئت دولت به گیلان جزو روستاهای هدف گردشگری در صومعه‌سرا نامگذاری شده‌اند . برای حضور و اسکان مسافران بازدید کننده از تالاب صومعه‌سرا ( بخوانید تالاب سیاه کشیم )  دو اسکله قایقرانی و یک واحد اسکان با پنج سوئیت برای مسافران حوزه تالابی صومعه‌سرا با همکاری بخش‌خصوصی در منطقه سیاه‌درویشان طراحی و ساخته شده است....."

 

2 مرداد   1396 ایسنا - رودخانه مرغک گیلان مورد هجوم شن و ماسه خواری .....

23 آبان 1397 ایرنا  - . معاون ستاد مدیریت بحران استان گیلان : سد بتونی ماسال  در مسیر رودخانه خالکایی امروز بر اثر بارنگی تخریب شد ....

 

تخریب فاجعه بار بخشی از اکوسیستم رودخانه ماسال ( خالکایی ) در حوزه آبریزتالاب بین المللی انزلی  ( منطقه به اصطلاح حفاظت شده سیاه کشیم)  به  دلیل سد سازی و تخریب سد!!!

ماخذ تصویر : پایگاه خبری تالش 4 آذر 1397

 

تخریب فاجعه بار بخشی از اکوسیستم رودخانه ماسال ( خالکایی ) در حوزه آبریزتالاب بین المللی انزلی ( منطقه به اصطلاح حفاظت شده سیاه کشیم)  به  دلیل سد سازی و تخریب سد !!!

ماخذ تصویر : پایگاه خبری تالش 4 آذر 1397

 

 

 

تخریب فاجعه بار بخشی از اکوسیستم رودخانه ماسال ( خالکایی ) در حوزه آبریزتالاب بین المللی انزلی( منطقه به اصطلاح حفاظت شده سیاه کشیم)  به  دلیل سد سازی و تخریب سد !!!

ماخذ تصویر : پایگاه خبری تالش 4 آذر 1397

 

 

13 بهمن 1397 ایسنا - .....مرد درست وسط تالاب از قایق پیاده می شود و وسط آب قدم می زند آب از زانوی مرد بالا تر نمی رود تالابی که عمق آن روزی 8 تا 10 متر بود حالا آرام آرام آب می رود ......اما همین تالاب که نفس هایش به شماره افتاده خطر بزرگتری هم تهدیش می کند احداث سد لاسک ....

 

کانون دیده بانان زمین  :  گفتنی است سد لاسک با ارتفاع 63 متر -عرض 750 متر و طول 3600 متر قرار است بر روی رودخانه چوبر و رودخانه لاسک  ساخته  شود  ( رود لاسک و چوبر از ارتفاعات  کوه اسلار  و کوه خرکش در حریم شرقی منطقه به اصطلاح حفاظت شده  گشت رودخان و سیاه مزگی  سرچشمه می گرد )ساخت این سد موجب ویران سازی اکوسیستم منطقه از جمله نابود سازی آخرین جنگل های باستانی هیرکانی ( شمشادستان های هیرکانی )می شود !! و  با توجه به ویژگیهای توپوگرافی و  اقلیمی  این منطقه ، باید منتظر سیل های خانمان برانداز  مکان های جمعیتی مسیر این رودخانه و ورود رسوبات بیشتر به تالاب بین المللی انزلی باشیم  !!!!!!

 

14 بهمن 1397 ایسنا -قربانعلی محمد پور مدیر کل محیط زیست گیلان گفت : ورود رسوب به حجم تقریبی 600 هزار تن تالاب انزلی را سالانه نیم متر کاهش عمق مواجهه می کند.....

 

26بهمن 1397 روابط عمومی شرکت آب منطقه ای گیلان : وحید خرمی مدیر عامل شرکت آب منطقه ای گیلان در 25 بهمن از کارگاه سد لاستیکی تولم شهر شهرستان صومعه سرا بازدید کرد ..... وی در خصوص مشخصات سد گفت : ارتفاع سد 3 متر- طول لاستیک 66 متر و حجم مخزن 115 هزار متر مکعب  است این سد 44 درصد پیشرفت داشته است ........

