گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه  ناحیه هفت -مناطق حفاظت شده تالابی داخل تنگه هرمز 

 

گروه یک- اکوسیستم های تالابی خلیج فارس و دریای عمان - بررسی 4 منطقه به اصطلاح حفاظت شده

داخل تنگه هرمز( حرا- حراخوران-حراتیاب و میناب- حرا رودگز)  

 

گروه یک تقسیمات کانون دیده بانان زمین از مناطق حفاظت شده تالابی خلیج فارس و دریای عمان ، دربرگیرنده  4 منطقه حفاظت شده  به نام های حرا ،  حرا خوران،  حرا تیاب و میناب و حرا رودگز است که  با مساحت 194 هزار و 244 هکتار( 37 درصد مساحت مناطق حفاظت شده ناحیه هفت)در سواحل و آبهای تنگه هرمز قرار دارند . فصل مشترک هر چهار منطقه  وجود و گستردگی جنگل های مانگرو (حرا ) در این مناطق است و از همین روست که واژه "حرا "  نام خود منطقه و پیشوند سه منطقه دیگر قرار می گیرند.

منطقه  حفاظت شده حرا و منطقه حفاظت شده حراخوران در تنگه خوران در حد فاصل سواحل شمالی  جزیره قشم  و سواحل غربی  بندرخمیر   قرار دارند. منطقه حفاظت شده حرا تیاب و میناب به  طول حدود  65 کیلومتر در سواحل شمال شرقی و شرق تنگه هرمز  قرار دارد(حدود 25کیلومتری جنوب غربی شهر میناب) منطقه حفاظت شده حرا رودگز به طول حدود 40 کیلومتر در سواحل شرق تنگه هرمز قراردار .( حدود 48 کیلومتری جنوب منطقه حفاظت شده حرا تیاب و میناب)

 

 موقعیت مناطق حفاظت شده داخل  تنگه هرمز

 

 

 

 

درادامه  ضمن مروری بر  موقعیت جغرافیایی و برخی ویژگیهای طبیعی این مناطق ، مستند هایی ازعدم حفاظت این چهار منطقه ارائه می شود:  

منطقه 1و2  داخل تنگه هرمز-   منطقه حفاظت شده حرا و  منطقه حفاظت شده حراخوران

( ذخیره گاه زیستکره و تالاب  بین المللی خور خوران )

IRAN-Khour_e Khouran(Hara) Biosphere Reserve & International Wetland    

منطقه حفاظت شده "حرا "  44 سال پیش در سال 1351  حفاظت شده اعلام شد  در سال 1354 تالاب خورخوران با مساحت یکصد هزار هکتار ( کتاب راهنمای تالابهای ایرانی ثبت شده در کنوانسیون رامسر -1382 )  به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی توسط کنوانسیون رامسر ثبت شد و یکسال بعد در سال 1355  همین منطقه به عنوان ذخیره گاه زیستکره توسط MAB/UNESCO  تعیین گردید . این تالاب همچنین به عنوان یکی از مکان های مهم پرندگان توسط سازمان بین المللی حیات پرندگان معرفی شد . در سال 1380  بخشی از تالاب بین المللی و ذخیره گاه زیست کره خورخوران به نام منطقه حفاظت شده حرا با مساحت86 هزارو 581 هکتار  به فهرست مناطق حفاظت شده اضافه شد  و به دنبال آن نیز منطقه کوچکی با مساحت 2 هزارو 580 هکتار   در غرب آبهای جزیره قشم نام  منطقه حفاظت شده خور خوران گرفت.  

ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی خورخوران  بزرگترین اکوسیستم جنگلی حرا در ایران زمین است که  در تنگه خورانKhuran Strait  در حد فاصل سواحل شمالی  جزیره قشم  و سواحل غربی  بندرخمیر  قرار دارد.

 این تالاب بین المللی و ذخیرگاه زیستکره شامل دلتای رودخانه مهران و  جزایر و خور های کم عمق است مثل   خور جبرو، خوردهشتک، جزیره زمرد، جزیره نگین، جزیره مروارید .

