گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

ادامه ناحیه پنج -زاگرس مرکزی 

گروه دو زاگرس مرکزی-منطقه حفاظت شده دالانکوه و  منطقه حفاظت شده شیدا

گروه دو  بررسی کانون دیده بانان زمین در مناطق حفاظت شده زاگرس مرکزی  شامل منطقه حفاظت شده  دالانکوه و منطقه حفاظت شده شیدا است که در شمال و در جنوب دریاچه سد زاینده رود قرار دارند.

در ادامه ضمن ارائه کلی ترین ویژگیهای طبیعی هر منطقه مستند هایی از عدم حفاظت از این دو منطقه ارائه می شود

منطقه3زاگرس مرکزی -منطقه حفاظت شده  دالانكوه

IRAN-Dalankuh  Protected Area  

 منطقه شكارممنوع دالانكوه و درياچه سد زاينده رود در سال1389  با مساحت  33 هزار و 731 هکتار حفاظت شده اعلام شد .این منطقه در 2کیلومتری  شهر داران و 2کیلومتری شهر چادگان در  شمال دریاچه سد زاینده رود قرار دارد. شهر خوانسار  در  33کیلومتری  و  شهر اصفهان در  85 کیلومتری  آن قرار دارد.

طبق محدوده مشخص شده درنقشه این منطقه  سایت سازمان حفاظت محیط زیست،  منطقه حفاظت شده دالانکوه  در برگیرنده تمامی ارتفاعات دالانکوه وکل دریاچه سد زاینده رود و اراضی اطراف آن است .

رشته کوه دالان ( دالانکوه با راستای شمال غرب به جنوب شرق به طول 60کیلومتر  و عرض متوسط 7 کیلومتر  در جنوب اتوبان اصفهان- الیگودرز،قرار دارد( حدفاصل جنوب شهرعسگران تا جنوب شرق  شهر دامنه و شهر داران ) . این رشته کوه بسیار بلند متشکل از کوه دامنه، کوه بزینو، کوه مستان ، کوه پرپر ، کوه خشکه دره ،و....می باشد با قله های بلندی که به حدود 4 هزار متر نیز  می رسد نظیر قله داراب شاه با فراز 3915متردر شرق دامنه  که به دلیل شباهت آن به قله دماوند برخی آن را دماوند اصفهان نیز نامیده اند.  گفتنی است به علت اینکه این رشته کوه بلند و طویل در میانه‌ها ی آن  به صورت دو گسست  دالان مانند ه درآمده است به دالان کوه مشهور شده است.

 برف آبها ، آب چشمه سار های بسیار آن نظیرچشمه مرغاب، چشمه سیاه دره ، چشمه حوض شاه ،و...و آب آبشار های باشکوه آن نظیر آبشار کرد علیا با ارتفاع 50 متر ،  از دیر باز تغذیه کننده رودخانه زاینده رود بودند که در حال حاضر بخشی  از رود دره های آن به رودخانه مرغاب از زیرشاخه های زاینده رود و بخشی مستقیما وارد دریاچه سد زاینده رود می شوند. این منطقه از زستگاه های دیرینه  سرو كوهي ،انجير وحشي، بادام وحشي  و زستگاه های جانورانی چون پلنگ ، قوچ ومیش، کل وبز  بوده است و همین منطقه و دامنه های زیستی پر بار آن بستری می شوند  برای بالندگی تمدن های باستانی و کم نیستند روایت های تاریخی که دهان به دهان منتقل شده   و آثار تاریخی که تاکنون در این محدوده کاوش شده است و بی شک منطقه حفاظت شده دالان کوه را جزیی جدا ناشدنی از هویت زیستی ایران زمین می کند.  این منطقه جزیی از ایالت بزرگ (پرتیکان)در زمان هخامنشیان بوده  است . در نزدیکی قله دالانکوه ، بقایای یک دژ باستانی  وحود دارد منسوب به داراب شاه  در روایت های تاریخی گفته شده کاوه آهنگر  از این سرزمین برخاسته است افزون بر این  قبری‌ نیز منسوب‌ به‌ كاوه آهنگر در آبادی‌ مشهد كاوه‌ ( ده کیلومتری غرب شهر چادگان) وجود درد.

