گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه بررسی گروه دو  ناحیه چهار   

منطقه3 محورکوهستانی بینالود - حیدری - شاه جهان- سالوک - کُورخود

پناهگاه حیات وحش حیدری   

IRAN-Heidary Wildlife Refug 

          پناهگاه حیات وحش حیدری  از دهه 50 به جهت حمایت از جمعیت قوچ و میش اوریال و تنوع گیاهی تحت حفاظت قرار گرفت و در سال 1381  با مساحت 46 هزار 865هكتار به پناهگاه حیات وحش  ارتقاء یافت.

پناهگاه حیات وحش حیدری در  25 کیلومتری شمال غربی منطقه حفاظت شده و اثر طبیعی ملی قلل بینالود و 80 کیلومتری شرق پارک ملی و منطقه حفاظت شده  ساریگل قرار دارد.  این منطقه همچنین در  41 کیلومتری جنوب شهر قوچان ، 37 کیلومتری غرب شهر چناران،  60 کیلومتری شمال شهر نیشابور و 105 کیلومتری شمال شرق شهر سبزوار قرار دارد. افزون بر این  شهر چکنه در مرز غربی آن قرار دارد که  راه قوچان- سبزوار از میان همین شهر عبور می کند .

پناهگاه حیات وحش حیدری ادامه شمال غربی ارتفاعات بینالود است  با حداکثر فراز ارتفاعی2940 متر با نام هایی چون   کوه حیدری (2713-2859متر) کوه سفید و.... این منطقه از ابر سازه های آب ساز دشت های کشف رود ،اترک و  کال شور است .

یکی از شاخص های پناهگاه حیات وحش حیدری به دلیل ویژگیهای زمین ساختی و توپوگرافی وجود دره ها ، شکاف ها و غار های بسیار است  نظیر غار پلنگ، غار لنگ، غار چهل ستون و.... و به دلیل همین ساختار طبیعی و وجود آبخوان های غنی آن است که   چشمه هاو آبشار های  فراوان در این منطقه بروز و ظهور دارند!!! با  فراونی کمی و کیفی در بخش های جنوب غربی  یعنی همان منطقه ای که به  عنوان منطقه  امن تعیین شده است .چشمه هایی  چون :  چشمه حیدری، چشمه گورخر،چشمه شتر، چشمه سوار، چشمه سوار کوچک، چشمه دیکان، چشمه آبشار،چشمه شاخ کوتل ،چشمه یورد ،چشمه قرق،چشمه گورگرچین ، چشمه گراب، چشمه یورد لاله ، چشمه قازان قفلی، چشمه زلال، چشمه سالیک، چشمه یخاب، یان چشمه ، چشمه اللهیار، و...آب این چشمه ها همراه روان آبهای بارانی  از  طریق رود دره های شمالی و شرقی راهی دشت های  کشف رود و اترک می شوند و در بخش غربی و جنوبی به رودخانه کال شور سبزوارهدایت می شوند . نظیر رود دره  کلیدر ، رود دره  بقیع -   رود دره امین -  روددره حیدری، رود دره لالو - رود دره برمهان ،و .... گفتنی است در این منطقه واژه " زو " برای دره بکاربرده می شود مثل " زو کلیدر و این همه طی هزاره ها  بستری می شود برای بالندگی جنگلهای اُرس، که جزیره های کوچکی از آن هنوز وجود دارد همراه گونه های بسیار با ارزش دیگر نظیر داغداغان ، سنجد، گز، گون، کلاه میر حسن ، بومادران، ثعلب، ، باریجه و... و زیستگاه های غنی و امنی می شوند برای  قوچ و میش اوریال، پلنگ، آهو، گربه‌ وحشی، گربه پالاس، و....

قوچ و میش اوریال در پناهگاه حیات وحش حیدری 

افزوده : قوچ اوریال Urial- Ovis orientalis arkal VUبزرگ‌ترین و برازنده ترین قوچ ایران است  در مقابل قوچ لارستان(Larestan Mouflon)قرار دارد که یکی از کوچکترین قوچهای جهان است  .