دلتای رودخانه مهران بخش عمده اکوسیستم این  منطقه را در تنگه خوران ( ترعه خوران ) تشکیل می دهد . رودخانه مهران از سفری 382 کیلومتری از ارتفاعات غربی لار در استان فارس به شهرستان بندر لنگه به این منطقه می رسد  و تقریبا بعد از روستای  دژگان  ( جنوب راه بندرلنگه به بندر عباس ) به چندین شاخه تقسیم شده و دلتای خود را می سازد و وارد تنگه خوران می شود . قاعده این دلتا تقریبا از شرق  روستای سایه خوش تا جنوب بندر خمیر در  60 کیلومتری جنوب غرب  بندر عباس است .

وسعت جنگل های حرا در این منطقه 6 هزار و 800 هکتار( 1381)  اعلام شده است . درهنگام ثبت این منطقه 93 گونه پرنده بومی و مهاجر شناسایی می شود نظیر انواع پلیکان ، باکلان، حواصیل شب ، حواصیل هندی، فلامینگو ، سلیم خرچنگ خوار، قرقی، پرستوی دریایی، سنقر تالابی ، و.... به همراه دیگر جانوران و ماهیان

محدوده  منطقه حفاظت شده حرا  و حراخوران درکلی ترین شکل  بر پایه نقشه این مناطق در  اطلس مناطق حفاظت شده (1385)بدین صورت است :

مرز  شمالی :  جنوب راه بندرخمیر- بندر لنگه تقریبا از  شرق اسکله مسافر بری قشم   تا حدود 3 کیلومتری شمال روستای سایه خوش ( 65 کیلومتری شرق بندر لنگه )مراکز جمعیتی محدوده مرزشمالی  از شرق  به غرب عبارتند از : اسکله پالایشگاه نفت گورزین  - اسکله مسافر بری قشم- بندر پل ( گمرک) - روستای لافت کهنه -روستای پل انگور- روستای چاه صحاری- روستای باقی آباد- کارخانه گچ- کارخانه گچ دوم- بندر خمیر- روستای لشغان بالا و پایین- و...( تابع شهرستان قشم-شهرستان خمیر-- استان هرمزگان )

 

 مرز جنوبی و شرقی  :  جاده  ساحلی شمال جزیره قشم به طول حدود59 کیلومتر از روستای سَر ریگ  تا شرق بندر لافت  . مکان های جمعیتی محدوده این مرز از غرب به شرق عبارتند از :  بندر دولاب- روستای سرریگ- روستای عایشه آباد- روستای چاهو شرقی- بندر گوران- روستای ملکی-روستای دوربُنی -  روستای طبل - روستای هفت رنگو- روستای گورزین - بندر لافت- روستای طلادوری  و ....(  تابع شهرستان قشم)

 

مرز  غربی  :  مراکز جمعیتی نزدیک  به این مرز در سواحل شمالی غرب  بندرخمیر  و بخش شمال غربی جزیره قشم عبارتند از:  روستای بهشتی- روستای بند حسن- روستای سایه خوش -روستای توردان- روستای کیستی- روستای بشیک- روستای چاه گربه - روستای مهتابی- روستای اُشتربنی- روستای درکوه- روستای  با سعیدو- اسکله با سعیدو ( تابع  شهرستان خمیر- شهرستان بندر لنگه- شهرستان قشم )

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 منطقه حفاظت شده و ذخیرگاه زیستکره حرا یعنی یکی از میراث های مشترک بشریت ، در محاصره مخرب ترین آلوده ساز ان  این گنجینه قرار دارد که وضعیت اسف باری را برای آن در حال و آینده رقم می زند مثل : میدان گازی گورزین * چاه نفت شماره 10 گورزین* اسکله نفتی گورزین * منطقه آزاد قشم *  کارخانه های گچ*مجتمع پرورش میگو با وسعت دو هزار هکتار در منطقه  سایه خوش*  طرح مجتمع پرورش میگوی گورزین به وسعت دو هزار هکتار *و.....

