نسخه قابل چاپ

 

بازي خطرناک بوروکراسي در امحاء زباله هاي گيسي آبادان       

 

 

 گزارش :کانون ديده بانان زمين-طيبه موسوي – آذر 84

 

 

پس از گذشت 13 ماه زباله هاي گيسي آبادان   در تالاب شادگان  نه تنها امحاء نشده اند بلکه هيچگونه اقدامي نيز در جهت رفع آن صورت نگرفته است!

کانون ديده بانان زمين براي نخستين بار در آبان ماه 1383 به انتشار گزارش تخليه زباله  هاي گيسي  پرداخت.( شهرداري آبادان پاسخ دهد )  شهرداري آبادان طي عمليات  احداث بلوار در منطقه بوارده آبادان ،  35 هزار مترمکعب از زباله هاي نفتي منطقه گيسي را از زير خاک خارج و در تالاب شادگان ريخت. کانون ديده بانان زمين طي بازديدي از منطقه وپس از گفتگو با مسئولين  شهرداري آبادان ، محيط زيست و شرکت نفت , گزارش اين بازيد را منتشر کرد ( 35 هزار متر مکعب از زباله هاي سمي زمين گيس سر از تالاب شادگان در آورد و نمونه هايي از گيسي را به همراه خود آورد. مقداري از نمونه ها را به سازمان محيط زيست ( بخش تالاب ها ) تحويل داد   با اميد آنکه  سازمان حفاظت محيط زيست ، آزمايشهاي تشخيصي را برروی آن انجام داده و راه حلي را در جهت امحاء آن بيابد. که متاسفانه اقدامي از سوي سازمان به عمل نيامد از آنجا که سياست کانون  پيگيري اخباري است که منتشر مي کند.توانست  به  نتايج آزمايش نمونه  دست يابد و در مرداد ماه 1384  نتايج و تحليل  آن را در سايت به اطلاع عموم برساند( نتايج آزمايش زباله هاي نفتي از زمين گيسي آبادان نشانگر تهديد جدي براي تالاب شادگان)  و نسخه اي از آن را به بازرسي کل کشور ارسال نمايد. متاسفانه پس از گذشت يکسال هيچگونه اقدامي از سوي سازمان حفاظت  محيط زيست صورت نگرفته است . شايان ذکر است  در مورخ 19مهر سال جاري ( 84 )  از دفتر مديریت نظارت بازرسي محيط زيست(خانم طباطبائي )   با کانون ديده بانان زمين  تماس گرفته شد و در مورد جزييات  آزمايشي که کانون انجام داده بود سئوال شد و گفته شد که فکس ارسالي کانون به سازمان بازرسي کل کشور جهت پيگيري به اين مرکز رسيده است .  اين تلفن گوياي پيگيري  سازمان بازرسي کل کشور در مورد زباله هاي گيسي از سازمان بود!

در 19 آذر 1384   بازديد ي از منطقه داشتيم  و در پي آن گفتگو هايي نيز به شکل حضوری و تلفني با برخي مسئولين و کارشناسان داشتيم که نتايج آن به شرح زير می باشد :

طي اين بازديد مشاهده شد که محل دپوي زبالهاي گيسي (5کیلومتری جاده آبادان- ماهشهر) خالي شده است .در گفتگويي با نگهبانان نيروگاه گاز (شرکت مديريت توليد برق جنوب غرب ) که در 2 کيلومتري محل   دفع زباله ها   قرار دارد مشخص شد که  به دليل احداث خطوط لوله گاز ( از وسط تالاب شادگان ) که از دو ماه پيش ( اوايل پاييز 84 )   عمليات آن آغاز شده کارگران اين زباله ها را به  محل گود زباله ( که آنهم در منطقه تالابي شادگان  13 کيلومتري جاده آبادان – ماهشهر پشت ترمينال مسافربري  قرار دارد, منتقل کرده اند.( قابل ذکز است که خود جاده ماهشهر آبادان از ميانه تالاب شادگان عبور داده شده است )   تصور اينکه چه مقدار از گیسی در جریان انتقال  تا محل گود زباله در مسير جاده و تالاب رها شده است چندان دشوار نيست!  ضمن اينکه تصاوير ضميمه عدم پاکسازي کامل دپوي اوليه را به خوبي نشان مي دهد!