پراکندگی قوچ اوریال در شمال شرق ایران است از جمله در پناهگاه حیات وحش حیدری و پارک ملی گلستان .

نرها شاخ‌های بلندی دارند که  حلزونی شكلند و اندازه  آنها تا 117 سانتی متر هم ثبت شده است. . ماده ها  نیز شاخ‌های كوتاهی دارند. از ویژگی‌های دیگر این قوچ‌ها وجود موهای بلند و سفید رنگی در ناحیه زیر گردن و سینه است. موهای پشت در تابستان كوتاه به رنگ زرد شنی و در زمستان  قهوه‌ای رنگ است. زیر شكم و كفل‌ها سفیدند. وزن نر آن تا 85 کیلوگرم نیز می رسد با  طولی حدود 150 سانتیمتر و با ارتفاع حدود  100 سانتی متر .

 

 

 موقعیت پناهگاه حیات وحش حیدری درتصویر ماهواره ای  شمال غرب ارتفاعات بینالود

 

 

 پناهگاه حیات وحش حیدری

ماخذ تصویر اطلس مناطق حفاظت شده 1385- تکمیل عوارض طبیعی و جانمایی نام ها و همچنین تکمیل مکان ها و راه های محدوده اطراف نقشه (بر پایه نقشه های استانی و منطقه ای )از کانون دیده بانان زمین

 

 

افزون بر این در  پناهگاه حیات وحش حیدری  و محدوده نزدیک به آن ،  آثاری از دژ های نظامی  و تپه های باستانی  وجود دارد که خود گویای سکونتگاه های قدیمی در پای کوه ها و دره های آن در گذشته های دور بوده است  که قطعا  ارزش حفاظتی این منطقه را دو چندان می کند نظیر :

*- بقایای برج دیده بانی دهنه حیدری ( تیموری )  نزدیک روستای دهنه حیدری

 *-قلعه دختر ( ساسانی – سلجوقی )نزدیک دهنه حیدری

*-سردابه های کلیدر ( ایلخانی )نزدیک روستای کلیدر

*- قلعه سخکان (قرن 4 تا 7 هجری ) نزدیک روستای خربره

*- کهنه قلعه برگ شاهی (سلجوقی ) نزدیک روستای برگشاهی

*- برج دیده بانی بجنو ( صفویه) نزدیک روستای بجنو

*- قلعه کهنه تنگه علیا (صفویه )نزدیک روستای تنگه علیا

*- قلعه تپه مخار (سلجوقی تا صفویه )نزدیک روستای تنگه علیا

*-تپه قبرستان ماروسک ( قاجاریه )  نزدیک روستای ماروسک

*- سردابه ماروسک ( ایلخانی )  نزدیک روستای ماروسک

*-  و.....

 

 

 مراکز جمعیتی داخل و مرز پناهگاه حیات وحش حیدری عبارتند از  :  روستای دهنه حیدری، روستای تاریخی کلیدر ، روستای سرچاه، روستای کنار خانه -روستای بُرمُهان، روستای سرگریک،  روستای امیر آباد،  روستای قرونه ، روستای بقیع ، روستای برگ شاهی، روستای امین آباد، روستای حسن آباد، روستای کلاته فشای  ، روستای خربره( قاسمیه )روستای زیارت - روستای بجنو بالا و پایین ( دهستان بینالود و دهستان سرولایت شهرستان نیشابور )  ، روستای چهار سوق، ، روستای آلاتمان، روستای لالو- روستای گونان -روستای اولنگ شابو-  روستای محمد قلی-روستای گلشن آباد و....( دهستان دوغایی شهرستان قوچان) 

 

 چشم اندازی از پناهگاه حیات وحش حیدری - درختان اُرس

ماخذ تصویر پرشین وبلاگ

 

 

 چشم اندازی از پناهگاه حیات وحش حیدری - درختان اُرس

ماخذ تصویر وبلاگ بازگشت به طبیعت اردیبهشت95

 

 چشم اندازی از پناهگاه حیات وحش حیدری - دره شگفت انگیز لالو و روستای لالو

 

 