 برخی  اخبار رسانه ای شده ،آنهم تنها در چند ساله اخیر  :   

 

  آلودگی های نفتی در ذخیره گاه زیستکره ، تالاب بین المللی حراخوران و  منطقه حفاظت شده حرا

13 مرداد 1386 ایسنا -  قائم مقام معاونت محيط زيست دريايي سازمان محيط زيست : با گذشت 20 روز از آلودگي نفتي بندر عباس هنوز اقدام موثري صورت نگرفته است . مشاهدات ميداني حاکي از بيش از 100 تن مازوت وايجاد آلودگي در وسعت 80 هکتار در منطقه است - ميزان خسارت وارده بيش از 600 هزار دلار است

 22مرداد 1386 سایت اداره کل محیط زیست  هرمزگان - در اثر حوادثي نظير برخورد نفتكش تبريز و قزوين به بدنه اسكله اختصاصي مواد نفتي پالايشگاه نفت بندرعباس صدها تن نفت خام به دريا تخليه گرديد. همينطور در اثر تخليه آب تعادل آغشته به موادّنفتي شناورها در دريا بشدّت آلودگي زيادي بوده و باعث بخطر افتادن اكوسيستم حساس ساحلي و محيط زيست دريائي منطقه گرديده و حيات آبزيان و مرجامها و زيستگاه پرندگان در جنگل حرا، جوامع و گونه­هاي گياهي اكوسيستم دريائي منطقه بطور جدي در معرض خطر مي­باشد ....

۱۳بهمن ۱۳۸۹واحد مرکزی خبر- آتش سوزی در پالایشگاه گازی گورزین قشم . فرماندار قشم: بر اثر اصابت صاعقه به مخزن شماره ۱۱ پالایشگاه، این مخزن ساعت حدود ۳ بامداد دچار آتش سوزی شد که با تلاش آتش نشانان شهرستان قشم و نیروهای اعزامی از بندرعباس، ساعت ۱۱ مهار شد.

 

  تخلیه  فاضلاب های صنعی، کشاورزی و مسکونی در تالاب بین المللی خور خوران

9اردیبهشت 1393 خبرگزاری مهر- .مجید وفادار مدیرکل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان: درحال حاضر 70درصد فاضلاب شهری بندرعباس و سایر مناطق که به سیستم فاضلاب متصل نشده یا در مناطق حاشیه‌نشین بوده، در محیط شهری رها و سپس از طریق خوریات به سواحل و دریا منتقل می‌شود...

دکتر محمد صدیق مرتضوی رئیس پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان:   بررسی ها نشان از وضعیت بسیار آلوده در آبهای بندرعباس و قشم است که ادامه این روند شرایط رشد مجدد کشند قرمز را بوجود می آورد. ...پایش های مستمری در سال 91 و 92 در آبهای بندرعباس و قشم صورت گرفت. 10 مورد کشند قرمز در محدوده آبهای ساحلی شهر بندرعباس در سال 91 و 14 مورد هم از رویش جلبکی کشند قرمز در سال 92 مشاهده شد.....از سوی دیگر چرخش آب و مسیر آن موجب انتقال این آلودگی به خوریات بندر لافت و بندر خمیر خواهد بود که زیستگاه آبزیان را به مخاطره خواهد انداخت.......

 

 ذخیره گاه زیستکره حرا  و تالاب بین المللی خورخور ان  این میراث طبیعی نسل ها ، در تهاجم طرح های نفتی و پتروشیمیایی و شهرک های صنعتی

 

     شهرك صنعتي كاوه در فاصله 5 کیلومتری جنگل های حرا  با كاربري صنايع سنگين و شهرك صنعتي سوزاء  با  وسعت 3 هزار هكتار آنهم برای صنايع سنگين شيميايي و پتروشيمي در حال ساخت است. 

 14 بهمن 1394 خبر گزاری شانا :  رئیس منطقه عملیاتی قشم در شرکت نفت فلات قاره ایران حیدر یارویسی از میدانهای توسن، هرمزها، سلخ، گورزین، فروز A و B، صالح A و B، هولور و تفتان به عنوان مهمترین میدانهای نفت و گاز منطقه قشم یاد کرد و افزود: هر یک از این میدانها از قابلیت تبدیل به یک فرصت جدید سرمایه‌گذاری در دوران پساتحریم برخوردار است و می‌توان با استفاده از ظرفیت سرمایه گذاران بخش خصوصی و بین‌المللی این میدانها را توسعه داد. وی تاکید کرد: هم اکنون ساخت و بهره برداری از پالایشگاه گاز هنگام با ظرفیت فرآورش روزانه حدود ۸۰ میلیون فوت مکعب گاز همراه نفت، توسعه میدان گورزین با حفاری ۲ حلقه چاه جدید و توسعه میدان گازی سلخ از مهم‎ترین طرح‌های در دست اجرای گاز در جزیره قشم است

