گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی گروه یک  ناحیه چهار 

 

 

منطقه3 و4 محورکوهستانی هزار مسجد- الله اکبر- کپه داغ-

پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره

 IRAN-Tandoureh National Park & Tandoureh  Protected Area 

47 سال پیش (  1348 ) پارک وحش تندوره با مساحت 30 هزارو 780 هکتار حفاظت شده اعلام و درسال1353 به پارک ملی تندوره ارتقاء یافت.  در سال 1361 بخشی از شمال آن  به عنوان منطقه حفاظت شده با مساحت9 هزارو 250 هکتار جدا شد . مساحت پارک ملی تندره در وضعیت موجود معادل 35 هزار 540 هکتار اعلام شده است . بنابر این معادل 79 درصد این منطقه پارک ملی و 21درصد آن منطقه حفاظت شده است

 پارک ملی تندوره از شمال  و شمال غرب متصل به منطقه حفاظت شده تندوره ، از جنوب شرق نیز متصل به منطقه حفاظت شده الله اکبر است . منطقه حفاظت شده تندوره نیز  از جنوب و جنوب غرب متصل به پارک ملی تندوره است و رودخانه  کال دیوان  به عنوان مرز این دو منطقه در غرب تعیین شده است . به علاوه منطقه حفاظت شده دربادام نیز متصل به غرب منطقه حفاظت شده تندوره است . بخشی از  جاده ترانزیتی قوچان -درگز( حدودا 18 کیلومتر) تقریبا  به موازات  رودخانه کال دیوان  از داخل  منطقه حفاظت شده عبور داده شده است !!! و گردنه  تیوان نیز تقریبا در جنوب همین راه و در محدوده بین پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره قرار دارد ( نقشه زیر) .

کمترین فاصله این مناطق  با شهر درگز  حدود  23 کیلومتر  و با   شهرقوچان حدود48 کیلومتر است.

پارک  ملی و منطقه حفاظت شده تندوره منطقه ای ست کوهستانی و تپه ماهوری با دامنه ارتفاعی 1000 تا 2700 متر   با کوه ها  و دره ها ی ژرف شگفت انگیز نظیر کوه باش تپه-کوه قره داغ -کوه هژدی-کوه شکر آب، کوه موری-کوه یلان بلاغ- کوه تاشلی- کوه آلاداغ-دره چلمیر   -رودخانه  چلمیر - رودخانه کال دیوان- رودخانه زوی قرنی و رودخانه زوی قزلو که از شاخ آب های رودخانه چرلوک  می باشند -رودخانه کال گونگ که در منطقه حفاظت شده تندوره جاری است  و... کلیه درود های نام برده شده در ابر سازه های آب ساز طبیعی پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره عمدتا به رودخانه درونگر منتهی می شوند

 بیش از 35  چشمه از دل ابر سازه های آب ساز طبیعی بروز و ظهور دارند  نظیر  چشمه تندوره -چشمه چهلمیر- چشمه بید-  چشمه رجبه-  چشمه ادانه-  چشمه قره نهه- چشمه مدخان-  چشمه باش تپه-  چشمه ایدلق-  چشمه قره لوکه-  چشمهکلاشک-  چشمهتوغی-   چشمه چرلاق -  چشمه رف ،سو، و.... که طی هزاره ها بستری  برای رویش  و بالندگی جنگل های اُرس همراه  بادام،   انجیر وحشی ،  زرشک ،   آلبالو ،  گون،   درمنه ، و....بوجود آورده و  زیستگاه های امنی برای قوچ و میش اوریال که  در سال ۱۳۵۶ حدود ۶۰۰۰ رأس برآورد شد، بزو پازن ، پلنگ، گربه پلاس، سمور سنگی، گربه وحشی،..و نیز جولانگاه برای  هما،  عقاب طلایی، دال، کرکس، قرقاول ، کبک  طی هزاره ها بوده اند و....