 

مراکز جمعیتی  مرز و  محدوده  منطقه حفاظت شده دالانکوه  نیز عبارتند از: کوی شهید بهشتی، ویلا های تفریحی ذوب آهن اصفهان، دهکده تفریحی زاینده رود، دهکده ویلایی چادگان-شهر دامنه  -روستای آبادچی پایین، روستای دو تو، روستای مشهد کاوه ، روستای  معروف آباد ، روستای قرقر ، روستای آنالوچه، روستای کرد بالا و پایین ، روستای دولت آباد، روستای قلعه ناظر، و...  ( تابع بخش تیران وکرون -  بخش چادگان-استان اصفهان )

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

 آتش سوزی و خاکستر سازی  آخرین ذخایزر ژنتیکی در منطقه حفاظت شده دالانکو

اخبار رسانه ای شده آتش سوزی تنها در دو ساله اخیر  :

 27 مرداد 1394  خبرگزاری مهر : ......فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی استان اصفهان در خصوص آمار آتش سوزی مراتع و جنگل‌های استان در ۴ ماهه امسال نیز اظهار داشت: در این بازه زمانی نیز ۲۲ مورد آتش سوزی در سطح استان اصفهان اتفاق افتاده است که به دنبال آن ۴۰ هکتار از مراتع استان در آتش سوخته‌اند. بیشتر آتش سوزی مراتع استان در سال جاری در شهرستان‌های سمیرم، فریدن، فریدونشهر، چادگان، تیران و کرون و خوانسار بوده است.

5 تیر 1395 خبر مرکز اصفهان-به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، سرپرست اداره محیط زیست تیران و کرون با اشاره به آتش سوزی روز گذشته در منطقه دالانکوه، گفت : بیش از سه هکتار از مراتع شمالی منطقه حفاظت شده دالانکوه در جنوب روستای دولت آباد در آتش سوخت.

13 تیر 1395 ایسنا-مهدی عالی‌پوررییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان تیران و کرون گفت: سه هکتار از مراتع شمالی منطقه حفاظت شده دالانکوه در جنوب روستای دولت آباد در آتش سوخت....یشترین پوشش منطقه حفاظت شده دالانکوه گون است که در گیاهان از ارزش بالایی برخوردار است که در این آتش سوزی خسارت زیادی به این گیاه وارد شد....

8 مرداد 1395 سایت فریدن: آخرین آتش سوزی که به اطلاع این پایگاه خبری رسیده است، آتش سوزی مراتع سیاه دره شهر دامنه است که عصر روز پنچ شنبه ۷ مرداد ماه ۹۵ به وقوع پیوست.این آتش سوزی بعد از سه ساعت تلاش آتش نشان های شهر دامنه و داران و یگان حفاظت منابع طبیعی و با کمک مردمی مهار شد.این سهل انگاری باعث شد بیش از ۲۰ هکتار از مراتع سیاه دره دامنه طعمه حریق شود.سیاه دره دامنه یکی از مناطق زیبا و گردشگری دالانکوه شهرستان فریدن است.

11 مرداد 1395 ایسنا  - مدیر اداره منابع طبیعی شهرستان تیران و کرون گفت: آتش‌سوزی مراتع روستای کردسفلی از توابع شهرستان تیران و کرون مهار شد......عملیات اطفا حریق در سه هزار مترمربع از منطقه انجام گرفته و علت آتش‌سوزی در دست بررسی است.....