حفاظتی که انجام نشد

  کاهش جمعیت حیات وحش  پناهگاه حیات وحش حیدری و اقداماتی جهت  واگذاری حیات وحش این منطقه به مافیای شکار

12 اسفند 1392خبرگزاری مهر   کیوان هوشمند مدیر دیده بان حیات وحش و محیط زیست : " پناهگاه حیات وحش حیدری که زمانی بهترین پناهگاه حیات وحش قوچ و میش اوریال در دنیا بود و حدود  5  هزار قوچ در آن وجود داشت در سرشماری امسال تعداد این گونه ها در آن  به 600 هم نرسید که اینها همه مستقیما به خاطر شکار وصید غیر مجاز  در این منطقه بوده است."  

ولی علی رقم آن  سازمان حفاظت محیط زیست بجای  حفظ و احیاء این ذخیره گاه ژنتیکی متعلق به نسل ها  ، تصمیم دارد خیانت نابخشودنی مرتکب شود و این منطقه را برای 15 سال به سوداگران شکار واگذار کند!!!!خبر این ماجرا در 30 شهریور 1393 در خبر گزاری مهر منتشر شد. این خبر از مراحل واگذاری منطقه حفاظت شده ارس سیستان و پناهگاه حیات وحش حیدری  برای تور های شکارچیان داخلی و خارجی خبر می دهد . در این خبر آمده است :

 " بر اساس اطلاعات دریافتی، از چندی قبل مذاکراتی مبنی بر واگذاری بلندمدت تعدادی از مناطق چهارگانه محیط زیست از جمله پناهگاه حیات وحش حیدری نیشابور و منطقه حفاظت شده ارس سیستان در شهرستان کلات به یک شرکت برگزارکننده تورهای شکار انجام شده است و این مذاکرات در حال حاضر مراحل پایانی خود را طی می کند. مذاکرات درحالی بصورت کاملا مخفیانه و محرمانه در حال انجام است که بر اساس شنیده ها تاکنون مابین مدیران حفاظت محیط زیست استان خراسان رضوی و رئیس موسسه برگزار کننده تورهای شکار، چندین جلسه برگزار و توافقاتی نیز در این زمینه حاصل شده است. بر اساس اطلاعات دریافتی در حال حاضر توافقاتی مبنی بر عقد قراردادی ۱۵ ساله برای واگذاری پناهگاه حیات وحش حیدری به  رئیس موسسه برگزار کننده تورهای شکار به منظور حفاظت و بهره برداری از منطقه در ازای صدور سالیانه تعدادی پروانه ویژه شکار برای شکارچیان داخلی و خارجی صورت پذیرفته است. ...."

تاکنون  پروانه های عجیب و غریب برای شکار در این منطفه صادر شده مانند صدور پروانه شکارگراز در سال 1379 ، به دلیل خساراتی که به زمینهای کشاورزی می‌زند و یا مجوز  آقا ميري مدير كل حفاظت محيط زيست خراسان رضوي درآبان ماه  1390برای صدور پروانه شکار درپناهگاه حیات وحش حیدری  و مناطق دربادام،  قرچغه، ، ژرف،  جنگل خواجه،ارس سيستان، و یا خبر احداث  استراحت‌گاه ویژه شکارچیان و نمایشگاهی از حیوانات تاکسیدرمی در پناهگاه حیات وحش حیدری که در 20 بهمن 1390 از سوی  خبر گزاری فارس و  از قول عباس زندیه رئیس اداره حفاظت محیط زیست نیشابور منتشر شد .

اول تیر 1394 سایت پایگاه خبری تحلیلی زیست بوم :  براساس آخرین سرشماری‌های رسمی از حیات‌وحش خراسان رضوی شمار جمعیت سه گونه مهم قوچ، میش و آهو در این منطقه افزایش یافته است اما براساس نظر کارشناسان نه‌تنها افزایشی در کار نبوده که آمار گونه‌های شاخص جانوری در بسیاری از زیستگاه‌های این استان به شدت کاهش یافته است. .......براساس گزارشاتی که این کارشناسان ارایه می‌کنند و در پایگاه خبری دیده‌بان حیات وحش ایران موجود است، از ۴ نفر شکارچی مجاز و دارای پروانه که امسال برای شکار به پناهگاه حیات وحش حیدری رفته‌اند، ۳ نفر از آنها موفق به رویت حتی یک قوچ بالاتر از هشت‌سال نشده و به‌‌رغم داشتن پروانه شکار دست خالی از این پناهگاه خارج شده‌اند و صرفا یک نفر موفق به شکار شده که این فرد نیز یک قوچ زیر ۸‌سال را شکار کرده است!.....