 

 

 

 

  آتش افروزی و نابود سازی  زیستگاه های تالابی

31مرداد 1393 پورتال اداره کل :  روستاهای چمثقال ، نرگستان وگاوکده در منطقه حفاظت شده سیاه کشیم صومعه سرا طعمه حریق شد..... در این آتش سوزی حدود 150هکتار از ارضی تالابی و نیزارهای بکر منطقه حفاظت شده سیاه کشیم، در آتش سوخت.....  

10تیر 1394ایسنا -اراضی سرخانگل در آتش سوخت - حدود سه هزار متر از اراضی منطقه حفاظت شده سرخانکل طعمه حریق شد. حمزه عشوری رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان صومعه‌سرا : ...این عملیات چند ساعت به طول انجامید و سرانجام این حریق کاملا مهار شد. طبق بررسی‌های اولیه اینگونه به نظر می‌رسد که آتش‌سوزی به صورت عمدی و جهت تصرف زمین انجام شده است.

9مهر  1394 خبرگزاری مهر : یکصد هکتار ازمنطقه حفاظت شده سیاه کشیم طعمه حریق شد.  اکبر میغی رییس سازمان محیط زیست شهرستان انزلی با اعلام خبر آتش سوزی در تالاب انزلی گفت: این آتش سوزی از عصر دیروز و در هزار متر از نیزارهای اطراف تالاب رخ داد که متاسفانه شرایط محیطی و نبود دسترسی های لازم از جوانب مختلف برای اطفای این آتش سوزی، باعث گسترش آن و درگیر کردن بیش از ۱۰۰ هکتار از اراضی منطقه حفاظت شده سیاه کشیم در تالاب انزلی شد.

 

18بهمن 1394-آتش، بار دیگر به جان نیزارهای تالاب انزلی افتاد. اکبر میغی رییس سازمان محیط زیست شهرستان انزلی از بروز آتش سوزی در چندین هکتار از نیزارهای تالاب خبر داد. منوچهر عاشوری بخشدار انزلی این آتش سوزی را  در حاشیه روستاهای کوچک محله،سیاه خاله سر و گرکان بخش مرکزی این شهرستان عنوان کرد.وی گفت  به دلیل وزش باد گرم حریق حدود شش هکتار از نیزارهای تالاب را فراگرفت که به دلیل نبود جاده دسترسی تلاش آتش نشانان برای مهار آتش بی نتیجه ماند.... تاکنون نیزارهای تالاب در چهار مرحله (روستای شانگهای پرده در دو مرحله سه هکتار، نیزارهای منطقه سیاه کشیم ده هکتار و حدود 2 هکتار نیزارهای تالاب در روستای سیاخاله سر) بر اثرآتش افروزی افراد سودجو از بین رفته است. ....

19  اسفند  1394 جام جم- به گزارش خبرگزاري ها، فقط طي روزها و هفته هاي اخير نيزارهاي تالاب انزلي در چهار مرحله (روستاي شانگهاي پرده در دو مرحله سه هکتار، نيزارهاي منطقه سياه کشيم ده هکتار و حدود دو هکتار نيزارهاي تالاب در روستاي سياه خاله سر) بر اثر آتش افروزي افراد سودجو از بين رفته، اين در حالي است که اين زيستگاه ارزشمند، از مدت ها پيش به دليل حجم بالاي رسوبات، فاضلاب هاي صنعتي و شهري، پسماندها و سموم کشاورزي در معرض آسيب شديد قرار دارد و آتش سوزي هاي اخير نيز زخم هاي کاري ديگري را بر پيکره آن وارد کرده است.    آن طور که رئيس اداره حفاظت محيط زيست انزلي به ايرنا مي گويد، آتش سوزي اخير از بعدازظهر شنبه هفته جاري و در حوالي روستاي «سياه خاله سر» و «گرکان» اتفاق افتاد ......

7فروردین  1395-ایرنا - رئیس اداره حفاظت از محیط زیست انزلی  به خبرنگار ایرنا گفت: عصر امروز (شنبه) درمحدوده شمال غرب تالاب بندرانزلی و حوزه روستای سنگاچین شاهد وقوع آتش سوزی در سطح یک هکتار از نیزارهای تالاب بودیم .اکبر میغی اظهار کرد: آتش سوزی در محلی شکل گرفته که دسترسی برای خاموش کردن آن آسان نبوده اما خوشبختانه حریق اطفاء شد.وی با بیان اینکه علت آتش سوزی در دست بررسی است، افرود: با توجه به آتش سوزی های متعدد در نیمه دوم سال 94 در تالاب انزلی، احتمال دخالت عوامل انسانی در جهت مقاصد سودجویانه و تصرف زمین وجود دارد.....