 

مراکز جمعیتی مرز و محدوده این منطقه عبارتند از : روستای دولت شاملو، روستای دودانلو، روستای کاهو، روستای جشن آباد، روستای تاج الدین، روستای شوی،  و...(تابع  دهستان شهرستانه و دهستان تکاب شهرستان درگز- خراسان شمالی)

 

 

پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره

ماخذ نقشه اطلس مناطق حفاظت شده سال 1385- اتصال این دو منطقه و همچنین اضافه کردن مناطق حفاظت شده همجوار و همچنین تکمیل راه ها و مناطق جمعیتی محدوده این دو منطقه (بر پایه نقشه های استانی) از کانون دیده بانان زمین

 

 

چشم اندازی از پارک ملی تندوره

 

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 

  تصاحب   اراضی ملی پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره برای گردشگری سوداگرانه ویرانگر

تا کنون بیش از یکصد هکتار (طبق آمارهای خود مسئولین سازمان حفاظت محیط زیست تا سال 1378)  از پارک ملی تندوره  این میراث طبیعی نسل ها برای یک گردشگری مخرب سوداگرانه کاملا ویران شده است !!!! ذوالفقار سلحشور رئیس حفاظت محیط زیست درگز در 7 اردیبهشت 1394 در سایت اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی می گوید :  "تفرجگاه چهلمیر قسمتی از پارک ملی تندوره است که به تفرج متمرکز اختصاص داده شده و .... . "

در  بهمن 1387 خبر تدارک  احداث تفریح گا ه های علي بلاغ و چرلاق منتشر می شود.و این در حالی بود که سالیان سال  منطقه چهلمیر برای گردشگری مورد استفاده مردم قرار می گرفت . مهدي چلاني، از کارشناسان محيط زيست در این منطقه  در رابطه با این دو تفرجگاه جدید به ايسنا می گوید : " احداث تفرجگاه در پارک ملي تندوره بزرگترين خيانتي است که سازمان حفاظت محيط زيست در حق طبيعت اين منطقه انجام مي دهد. وي می گوید: .....آب چشمه چهلمير که نيازمندي هاي حيات وحش منطقه و مردم روستاهاي پايين دست را تامين مي کرد و بهترين آب منطقه بود، اکنون به سمت سرويس هاي بهداشتي تفرجگاه هدايت مي شود و جاده دسترسي به تفرجگاه چهلمير بدون در نظر گرفتن مسايل زيست محيطي با بولدوزر عريض شده  است که نابودي پوشش گياهي، گل و لاي شدن منطقه و نابودي حيات وحش در اثر تصادف با ماشين ها را به دنبال دارد  و.... "

حميد جوان، يکي از محيط‌بان‌هاي پارک ملي تندوره نيز به ايسناگفت:     "تفرجگاه چهلمير به يک شرکت خصوصي واگذار شده که هيچ نگاه زيست محيطي و حفاظتي ندارد و ما عملا ديده‌ايم که هدفشان از ايجاد تفرجگاه چهلمير فقط کسب درآمد بوده‌ است .......وي احداث 3 تفرجگاه در پارک ملي تندوره را زمينه‌ساز نابودي آن دانست و به ايسنا گفت: طبق قوانين و ضوابط تا حدود 7 کيلومتري پارک‌هاي ملي نبايد جاده آسفالت وجود داشته ‌باشد، اما تا ابتداي چهلمير جاده آسفالت و باعث افزايش آسيب به منطقه و افزايش تخلفات در پارک ملي تندوره شده ‌است. حمید جوان با بيان اين‌ که با وجود منع قانوني تفرجگاه چهلمير در داخل پارک ملي ساخته شده است، افزود: علي‌بلاغ داخل منطقه امن حفاظت شده و چرلاق هم داخل پارک ملي تندوره قرار گرفته ‌است. وي خاطرنشان کرد: 28 هکتار از زمين‌هاي تندوره که مدت 30 سال به عنوان بخشي از پارک تحت اختيار سازمان بود، با راي و تصميم اداره منابع طبيعي و با کوتاهي محيط زيست 2 سال پيش به مردم واگذار شد.  در حال حاضر عملا با پيشروي مردم به سمت پارک، زمين‌هاي تصرف شده بيش از اين‌هاست و ترتيب اثري نيز به گزارش‌هايي که به اداره داده‌ايم، ‌نشده ‌است..."