 معدنخواری در منطقه حفاظت شده دالانکو

معادن  آهک لاشه و سنگ لاشه دالانکوه چادگان

معادن آهک لاشه و سنگ لاشه خشکه دره  چادگان

معادن سنگ لاشه  کوه دامنه داران

 

 

 ایجاد دهکده های ویلایی در  حریم شمالی دریاچه سد زاینده رود در منطقه به اصطلاح حفاظت شده دالانکوه و تبدیل دریاچه سد به مخزن فاضلاب

در محدوده شمالی دریاچه زاینده رود تاکنون مجتمع های ویلایی بسیاری ساخته شده نظیر ویلا های ذوب آهن اصفهان، دهکده زاینده رود، دهکده ویلایی چادگان و...که کلیه فاضلاب های ویلا ها و مراکز تفریحی اطراف آن  وارد دریاچه سد می شوند.   به علاوه فاضلاب های روستایی و کشاورزی محدوده آن در دیماه 1390 موحد مدیرعامل سازمان عمران زاینده رود گفت شبکه فاضلاب شهرستانهای همجوار چادگان مانند فریدن و فریدون شهر هر یک بیش از پانزده سال است که در دست اقدام است که تاکنون تنها 30 درصد پیشرفت کار داشته اند.

 و این در حالیست که قرار است توسعه ویلاسازی در این منطقه بیش از پیش افزایش یابد.  داریوش خرسندی مدیرعامل شرکت عمران زاینده‌رود در اردیبهشت  1392 در مورد واگذاری های جدید  به این شرکت، به  خبر گزاری فارس می گویدکه  368 هزار و 428 متر حریم شهر چادگان برای توسعه گردشگری به ما سپرده شده که  یک هزار و 428 ویلا در این نقطه شامل سه دهکده گردشگری پیش‌‌بینی شده است که هم اکنون دهکده نخست زاینده‌رود با طراحی یک هزار و 200 ویلا در غالب 30 محله به اجرا در آمده است  و دهکده دوم شامل 630 هکتار در چهار محله اجرایی شده است. در مجموع دهکده 2 هزار و 800 واحد ویلایی دارد که یک‌ونیم برابر دهکده نخست است .

این  اقدامات در حالی به اجرا در می آید که در این سال ها هیاهوی بحران کم آبی اصفهان در راس اخبار  بوده

 
 

منطقه4زاگرس مرکزی -منطقه حفاظت شده  شیدا

IRAN-Sheida Protected Area  

منطقه حفاظت شده شيدا که از سال 1375 به عنوان منطقه شكار ممنوع ثبت می شوددر سال 1386 با  مساحت23 هزار و 898 هکتار  حفاظت شده اعلام شد.

این منطقه در شمالی  استان چهارمحال بختیاری و در ارتفاعات جنوبی دریاچه سد زاینده رود و در فاصله  27کیلومتری شمال شهر کرد  قراردارد. بخشی از راه شهر کرد به دریاچه سد زاینده رود در حدفاصل شهر بن و روستای یان چشمه به عنوان مرز شرقی آن تعیین شده است .

کوه شیدا (2810متر) ،   کوه یان چشمه (2932متر ) کوه شیخ بهاالدین (3145متر) ،کوه لاشورو،کوه لاتان (افغان)و بخشی از جبهه شمالی کوه برآفتاب(3165 متر ) ابر سازه های آب ساز طبیعی این منطقه را تشکیل می دهند که عموما تغذیه کننده رودخانه زاینده رود و دریاچه سد زاینده رود می باشند. نزدیک به 67دهنه چشمه در این منطقه شناسایی شده است نظیر  نظیر چشمه مري، چشمه گاو ، چشمه آي باغي ، چشمه مرغ آشنا،چشمه گرداب بن ، چشمه قاران قلوغ دره ،چشمه اوچ بولاغی،و...

منطقه حفاظت شده شیدا از  رویشگاه دیرینه بلوط ایرانی و زیستگاه كل و بز و قوچ و ميش  بوده است بر پایه مطالعات سازمان محیط زیست در این منطقه 401 گونه گياهي  شناسایی شده است که  تعداد 45 گونه از آنها، اندميك ايران هستند  .