 

26 مرداد  1396میدان- مدتی است در تالاب انزلی برای تصرف زمین‌های آن آتش‌سوزی‌های عمدی رخ می‌دهد. آتش‌سوزی دیروز هم به گفته مدیرعامل سازمان آتش نشانی بندرانزلی عمدی بوده است.به گفته اسماعیل خجسته در میانه روزگذشته چهارشنبه آتش‌سوزی علفزارهای حاشیه جاده انزلی به رضوانشهر در ابعاد گسترده از سوی شهروندان به سازمان اتش نشانی گزارش شد.

حدود ۱۵ کیلومتر از علفزارهای حاشیه این جاده در آتش سوخته است. خجسته اضافه کرده علاوه بر علفزار حاشیه جاده، به دلیل شدت آتش‌سوزی، آتش به درختان حاشیه و نیزارهای تالاب انزلی در روستای سنگاچین نیز سرایت کرد. همچنین به صورت همزمان آتش‌سوزی عمدی دیگری در نیزارهای منطقه چراغ‌پشتان تالاب انزلی هم اتفاق افتاده است.

 

4  مهر  1396تابناک  -.........اسماعیل خجسته مدیرعامل سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی بندرانزلی در خصوص آتش افروزی های مکرر در نیزارهای تالاب انزلی اظهار می کند: اینگونه آتش افروزی ها توان نیروهای آتش نشان را برای خدمت رسانی به مردم در مواقع خطر کاهش می دهد.
اسماعیل خجسته اضافه می کند: برخی آتش افروزی های حاشیه تالاب در نقاطی رخ می دهد که دسترسی به آن بسیار سخت بوده تا جایی که در آتش سوزی
70 هکتار از نیزارهای داخل تالاب انزلی در 18 مردادماه امسال، بجز نقاط قابل دسترس ، کاری از هیچ کس ساخته نبود و آتش نیزارها با فروکش کردن باد خاموش شد
.وی همچنین با اشاره به وقوع حریق عمدی دیگر به صورت همزمان در سه منطقه کیلومتر 10 جاده انزلی به رضوانشهر و همچنین نیزارهای منطقه چراغ پشتان در یک روز، ادامه می دهد: متاسفانه برخی از افراد به دلایلی نامعلوم اقدام به آتش افروزی در این مناطق می کنند که علاوه بر نیزارها، علفزارهای حاشیه جاده نیز دچار حریق شده و حتی آتش به درختان حاشیه تالاب نیز سرایت می کند........

کانون دیده با نان زمین : اعلام عجز کامل و  تمرکز بر علت آتش سوزی!!! و یا سربالا جواب دادن ، روندی است که  مسئولین سالهاست  در پیش گرفته اند و هیچگاه در پی دست کم  استعفا در اعتراض به عدم وجود تجهیزات لازم ، کافی و مدرن  اقدام نکرده اند  !!!  چرا که طی چهار دهه گذشته ثابت شده است که  برای تصمیم گیران و برنامه سازان کشور و به تبع آن مسئولین رده پایین ، اصولا حفاظت از آب و خاک و جنگل و تالاب و میراث های طبیعی نسل ها که اساس بود و نبود ایران زمین را تشکیل می دهد،در برنامه ها و هزینه ها جایگاه  ندارد !!!  فرو پاشی اکوسیستم در بیشتر مناطق کشور  و یا  تخریب های فاجعه بار در اکثر حوزه های طبیعی کشور، خود سندی گویاست!!! آنهم باوجودکسب هزاران میلیارد دلار از فروش نفت   "سهم  نسل ها " در این چهار دهه که  برای هر ناکجا آباد و هرچیز دیگر  هزینه شد  غیر از حفاظت از عناصر حیاتی این سرزمین یعنی جان مایه ادامه حیات ایران زمین و این نشان می دهد که منابع طبیعی کشور در چشم مسئولین تنها منبع سریع و آسان برای غارت و سوء استفاده بوده است !!!!!

 

15فروردین  1397- خمام نیوز- رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان رشت : ......حدود 2 هکتار از نیزار های تالاب انزلی واقع در روستای فرشکی چوکام از عصر سه شنبه طعمه حریق شد ....

 

 

ناحیه یک -ص 5  از 7

ادامه

 

صفحه اصلی