سيد حسين آقاميري، مديرکل حفاظت محيط زيست خراسان رضوي که مسئولیت  خود را عمدا فراموش کرده و در مقام خوش خدمتی به مافیای  گردشگری مخرب در آمده است ،  در همین خبر از زیر ساحت ها و سطح این تخریب البته در قالب تبلیغاتی به ایسنا می گوید :   "  زيرساخت‌هايي مثل آب، برق، سرويس بهداشتي، سکوي نشينمن، زمين بازي کودکان، پارکينگ و ساير ملزومات يک کمپ طبيعت گردي در تفرجگاه صد هکتاري چهلمير ايجاد شده‌ است."

اما مهندس مهدي چلاني، از کارشناسان محيط زيست که 5 سال در زمینه اکولوژی پلنگ در تندوره تحقیق کرده‌ است، به گونه ای دیگر این سازشکاری سازمان حفاظت مخیط زیست را  شفاف می کند ، با تاکید بر حضور پلنگ در محل تفرجگاه چهلمیر ، وی   در  مرداد 1388 به ایسنا  می گوید :

"من بارها شاهد حضور پلنگ در محل تفرجگاه حتی در محل ساخت و سازها بوده‌ام. اگر اداره محیط زیست استان اعلام می‌کند که چهلمیر زیستگاه پلنگ نیست برای این است که زیر سوال نرود و صرفا به دلیل توجیه کاری است که دارند در حق این منطقه انجام می‌دهند و ..... وی  حجم بسیار بالای بازدیدکنندگان از چهلمیر را از دیگر معضلات این تفرجگاه دانست و با بیان این که به دلیل واگذاری تفرجگاه به یک شرکت خصوصی محیط‌ ‌بان‌ها نمی‌توانند دخالتی در این منطقه داشته باشند..... وی با اشاره به این که تغییر محل پاسگاه محیط‌بانی چهلمیر از محل اولیه به خارج تفرجگاه و تبدیل آن به سوئیت بازدیدکنندگان، افزود: این کار از امنیت و رویکرد حفاظتی منطقه به شدت کاسته و یک اشتباه محض است....."

و در حالیکه مطابق با استاندارد های بین المللی ، تغییر کاربری در پارک های ملی ، حتی تغییر دادن مکان یک سنگ خلاف قانون است، محمدی زاده رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور در دولت دهم  از موقعیت خود سوء استفاده کرده و  بجای حفاظت و احیاء  این پارک ملی قدیمی و این میراث طبیعی نسل ها، برای خوش خدمتی به مافیای گردشگری  تا بجایی پیش می رود که حتی  برای دستکاری در چرخه آب ،  پیشنهاد های مسخره در  حد یک پارک شهری می دهد، وی در  مهر 1389 در بازدیدی  از پارک ملی تندره می گوید : 

"..... باید تلاش شود شبکه آب به صورت گردشی و با آبشارهای مصنوعی فضای اینجا را بیشتر تلطیف کند تا زمینه استفاده بیشتر مردم از آن فراهم شود.... در نظر است با سازمان گردشگری توافق داشته باشیم و درصدد هستیم زمینه حق بهره برداری بخش خصوصی در اینجا فراهم شود. بخش خصوصی هم با احداث هتل و رستوران و سایر امکانات به صورت ارزان قیمت و با سرویس قابل قبول زمینه استقبال بیشتر مردم را فراهم خواهد کرد. وی همچنین پیشنهاد ایجاد کتابخانه، نمازخانه، موزه طبیعی  را در این پارک ملی می دهد و.......  "