 

 

پل  ویرانگر "خلیج فارس"   - این پل به طول بیست کیلومتر قرار است شمال جزیره جزیره قشم را  بندر عباس ارتباط دهد . (  بندر لافت به بندر پهل ) ساخت پل خلیج فارس اسفند 1389 با حضور محمود احمدی نژاد در منطقه آزاد قشم آغاز شد  در 6 آذر 1392 باشگاه خبرنگاران از قول شهریار مشیری مدیر عامل سازمان منطقه آزاد قشم نوشت :   " پل خلیج فارس با 5 درصد پیشرفت فیزیکی در حال ساخت است.مقداری خاک برداری انجام شده و چند پایه پل آن در خشکی شمع کوبی شده اما اصل کار که در دریاست ، هنوز آغاز نشده است.....وی گفت در دولت دهم برای ساخت این پل قراردادی با قرارگاه خاتم امضا و 150 میلیاردتومان به عنوان پیش پرداخت و از محل 15 درصد سهم دولت برای آغاز کار به قرارگاه پرداخت شد...."

◀  8 دی 1395 خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی-آنا :  .......پیشرفت  17 درصدی پل خلیج‌فارس-
درهمین حال،
علیرضا اختری، مدیر طرح پل بزرگ خلیج فارس  با اشاره به اینکه ساخت پل خلیج فارس و بزرگراه به ترتیب 17 و 1.7 درصدپیشرفت فیزیکی دارد، کمبود منابع بخصوص مشخص نبودن منابع مالی و نبود تضمین فاینانس را از مشکلات طرح جامع ارتباطی خلیج فارس عنوان کرد و افزود:..... تاکنون 220 میلیارد تومان از طرف دولت به‌عنوان سهم 15 درصدی طرح در بخش حوضچه‌های ساخت کیسون یا کایسون (سازه‌هایی برای جلوگیری از داخل شدن آب به محیط کار) و همچنین ساخت و نصب کیسون‌ها در بخش خارج آب و... با پیشرفت فیزیکی 18.5 درصد که عموماً به خود پل مربوط می‌شود، هزینه شده است. مدیر طرح پل بزرگ خلیج فارس با اشاره به اینکه مجری این طرح سازمان منطقه آزاد قشم است، تأکید کرد: پس از مشخص شدن طرف قرارداد خارجی یا داخلی این طرح و اطمینان از میزان سرمایه آن، 3 سال برای تکمیل و راه‌اندازی این طرح لازم است.

ساخت پل " خلیج فارس ضربات مهلکی به آخرین و متراکم ترین جنگل های حرا در ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی  حراخوران  در خلیج فارس زده و خواهد زد!!! ولی مسئولین بی مسئولیت را چه باک  !!!!  جنگل های حرا ،  ذخیره گاه زیستکره ، مناطق حفاظت شده ، تالاب بین المللی،  و... ، برای این خود کامگان  در حاشیه امن قضایی ،  هیچ معنا و ارزش ندارد !!! بر اساس طرح مصوب،  این  پل دارای یک اتوبان رفت و برگشت ، یک گذر ریل راه ‎آهن ،  یک راه برای پیاده ‎روی ، و...خواهد بود و همانگونه که اکنون از فراز  پل شهید کلانتری بر روی دریاچه ارومیه  ،  بجای چشم اندار شگفت انگیز بزرگترین دریاچه ایران و تالاب بین المللی ، کویر نمک مشاهده می شود !!! می توان از هم اکنون چشم اندازی از آلودگی های نفتی گسترده را در زیر غباری از ریز گرد ها و مشعل های گازی سمی ،بجای پرواز پرندگان مهاجر بر فراز جنگل های همیشه سبز حرا و تالاب بین المللی حر اخوران تصور کرد !!!!!!!!

 

ناحیه هفت -ص2 از 9

ادامه

صفحه اصلی