 

15 خرداد 1397 تابناک :  در پی انتشار خبری مبنی تفریح شیک دو آمریکایی با قیمت 70 میلیون برای شکار قوچ اوریال در نیشابور، یک فعال محیط‌زیست گفت: این شکارچیان آمریکایی از یک تا چهار خرداد در منطقه حیدری نیشابور حضور داشته‌اند و دو رأس قوچ اوریال شکار کرده‌اند.
شاهین شفیعی تصریح کرد: قیمت پروانه شکار 10 هزار دلال بوده و در این شکار،
مدیرکل محیط‌زیست خراسان رضوی و یکی از تورگردان‌های معروف شکار ایران نیز به‌همراه این دو آمریکایی وارد منطقه شکار شده‌اند.
وی مدعی شد: مبالغ این پروانه‌ها یک‌میلیون تومان است و این مقدار را به‌حساب خزانه دولت واریز کرده‌اند.
این فعال محیط‌زیست ادامه داد: این اولین بار نیست که چنین پروانه‌هایی صادر می‌شود و گویا در خراسان رضوی تاکنون 17 پروانه صادر شده است.شفیعی ادامه داد: مجوز
هفت پروانه قوچ اوریال در منطقه حیدری نیشابور، پنج رأس آهو در منطقه رئیسی نیشابور و پنج کله بز در منطقه سید مرتضی کاشمر صادر شده که تاکنون دو مورد اجرایی شده است.

محمدمهدی نوربخش رئیس سازمان محیط‌زیست نیشابورنیز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در نیشابور با تأیید خبر شکار دو قوچ اوریال در منطقه حیدری این شهرستان، تصریح کرد: پروانه‌ها در چارچوب قانون در حال صادر شدن بوده، در قوانین با شرایط خاص زمانی و مکانی برای ایرانی‌ها و خارجی‌ها چنین مجوزی را در نظر گرفته شده است......وی تأکید کرد: در نیشابور مناطق رئیسی و حیدری با اقدامات حفاظتی بسیار خوب، توانسته‌ایم، جمعیت حیات‌وحش را به میزانی برسانیم که چنین ظرفیتی برای شکار برسانیم.
نوربخش بیان کرد: مسئولان قول داده‌اند که
بخش عمده‌ای از این مبلغ برای حفظ و حراست این دو منطقه هزینه شود..... صحبت از 70 میلیون تومان برای هر رأس قوچ بوده که صندوق ملی محیط‌زیست با حفاظت محیط‌زیست قراردادهای بسته است.

نوربخش افزود: از سال 92 تا امسال، شکار ممنوع بود و امسال اولین سال بوده که چنین مجوزی صادر شده است.

آن گونه که پایگاه اطلاع رسانی محیط زیست گزرش کرده است علی تیموری مدیرکل حفاظت و مدیریت شکار و صید سازمان حفاظت محیط‌زیست گفته تعداد معدود پروانه شکار در راستای کمک به‌حفظ و پویایی جمعیت برخی گونه‌ها در تعداد محدودی از مناطق که نیاز به اصلاح ترکیب جنسی و جمعیتی داشت، صادر شده بود.

علی تیموری با اشاره به‌مصرف منابع مادی این پروانه‌ها، تأکید کرد: نخستین هدف و برنامه عمل شاخص، کمک به‌تجهیز و توانمندسازی حفاظتی مناطق و اجرای برنامه‌های حمایتی از حیات‌وحش با استفاده از منابع حاصل از فروش تعداد اندکی پروانه و دومین هدف و برنامه عمل شاخص نیز کمک به‌جوامع بومی و محلی و رفع برخی از محرومیت‌های این جوامع باهدف جلب حداکثری مشارکت و همراهی آنها در امر حفاظت از زیستگاه‌ها و حیات‌وحش است......