وجود آثاری بجای مانده  چون پلکان ساخته شده(500پله )  در دامنه تا فراز قله کوه لاتان ( کوه افغان ) منتسب به دوره افغان ها  و یا دژی در نزدیک روستای متروکه  مرغ آشنا ،غار معروف به  محمود خان ماقاراسي درکوه لاتان  و یا جود دو گورستان قدیمی در کوه لاتان ،و...خود نشانه هایی است هرچند اندک از زیست بوم کهن این منطقه است

 

مراکز جمعیتی داخل و محدوه منطقه :   روستاي شيخ شبان  روستای یان چشمه ، شهر بن، روستای لارک، روستای بارده، روستای کلیچه ، شهرک آزادگان  روستای حیدری ( در محدوده شهرستان بن -استان چهارمحال بختیاری )

 

 

حفاظتی که انجام نشد

  آتش سوزی در منطقه حفاظت شده شیدا

3 مهر  1392بن نیوز: در هفته گذشته مقدار زیادی از مراتع دامداری منطقه روستای محمد آباد در لاران و روستاي یان چشمه در شهرستان بن  در آتش سوخت.

14خرداد 1395-باشگاه خبرنگاران جوان از شهر کرد: پوشش  گیاهی حدود ٣ هزار متر مربع از مراتع روستای شیخ شبان در استان چهارمحال و بختیاری طعمه حریق شد.

2 تیر 1395-به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از شهر کرد ، پوشش گیاهی حدود 2 هکتار از مراتع و گون زارهای روستای شیخ شبان در استان چهارمحال و بختیاری طعمه حریق شد. این مراتع شامل اراضی منابع طبیعی و منطقه حفاظت شده شیدا در غرب این روستا می باشد.

11مرداد 1395راه دانا: از ابتدای سال جاری این دهمین بار است که مراتع طبیعی منطقه شهرستان بن با حریق مواجه شده که در مجموع بیش از ۵۰ هکتار از این مراتع را طعمه حریق کرده است

 

 

  معدنخواری   در منطقه به اصطلاح حفاظت شده شیدا

  معدن  سنگ لاشه کوه شيخ 2

معادن مرمریت و سیلیس  تومانک

 

  شهرک سازی توریستی در اراضی جنوب دریاچه  سد زاینده رود در محدوده منطقه حفاظت شده  دالانکوه و  منطقه حفاظت شده شیدا

 14 آبان 1391 ایرنا  :  علی اصغر عنابستانی استاندار چهارمحال و بختیاری از بهره برداری فاز نخست شهرک توریستی شیدا در حاشیه سد زاینده رود تا پایان دولت دهم خبر داد. . علی اصغر عنابستانی روز یکشنبه در گفت و گو با ایرنا بیان داشت: .... وجود سد و رودخانه زاینده رود، منطقه شکار ممنوع شیدا، مجاورت با محور ارتباطی شمال جنوب کشور و بندر تا بندر را از مزیت های نسبی این شهرک توریستی عنوان کرد.رئیس کارگروه گردشگری و میراث فرهنگی چهارمحال وبختیاری تاکید کرد: در این منطقه رستوران، هتل، میهمانسرا، متل، بازار ، پیست دوچرخه سواری، اسب دوانی، مینی گلف، اسکیت، بولینگ و بیلیارد، نمایشگاه های تجاری، مرکز همایش ها، موزه پارک، پارک هنر، باغ طبیعت احداث می شود.به گزارش ایرنا، منطقه نمونه گردشگری شیدا با مساحت 314 هکتار در شهرستان شهرکرد و در کنار ساحل جنوبی سد زاینده رود واقع شده و از سال 1388 برای آماده سازی و احداث به سازمان همیاری شهرداری های چهارمحال وبختیاری واگذار شده ......

 

استاندار چهار محال بختیاری که یکی از وظایف قانونی آن ،حفاظت از منابع آبی و اراضی ملی است  !!!!! خبرگزار و مبلغ ساخت و ساز در حریم سد زاینده رود آنهم در منطقه  حفاظت شده می شود ، بدون هر گونه مسئولیت پذیری در مقابل  بحران کم آبی اصفهان!!!!!