البته حاشیه امن قضایی و عدم کارایی سازمان های نظارتی بر حفاظت از میراث ها و  ثروت های طبیعی ملی  این نسل و نسل های آینده  ، چنین پیامد هایی  را نیز به دنبال دارد  !!!به گونه ای که رئیس سازمان به اصطلاح حفاظت  محیط زیست ، میراث طبیعی ملی را ملک شخصبی می پندارد و بخود اجازه می دهد که طرح های  ویرانگر را برای این پارک ملی در نظر بگیرد .!!! کانون دیده بانان زمین در گزارشی تحت عنوان " مبانی فکری و زمینه های عملی حجم وسیع تخریب و آلودگی  محیط زیست در سه دهه" که در خرداد 1390  روی همین سایت گذاشت ، یکی از چهار دلیل اصلی تخریب محیط زیست کشور  را وارث محوری دانست که تجاوز  به پارک ملی تندوره یکی  از مصادیق آن است !!!!

 

 

 آتش افروزی و خاکستر سازی ذخایر ژنتیکی پارک ملی و منطقه حفاظت شده تندوره به دلیل عدم تجهیزات موثر خاموش کردن فوری آتش

21 مرداد 1387ایرنا-حدود ‪۱۰ هكتار از  منطقه حفاظت شده پارك ملي تندروره طعمه حريق شد

اول بهمن  1387ایسنا- حميد جوان يکي از محيط‌بان‌هاي پارک ملي تندوره:    " قبلا سالي يک يا دو مورد آتش‌سوزي در منطقه رخ مي‌داد، اما تنها در 3 ماه تابستان امسال 4 مورد آتش‌سوزي در منطقه داشتيم که 2 مورد آن در گستره وسيعي از چهلمير بود و قسمت وسيعي از درختان و پوشش گياهي منطقه را نابود کرد. ما گزارش آتش‌سوزي را به اداره كل داديم ولي هيچ برخورد درست و قانوني با عاملان آتش‌سوزي نکردند. از لحاظ قانوني شرکتي كه متولي تفرجگاه چهلمير است بايد خسارت آتش‌سوزي و نابودي درختان را متقبل شود، همان‌طور که يک متخلف که يک درخت ارس را قطع مي‌کند، 500 هزار تومان جريمه مي‌شود......."  

28مرداد1393 ایسنا- محمدمهدی توکلی رییس اداره محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت از محیط زیست خراسان رضوی : ...... خشکسالی و کاهش نزولات جوی و تاثیر نامطلوب آن بر منابع آبی داخل پارک ملی و عدم کفایت امکانات و تجهیزات خودرویی و پاسگاه‌ها از دیگر مشکلات منطقه حفاظت شده تندوره است. عبور جاده ترانزیتی قوچان- درگز از حاشیه این پارک و آتش‌سوزی مراتع و نیزارها در فصل تابستان و پاییز در محدوده پارک از جمله معضلات دیگر این پارک ملی واقع در درگز به شمار می‌رود

21 مرداد 1395 شبکه اطلاع رسانی راه دانا: "  مسئول ایستگاه آتش نشانی درگز در گفت‌وگو با خبرنگار درگزخبر  گفت: ساعت 11 ظهر امروز بخشی از ارتفاعات پارک ملی تندوره دچار حریق شد. .... و تا این لحظه بیش از 20 هکتار از مراتع طبیعی این پارک را طعمه خود کرده است...."

 23مرداد 1395 پایگاه اطلاع رسانی سپاه امام رضا :"  آتش سوزی 300 هکتاری پارک ملی تندوره درگز خاموش شد ، روز گذشته آتش‌سوزی وسیع، مراتع طبیعی پارک ملی تندوره را طعمه خود کرد....."

6 شهریور 1395 ایرنا : محمد عرفانی معاون پایش و نظارت اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی گفت: 48 هکتار از مراتع پارک ملی تندوره شهرستان درگز واقع در شمال این استان در آتش  سوخت.  .... به رغم تلاش گسترده ماموران 48 هکتار مرتع، 20 اصله درخت ارس و 30 اصله درختچه های نسترن وحشی در این آتش سوزی از میان رفت.....