 

 پاسخ مسئولين :

ادارة محيط زيست آبادان – آقاي  سنتيايي –کارشناس  ( 19 آذر 84  - ملاقات حضوري ): 

*- سازمان محيط زيست از پالايشگاه شکايت کرده و پرونده در دادستاني است و بعلت تعويض دادستان فعلا پرونده راکد مانده است . واداره کل محيط زيست خوزستان آزمايشاتي را بر روي نمونه گيسي انجام داده اما هيچگونه اطلاع رساني از نتائج آن به مرکز آبادان صورت نگرفته است.

  محيط زيست شهرستان آبادان – آقاي مولي رئيس اداره ( تماس تلفني 29 آذر  84  ):

*- در جلسه سال گذشته با حضور سازمان  محیط زیست –شهرداریآبادان و فرمانداری آبادان ، مکان  موقتی  براي دفع انتخاب  شد تا مواد آلوده گیسی از سطح شهر جمع شود  و به آنجا منتقل شودو به علت کمبود جا در گود زباله ریخته شده است.

*- محیط زیست از پالایشگاه  شکایت کرده اما بعلت تعویض دادستان آبادان آقاي مکوندي روند پرونده به تاخیر افتاد با آمدن آقای شیری دادستان جدید, پرونده به شعبه يک بازرسي"آقای       ابوالحسنی"    ارجاع داده      شده  که قرار       است تا  آخر هفته  آينده(اوائل دیماه)جلسه  ر  سیدگی به  اين پرونده و  بررسی وضعيت زمين گيسي و چگونگی امحائ آن بررسی شود. معمولا در  این جلسات نماینده حقوقی مجموعه نفت  احضار می شود که بجز قول دادن  کاری نمی کنند.                                                                                                   

*-  سازمان وظيفه اش را انجام داده است

 *- وظيفه ما نيست که آزمايش انجام دهيم

*- از سايت شما ( ديده بانان زمين ) متوجه شديم که شما آزمايش کرده ايد و به محيط زيست کل هم اعلام کرديم

*- با دانشکده نفت قرار داد بسته شده که زباله هارا بررسي کنند هفته پيش رییس دانشکده نفت آقاي فکور گفت که پيشرفت خوبي داشته ايم و نتيجه را بزودي اعلام مي کنيم

*- تمام گزارشات و مکاتبات در پرونده دادستاني موجود است از آنها بگيريد و بخوانيد!!

*- ما به نتيجه آزمايش کاري نداريم و مي خواهيم امحاء شود .

 

 

 

کارشناس آزمايشگاه  اداره کل محیط زیست استان خوزستان ( تماس تلفني- 26 آذر 84 

خانم خاکسار کارشناس آزمايشگاه اظهار داشتند که مطمئن هستند هيچ نمونه گيسي به آزمايشگاه آورده نشده است و ضمنا انجام اين آزمايش را وظيفه  واحد صنعتي دانستند که ايجاد آلودگي کرده  و اضافه کردند که : ما در اينجا آزمايشگاه خاک نداريم  که بحث آلودگي خاک را دنبال کنيم  .

 

معاونت محيط انساني اداره کل محيط زيست خوزستان آقاي شاکری ( تماس تلفني- 26 آذر  

 §    اين جابجايي ( منظور جابجايي اوليه که توسط شهرداري در سال گذشته انجام شده است )  از طرف ما صورت نگرفته و  مسئوليت  اين کار به عهده پالايشگاه است.تخريب  و مسائل  و مشکلات  را خود پالايشگاه بوجود آورده خودش بايد  تاثيرات  دفع اين خاکهايي را که تلنبار  کرده اند  را  پاسخ دهد.و براي اين طرح مشاور بگيرند  ويا طراحي پسماند ها را انجام دهند.

 

§        محيط زيست مکاتبات و نامه نگاريهاي زيادي انجام داده و پرونده در دادستاني است.