 

کانون دیده بانان زمین : محیط بان ها و شکار چی ها ، سر خوش و سرمست  و مفتخر از کشتن و بی جان کردن یک قوچ اوریال در پناهگاه !!! حیات وحش حیدری

ماخذ تصویر :  فارس- 15 خرداد1397

 

 

 


20خرداد 1397
تسنیم :  ........حمید گرمابی نماینده مردم نیشابور و فیروزه در مجلس شورای اسلامی با دفاع از این طرح اظهار داشت: این راه‌حلی برای حل مشکلات نقدینگی و کمبود بودجه حوزه محیط‌ زیست استان است. مادامی که طبق ضوابط محیط زیست این اتفاق صورت گیرد مشکل خاصی وجود نخواهد داشت، به‌ویژه این‌که قرار شده هزینه دریافتی برای انجام این شکارها  در جهت منافع محیط زیست همان منطقه هزینه شود.

گرمابی با  اشاره به حواشی شکار دو قوچ در منطقه نیشابور افزود: سرشماری‌های محیط زیستی در این منطقه مؤید این موضوع بوده که شکار قوچ‌های اوریال که از لحاظ سنی نیز پیر بوده‌اند   (  با تفنگ های مجهز به سن سنج جانورانJ ) آسیبی به چرخه حیات نخواهد زد و شکار به‌صورت محدود و کنترل‌شده مضر نیست. در حال حاضر نیز شرکتی که در این حوزه به‌صورت بین‌المللی فعال است با انجام تمام موارد رسمی و اداری مجوز شکار دو رأس قوچ را برای دو شکارچی آمریکایی اخذ کرده است

 

محمدمهدی نوربخش رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان نیشابور نیز در واکنش به حواشی این اقدام اظهار داشت: حیف است اقداماتی که منافعی برای ادارات حفاظت محیط زیست استان‌ها دارد و در چهارچوب قوانین و مقررات بود؛ دچار این میزان حواشی شود. واقعاً با موضوع بیش از حد غیرمنطقی برخورد شده چون خلافی صورت نگرفته است.........وی افزود: نظارت ما در این حوزه به‌حدی است که امکان نخواهد داشت به‌خلاف دستورالعمل مشخص بخواهند حیوان دیگر شکار کنند تا به بخشی از محیط زیست آسیب برسد. طبق ماده 22 دستورالعمل شکار اگر اقدامی به‌خلاف موارد اعلام‌شده صورت گیرد نه‌تنها جریمه چندین برابر و توقیف لاشه‌های شکار را در پی خواهد داشت بلکه همراهان شکارچی به‌عنوان معاونت در جرم به مراجع قضایی معرفی خواهند شد.......رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان نیشابور در خاتمه خاطرنشان کرد: تنها تفاوت این مجوزها نسبت به قبل این است که مبلغ اخذشده به‌جای واریز به خزانه به صندوق منابع طبیعی واریز می‌شود تا پس از کسر هزینه‌های جاری در اختیار مدیرکل استان قرار گیرد تا در جهت حفظ و حراست از منطقه‌ای که مجوز صادر شده هزینه شود ........علی تیموری مدیرکل دفتر حفاظت شکار و صید سازمان حفاظت محیط زیست ‌اما در واکنش به حواشی صورت‌گرفته پیرامون شکار دو قوچ در نیشابور نیز اظهار داشته بود: برخی مجوزها با بررسی‌های صورت‌گرفته در مناطقی از استان‌های کرمان، یزد، خراسان‌جنوبی، خراسان‌رضوی و البرز صادر شده است. این مجوزهای شکار در واقع به بهبود وضعیت زاد و ولد و پویایی آماری و سنی چهارپایان مذکور کمک کرده و خطری برای انقراض نخواهد بود.......تیموری همچنین درباره هزینه‌های انجام این شکارها گفت: هزینه‌ها برای شکارچیان داخل در حدود یک میلیون تومان برای این حیوان در نظر گرفته شده است که البته فعلاً مجوز برای شکارچیان داخلی صادر نشده است. همچنین برای شکارچیان خارجی این مبلغ 18 هزار دلار در حدود 70 میلیون تومان است که بنا داریم با هماهنگی‌هایی که در حال انجام است این هزینه  پس از کسر هزینه‌های جاری برای حفظ منابع محیط زیستی همان منطقه شکار صرف شود.

