کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

 

ادامه ناحیه پنج -  زاگرس مرکزی

 

 

گروه نه  زاگرس مرکزی

منطقه حفاظت شدهتنگ سولک -  منطقه حفاظت شده کوه خامین  -  منطقه حفاظت شده کوه دیل و منطقه حفاظت شدهکوه خیزوسرخ 

 

گروه نه  بررسی کانون دیده بانان زمین در  زاگرس مرکزی شامل چهار منطقه حفاظت شده تنگ سولک ، کوه خامین، کوه دیل ، کوه خیز و سرخ   است .

 این مناطق  در برگیرنده ابر سازه های آب ساز طبیعی جنوب غربی زاگرس مرکزی می باشند در محدوده شهر های دو گنبدان، بهبهان ، دهدشت ،  لیکک

 

 

نقشه موقعیت مناطق حفاظت شده کوه خیز و سرخ -کوه دیل - کوه خامین و تنگ سولک در منطقه

 

*- منطقه حفاظت شده تنگ سولک در 35کیلومتری ( فاصله فضایی)شمال منطقه حفاظت شده کوه خیز و سرخ  و سد مارون 

 

*- منطقه حفاظت شده کوه خیز و سرخ شامل کوه خیز  وکوه سرخ در فاصله حدود 2 کیلومتری شمال منطقه حفاظت شده کوه دیل  است  . سد مارون  متصل به شمال آن و  سد کوثر   نیز در جنوب  آن  قرار دارد (کوه خیز)

*-منطقه حفاظت شده کوه دیل در فاصله 6 کیلومتری غرب منطقه حفاظت شده کوه خامین  ،  سد کوثر  در شمال آن قرار دارد.

*-منطقه حفاظت شده کوه خامین در 6 کیلومتری شرق منطقه حفاظت شده کوه دیل

 

این چهار منطقه حفاظت شده کوهستانی ، ابر سازه های آب ساز طبیعی  مادر رود های جراحی و زهره در این بخش از زاگرس مرکزی  هستند که در طول هزاره ها، گنج آبهای بسیار غنی و با ارزشی را  در دل خود جای داده اند که بروز و ظهور چشمه های بسیار در این مناطق نشانه هایی  از این گنج آبهاست .  آب این چشمه  سارها ،برف آبها، ریز آبها و آب آبشار های این ارتفاعات  از طریق تنگ ها و رود دره های بسیار نظیر ،تنگ سولک،  تنگ ماغر، تنگ نارک ، تنگ دوک، تنگ چوب بندی ، و...  هدایت کننده جریان های آب های این مناطق  به رودخانه های هستی بخشی چون رودخانه مارون، رودخانه خیر آباد، رودخانه  شاه بهرام،  رودخانه باشت، رودخانه آب دیل، و....که نهایتا به مادر رود های جراحی و زهره ( هندیجان) می پیوندند .

 

از این روست که این کوهستان ها ی پر آب بستر های هستی بخشی  برای بالندگی  جنگل های باستانی لوط ایرانی همراه دیگر گونه های هم ساز با اقلیم این منطقه نظیر بادام کوهی، بنه، زبان گنجشک، زالزالک، تنگرس، کلخنگ ، اُرس ، ارژن، زربین،  و ... شده و نیز زیستگاه های امنی برای پلنگ ،خرس قهوه ای ، بز وپازن ، قوچ و میش ،، سمور سنگی،سمور ایرانی، کبک دری، ، عقاب، و..... بود  و یکی از مهم ترین اهداف حفاظتی این مناطق حفاظت از   زیستگاه های جانوران نام برده شده بود .

 

و هم از این روست که این مناطق و محدوده های آن ، بستر های  مطلوبی برای زندگی  انسان در طول هزاران سال دردامنه های کوهستانی،  دشت ها ی میان کوهی و  در پس و پیش تنگ ها ایجاد شد که نادر  آثار کاوش شده  از این مناطق ، گواهی است از هویت زیستی این بخش از ایران زمین نظیر:

  •  نقوش برجسته های تنگ سولک مربوط به دوران اشکانی و قبل از آن که در آثار ملی کشور به ثبت رسیده است . در تنگ سولک 13 نقش برجسته و کتیبه  مربوط به دوره الیمائی- اشکانی تاکنون کاوش شده است (منطقه حفاظت شده تنگ سولک)  

  •  آثار معماری صخره ای تنگ ماغر مربوط به دوره ساسانیان که به عنوان  آثار ملی ایران به ثبت رسیده است (منطقه حفاظت شده تنگ سولک)

  •  آثار ی شهر باستانی شاه بهرام(منطقه حفاظت شده کوه خامین)

  • غار شاه بهرام با آثاری از دوره اشکانیان(منطقه حفاظت شده کوه خامین)

  •   قلعه و محوطه تاریخی ارجان  (منطقه حفاظت شده کوه خیزوسرخ )

  •  آتشکده چهارطاق خیر آباد (منطقه حفاظت شده کوه خیزوسرخ)

  • قلعه ارجان و محوطه تاریخی ارجان (نزدیک منطقه حفاظت شده کوه خیزوسرخ)

  • روستای تاریخی خاویز در دامنه کوه خاييز با آثاری از دوره ساسانیان نظیر سنگ چيني‏های راه شاهی

  • روستای تاریخی تنگ تکاب با  کتیبه تنگ  ‎تکاب(منطقه حفاظت شده کوه خیزوسرخ ) همراه روایت  تاریخی بسیار از این منطقه که یا ثبت تاریخی شده  و یا دهان به دهان در تاریخ شفاهی این دیاران و در بین روستانشینان این بخش از  سرزمین کهن ایران زمین باقی مانده است مانند آن که  می گویند نبرد آریو برزن سردار شجاع ایرانی در مقابل لشکر عظیم اسکندر در تنگ تکاب در همین منطقه اتفاق افتاده است

  •  غار آب کنارو (منطقه حفاظت شده کوه خیزوسرخ )

  •  کله قارون(منطقه حفاظت شده کوه خیزوسرخ )

      قلعه شاه بهمن این قلعه بازمانده سلسله کیانی است(منطقه حفاظت شده کوه دیل )

  • دژ باستانی ساسانی(منطقه حفاظت شده کوه دیل )

  •   قلعه مهروان(منطقه حفاظت شده کوه دیل )

  •   قلعه ده مردی (منطقه حفاظت شده کوه دیل )

  •    قلعه در برج(منطقه حفاظت شده کوه دیل )

  • تپه گنبدان گیر(گمبراگه) معبدی باستانی

  •   محوطه‌ باستاني‌ خيرآباد ‌مجموعه‌ ای از آثار و بقایای آتشكده ‌، قلعه‌ ، آب ‌انبار ، چهار طاقي‌ها و... است که به‌ دوره‌ ساسانيان‌ منسوب شده است. همچنین قلعه‌ سنگي‌ كوچكي‌ در بالاي‌ كوه‌ نزديك‌ آن‌ وجود دارد كه‌ از معبدهاي‌ قديمي‌ آناهيتا است‌.

 

 

نقشه موقعیت مناطق حفاظت شده کوه خیز و سرخ -کوه دیل  و کوه خامین

 

 

 

 ناحیه پنج-ص20a از 26

ادامه

صفحه اصلی