§    قانون  و ظيفه هر ارگاني را مشخص کرده از جمله  مراجع قضايي, وظيفه ما را هم اعلام کرده است .آزمايش  هم لازم نيست انجام دهند. آلودگي کاملا مشخص است . -مقصر بايد جواب دهد قصور و کوتاهي از آنان بوده است.

§   ما هيچ آزمايشي انجام نداده و نمي دهيم. آنها بايد خسارت بدهند, محيط زيست   مثل شما يک شهروند است .همه ما محيط زيستي هستيم .ما که نمي توانيم در کار قوه قضاييه دخالت کنيم.  کيست که نداند پالايشگاه مشکل ساز بوده . ساليان سال است که پسماندها را در محدوده شهري دفن کرده اند. همه مي دانند . مسئول رفع اين مشکل  مرجع قضايي و مرکز بهداشت است .

§        شما برويد سراغ پالايشگاه  از مديريت پالايشگاه پاسخ بخواهيد آنها مشکل ايجاد کرده اند !!

§    ما هم يک نهاد مردمي هستيم با بودجه ناچيزي  که دولت به آن کمک مي کند. شما بياييد اينجا و وضعيت ما را ببينيد. امور محيط زيست مربوط به همه مردم است . ما يک شرکت سودآور  و پول درآر  نيستيم . امکانات  و سرمايه ما بسيار محدود است. اين مسائلي که شما مي گوييد مربوط به محيط زيست در کشورهاي خارج است که يک هليکوپتر !!بيايد بررسي کنند و تعدادي کارشناس خارجي بريزند اينجا . سازمان مرکزي هم اين امکانات را ندارد. اما در مقابل شرکت نفت داراي چه امکاناتي است. مسئولين شهري بايد امپراطوري شرکت نفت را در مورد مسائل محيط زيست زير سوال ببرند   و آنها را  وادار به پاسخگويي کنند  .ما در حد خودمان تلاش کرده ايم.

 

کانون ديده بانان زمين به عنوان يک تشکل زيست محيطي بسيار متاسف است از اينکه سازمان حفاظت محيط زيست اينگونه شانه خالي مي کند و  از ما مي خواهد تا از پالايشگاه يا ارگان هاي ديگر سئوال کنيم هر چند که ما وظيفه اخلاقي -انساني خود مي دانيم که به عنوان يک ايراني و يک انسان و يک مسلمان آنچه را که براي مردم و کشورمان مضر است  با همة توان خود  بدون اينکه سمت  اداري ويا  مطالبة مالی از کسي داشته باشيم  در حد توان پیگیریهای لازم را  انجام دهیم . چنانکه تاکنون  انجام داده ايم . ولي براي ما جاي بسي سئوال است که  سازماني به آن عريض و طويلي که هر روز بر سطح مکان هاي خود بويژه در تهران افزوده می شود از جمله ساختمانهای  پرديسان بااينهمه اطاق و آزمايشگاه  و توسعه روز افزون چه کاري را انجام مي دهند ؟ آیا نمی توانستند بودجه ساختمان سازی را صرف تجهیز آزمایشگاههای تخصصی خود و يا تجهيز دفاتر شهرستاني خود که برخي از آنها حتي از حداقل امکانات نيز محروم هستند بنمايد  تا بتوانند با استناد به نتایج دقیقتری صنایع آلاینده را ملزم به بهسازی صنعت خود کنند ؟ آيا تمامی این امکانات  براي نظارت و گوشزد است آنهم گوشزد هايي بدون حتي آزمايشات مستند ؟  ما که تا کنون نفهميده ايم سازمان حفاظت محيط زيست چکاره است ؟ 