 

 

16 تیرماه 1392 سایت شهرداری آنلاین:  خالدی مدیر عامل سازمان همیاری شهرداری های چهار محال و بختیاری گفته  است که شهرک توریستی شیدا 314 هکتار از زمین های منابع طبیعی چهار محال و بختیاری را تحویل گرفته است و اعلام میشودکه در این منطقه رستوران، هتل، میهمانسرا، متل، بازار ، پیست دوچرخه سواری، اسب دوانی، مینی گلف، اسکیت، بولینگ و بیلیارد، نمایشگاه های تجاری، مرکز همایش ها، موزه پارک، پارک هنر، باغ طبیعت احداث خواهد شد به علاوه دوهزار ویلا در نظر گرفته شده است. و این شرایط بازار خرید و فروش را در این اراضی ملی  رونق داده است  .

 

 

21شهریور 1395شبکه راه دانا :"   قاسم شهبازی مدیر عامل سازمان همیاری شهرداری های استان شهرک تفریحی توریستی و گردشگری شیدا را یکی از پتانسیل های مهم سازمان دانست و افزود: در سال های گذشته در این شهرک فعالیت خاصی صورت نگرفته بود که خوشبختانه امسال قرارداد سرمایه گذاری در قالب مشارکت بخش خصوصی  جهت تأمین زیر ساخت های این شهرک  منعقد گردید و عملیات اجرایی آن در حال انجام می باشد."

 

 

 سد سازی  و اخلال در آبخوان های  حریم اکولوژیکی  منطقه به اصطلاح حفاظت شده شيدا

 

سدگرداب بن و سد  گرداب2   چشمه باستانی  گرداب بن که با شماره ثبت ۲۰۱۱ در فهرست آثار طبیعی و ملی کشور ثبت شده است، در دره گرداب بن و نزدیک شهر بن ، طی هزارها و تا سه دهه پیش قبل از رسیدن به رودخانه زاینده رود تامین کننده آب کشاورزان مزارع قوزی و میان جوب و کریز بوده است ولی بعد در سال های اخیر توسط شهرداری بن مصادره و تبدیل به دریاچه ای با وسعت تقریبی 38 هزار متر مربع و عمق متوسط 10 متر می شود که به عنوان سد گرداب بن و سد گرداب 2 نام گذاری شده است  و مجتمع های گردشگری اطراف آن نیز در سال 1389 باسطحی  حدود 40 هکتار ایجاد شد که گفته شده با توجه به وسعت زمین تا یکصد  هکتار قابل توسعه و جذب سرمایه می باشد.

 

سدزیر زمینی یان چشمه    25 مرداد 1394 ایسنا  نوشت : " حسین بهرامی معاون آبخیزداری اداره‌کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان چهارمحال و بختیاری از ساخت سد زیرزمینی یان‌چشمه در شهرستان بن خبر داد. وی اظهارکرد: سد زیرزمینی یک دیواره آب‎ بندی است که در عمق زمین و در محل مناسب برای جمع‌آوری و جلوگیری از حرکت آب‌های زیرزمینی ساخته می‎شود و نسبت به سدهای معمولی از مزیت‎هایی برخوردار است. ......وی حجم مخزن این سد را 250 هزار متر مکعب دانست و گفت: برای اجرای سد خاکی زیرزمینی در روستای یان‌چشمه 35 میلیارد ریال هزینه شده است......"

 

  اخلال در آبخوان های منطقه  و در حریم اکولوژیکی منطقه حفاظت شده شیدا  ، احتمالا  برای تامین آب شهرک توریستی یا اهداف پنهان دیگر آنهم در شرایط بسیار بحرانی آب اصفهان و بستن آب بر روی زاینده رود

 

 ناحیه پنج-ص13 از 26

ادامه

صفحه اصلی