5 شهریور 1395  سایت یگان حفاظت منابع طبیعی استان خراسان رضوی:  آتش سوزی در منطقه کتل تیوان پارک ملی تندوره از ساعت 16 مورخه جمعه 6 شهریور آغاز شد و در ساعت 20 مهار شد ... در این آتش سوزی حدود 45 هکتار از عرصه های منابع طبیعی طعمه حریق شد.....

 

23 تیر 1397 ایرنا : تورج همتی مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی اظهار داشت: آتش سوزی عصر دیروز در ارتفاعات پارک ملی تندوره در کیلومتر 88 محور قوچان - درگز بنا به دلایل نامعلومی آغاز شده بود. وی بیان کرد: اگرچه در ساعات پایانی دیشب دامنه آتش با کمک موثر عشایر منطقه و اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان درگز مهار شد اما دستکم 80 هکتار از مراتع و جنگل های منطقه در آتش سوخته است...وی گفت: خسارات زیادی به درخت های ارزشمند ارس در منطقه وارد نشده، اما پوشش گیاهی مراتع منطقه به صورت کامل از بین رفته است.

 

 

 

  راه زنی در پارک ملی تندوره

9 شهریور 1393 -ذوالفقار سلحشور رئیس حفاظت محیط زیست درگز در گفتگو با خبرنگار مهر: پروژه آسفالت راه دسترسی چهلمیر به طول هزار و 200 متر به صورت رسمی افتتاح و مورد بهره برداری قرار گرفت. این راه از آبشار چهلمیر به سمت درب قسمت اداری بوده و ....

 

   تشدید سیل به دلیل بر هم زدن تعادل طبیعی منطقه و تخریب پوشش گیاهی 

 

  22 مرداد 1396 -ایسنا - مجتبی محمودی سخنگوی جمعیت هلال احمر خراسان رضوی : آمار مفقود شده‌های سیل اخیر در صبح گذشته 38 نفر بوده که تاکنون این آمار به چهار نفر کاهش یافته است....وی افزود: سیلاب روز گذشته 36 خودرو در تندوره و چهلمیر و همچنین 40 خودرو در بابا رمضان کلات را برده بود.....

 

26  مرداد 1396 -راه دانا- بیش  از 5/2 میلیارد تومان خسارت سیل اخیر به تفرجگاه چهلمیر درگز

ذوالفقار سلحشور رئیس حفاظت محیط زیست درگزبا اعلام این خبر گفت : با بارش شدید باران در ارتفاعات پارک ملی تندوره و جاری شدن سیل، خسارات فراوانی به منابع طبیعی و امکانات موجود در تفرجگاه چهل میر وارد شد. وی ادامه داد: درختان، جاده‌ها، وسایل بازی، سکوها، لوله‌کشی آب شرب، ساختمان اداری، آبشخورهای حیوانات وحشی و طبیعت این تفرجگاه  در سیل اخیر دچار خسارات فراوان شد. سلحشور خاطرنشان کرد: در این حادثه، سیل،  یک دختر 25 ساله را طعمه خود کرد و شایعاتی که تعداد کشته‌شدگان را در این تفرجگاه بیشتر عنوان می‌کند؛ بی‌اساس است.

 

اول بهمن 1396 صبح توس -حسین اصلاحی رئیس حفاظت محیط زیست درگز گفت: پیش بینی زمان افتتاح مجدد تفرجگاه چهلمیر امکان پذیر نیست؛ چراکه در جریان سیل اخیر، بسیاری از زیرساخت‌ها به شدت تخریب شده است......اصلاحی ضمن بیان اینکه سیل چهلمیر خسارتهای بی شمار و بعضا غیر قابل جبرانی را به محل وارد کرد که بعضی از آنها به راحتی قابل جبران نیستند، توضیح داد: شکسته شدن درختان و پراکنده شدن آنها توسط سیل، شکستن آسفالت و ایجاد شدن حفره در زمین، واژگونی تیرهای برق و از بین رفتن سرویس بهداشتی و سکوهای استراحت گردشگران از جمله مصادیق این خرابی ها هستند....

 

 

 

ناحیه چهار-ص3 از 9

ادامه

 

صفحه اصلی