  سازمان محيط زيست آنجا که مي خواهد مجوز شکار به ايراني و خارجي بدهد به شکل يک سازمان مجري و مستقل عمل مي کند ولي آنجا که مي خواهد راجع به آلودگي هواي تهران و يا همين آلودگي گيسي وارد عمل شود هزار دليل مي آورد که سازمان نظارتي است و خيلي راحت شانه خالي مي کند .  آيا ايران متعهد به اجرای معاهدات حفظ تالاب هاي بين المللي و کنوانسيون رامسر نيست ؟  آيا فقط در سالگرد روز جهاني تالاب ها فهرستي از تالاب هاي بين المللي را ارائه مي دهيم ؟  اگر چنين نيست بنا براين اينهمه تعلل براي خنثي سازي زباله هاي نفتي در يک تالاب بين المللي چيست ؟

 ما مي گوييم  شرکت نفت ، شهرداري و سازمان محيط زيست  ارگان هاي يک دولت هستند ،   محکوم کردن و جريمه گرفتن مسببين آلودگي تالاب شادگان يک بحث  است  که از نظر مردم چندان تفاوتی نمي کند  که کدام  بخش دولت آلوده کرده - کدام رکن دولت مقصر اعلام شود و چه جريمه اي به کدام قسمت ديگر دولت داده می شود؟ این اطلاعات دردي از مردم را هم درمان نمي کند مثلاٌ در جريان آلودگي نفتي اسماعيل آباد سازمان حفاظت محيط زيست بعد از يک سال تعلل  و آنهم بعد از آگاهی عمومی و بين المللي  اين  آلودگي  نفتي در نشریات کشور  با افتخار گفت که پالايشگاه را به مبلغ ... تومان  جريمه کرده است . اين جريمه براي مردم اسماعيل آباد و براي آب و خاکي که از دست رفت چه سودي داشت ؟؟ که قطعاٌ هيچ و هيچ مسئله اي حل نشد و معلوم نشد چقدر از اين جريمه به مردمي که سلامت خود را از دست دادند  بازگشت داده شد ؟؟   بنا براين سازمان هاي دولتي بويژه سازمان محيط زيست اگر تنها وظيفه اش شکايت و جريمه سازي است بهتر است مردم را روشن کند تا مزاحم اوقات آنها نشويم  اما آنچه که بسیار حائز اهمیت است و جان مردم را تهدید می کند مسئله امحاء و خنثي سازي  اين زباله هاي سمي است  که بايد هر چه زود تر دولت  برنامه خود را براي خنثي سازي با زمانبندی دقیق مشخص کند !  

در انتها لازم است به اين نکته مهم اشاره شود که در هشتمين اجلاس کنوانسيون رامسر در سال 2002 اين سازمان اعلام مي کند که اقدام به تهيه برنامه مديريت باکمک مالي بانک جهاني براي اين تالاب ( تالاب شادگان ) بين المللي کرده است و همچنين فعاليت هاي قانوني در جهت کنترل آلودگي ها براي اين تالاب شده است و همچنين گزارش مي دهد که تغييرات جديد اکولوژيکي در اين تالاب رخ نداده است . ( منبع : National planning tool for the impliementation of the Ramsar convention wetlands, spain2002

******

 

 

محل قبلي دپوي زباله هاي گيسي در 5 کيلومتري آبادان در تصوير نيروگاه گاز در دو کيلومتري اين زبالها ديده مي شود .

 ( تصوير مربوط به آبان ماه 83 )

چاله هاي تخليه شده از زباله گيسي ( 5کيلومتري آبادان ) بلور هاي نمک در کف اين چاله نشانگر مکان تالابي قبلي دپو اين زباله ها ي سمي مي باشد که در زمان خشکي تالاب چنين نمود دارد .

نماي ديگري از مکان تخليه شده زباله هاي گيسي در 5 کيلومتري آبادان . مادة سياه رنگي که در تصوير همراه با بلور هاي نمکي مشاهده مي شود گوياي عدم پاکسازي اين مکان و نشت زباله هاي گيسي در اين قسمت از تالاب است که پس از انتقال به گود زباله هنوز بر جا است – عکس از کانون ديده بانان زمين آذر 84

تصوير ديگري از چاله هاي تخليه شده زباله گيسي . خط قهوه اي رنگ بالاي تصوير لولة گاز عبور داده شده از اين قسمت تالاب است

.  

 

صفحه اصلی