 

20خرداد 1397 ایرنا  : حراج حیات‌وحش ادامه دارد، دیروز ماجرای شکار دو قوچ توسط اتباع آمریکایی در خراسان جنوبی خبرساز شد آن هم در فصل زادآوری حیات‌وحش که ایجاد استرس در زیستگاه‌ها خسارت جبران‌ناپذیری به محیط زیست کشور تحمیل می‌کند.

بتازگی سازمان حفاظت محیط زیست بیش از یکصد پروانه شکار ویژه چهارپا صادر کرده است و گویا همه این پروانه‌ها نصیب اتباع خارجی می‌شود، چون قیمت این پروانه‌ها حدود10 تا 12 هزار دلار است و اگر آژانسی بتواند پروانه‌ها را با قیمت‌های بیشتر بفروشد، سودش نصیب آژانس می‌شود به همین دلیل اکنون رقابت عجیبی بین آژانس‌ها برای جذب شکارچی خارجی شکل گرفته است

آن‌طور که مدیرکل محیط‌زیست خراسان جنوبی به تسنیم گفته بود، کمبوداعتبار و امکانات لازم در استان برای حفاظت از محیط‌زیست، زخمی است که مبالغ دریافتی بابت پروانه‌های شکار تا حدودی بر آن مرهم می‌گذارد............اما عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفت‌وگو با «جام‌جم» درباره این اقدام سازمان متبوعش عنوان می‌کند:   «کارشناسان تاکید دارند که شکار برای تعادل بخشی به جمعیت حیات‌وحش لازم است، چون اگر جمعیت آنها کنترل نشود، با افزایش گونه‌های پیر و بیمار احتمال شیوع بیماری در گله‌ها بیشتر می‌شود«..............

 

 

کانون دیده بانان زمین : این خبر در خرداد 1397 خود سند دیگری است از حفاظت دروغین این منطقه آنهم با توجیهات متناقض و فریبکارانه مسئولین محیط زیست کشور و نماینده مجلس  از جمله :

 ادعای حفاظت از پناهگاه حیات وحش حیدری برای بالابردن ظرفیت شکار !!!!! و دیگر تاکید  بر صدور مجوز شکار به استناد قانو نهای ارتجاعی ضد محیط زیستی کشتار حیات وحش آنهم برای کشتار وحشیانه قوچ  اوریال گونه آندمیک و در حال نابودی که در دهه 50  این بخش از ارتفاعات بینالود اساسا برای صیانت از این گونه ، منطقه حفاظت شده اعلام شده بود !!!

و شگفت آنکه در توجیه همه فرایند های متناقض، گفته می شود که این گونه های نادر و خاص را می کُشیم  تا از پناهگاه حیات وحش حیدری حفاظت کنیم!!!! باز هم ریشخند مردم !  و بدتر آنکه این در آمد زایی اندک توجیه ناپذیر در استانی اتفاق می افتد که ذره ای از در آمد های سرشار و عجیب  بیش از  50 شرکت و هولدینگ آستان قدس رصوی "در سرزمین ضامن آهو " !  می تواند  بودجه حفاظتی همه جانبه پناهگاه حیات وحش حیدری  را برای سالیان دراز تامین کند !!!!!

 

    معدنخواری در  پناهگاه حیات وحش حیدری

معادن کرومیت کلیدر

معادن سنگ آهک برگ شاهی

و معادن بی نام و نشان دیگر

 

تخریب وسیع در پناهگاه حیات وحش حیدری و محدوده اکولوژیکی آن(حدود روستای  برگ شاهی  ) توسط معدنخواران سنگ آهک

ماخذ تصویر وبلاگ باز گشت به طبیعت

 

ناحیه چهار-ص6 از 9

ادامه

 

صفحه اصلی