نسخه قابل چاپ

زمين لغزش ميگون

نتيجه آغاز تعريض جاده ميگون - شمشک و تجاوز به حريم شکننده کوهستاني حوزه لتيان

 

گزارش از کانون ديده بانان زمين – اسفند 84

کانون ديده بانان زمين در پي انتشار خبر زمين لغزش در کيلومتر 2 جاده قشم – ميگون  10/12/84 ضمن گفتگو با آقاي شکرآّبي معاونت محترم اداره کل محيط زيست شميرانات ، بازديدي نيز از منطقه در حال لغزش داشت . شايان ذکر است کانون ديده بانان زمين به علت حساسيت حوزه آبخيز لتيان و ساير حوزه هاي آبخيز کلان شهر تهران ،از آغاز فعاليت خبري خود در حد بضاعت ، به اخيار و مسائل زيست محيطي اين حوزه و حوزه هاي ديگرپرداخته و اخبار  را برمبناي بازديد هاي خود تنظيم و  در همين سايت ارائه کرده است. به همين دليل ،در پي بازديد از منطقه ، گزارش زير را به نظر مي رساند . در اين گزارش ابتدابه نظرات كارشناسي كه تاكنون درمورد اين زمين لغزش و تداوم سنگ ريزش ، ارائه شده،مي پردازد وبه دنبال آن گفتگو با آقاي مهندس شكرآبي و سپس گزارش كوتاهي از مشاهدات در منطقه را همراه با تصاوير مربوطه ، به نظر خوانندگان عزيز ميرساند و به اين ترتيب تصويري از وضعيت كنوني منطقه را ترسيم مي كند :

*- هشدار شهردار اوشان فشم و ميگون  :

شهرداري اوشان فشم و ميگون از مردم خواست تا حد امکان از مسافرت هاي غير ضروری به اين محور به دليل خطر رانش  و لغزش کوه خود داري کنند. همچنين در اين هشدار اضافه شده است : وجود پيست اسکي شمشک در اين منطقه موجب حضور حدود 200 هزار گردشگر در هفته شده و بهتر است با وضعيت موجود شهروندان تا حد امکان به منطقه سفر نکنند.  . حاجلو کارشناس سوانح طبيعي پژوهشکده استان تهران در منطقه حضور دارند و مشغول مطالعه در خصوص حادثه هستند( 3/12/84: گزارش از خبرگزاري  جمهوري اسلامي)

کانون ديده بانان زمين تاکنون چندين گزارش در خصوص حوزه لتيان كه يکي از حياتي ترين حوزه هاي آبخيز کلان شهر تهرا ن  است ،ارائه داده که حاصل توجه به اين حوزه در حد توان اين كانون مي باشد . که از آن جمله گزارشي در مورد  تعريض راه فشم به گرمابدر ،   سيل فشم،  گزارشي در مورد شتاب تخريب  و ...كانون  ديده بانان زمين در گزارش هاي اوليه خود از وضعيت زمين ساختي و حساسيت بسيار بالاي منطقه به علت جوان بودن لايه ها  ،وضعيت ژئومورفولوژي،  تغيري کاربري، تجاوز به حريم رودخانه ها ، ويلا سازي ها در شيب و در اراضي ملي آبخيز ها ،   تخريب پوشش هاي گياهي منطقه ، راه سازي هاي و تعريض جاده و .....  اطلاع رساني کرده است  و حتي گزارش برخي از اين اقدامات را نيز به بازرسي کل کشور ارسال كرده‌‌‌‌‌‌‌‌‌است .متاسفانه نظير ديگر حوزه‌هاي آبخيز تهران، ويروس خانمان سوز ويلاسازي به جان اين حوزه نيز افتاده و ظاهراً دستگاههاي قضائي نيز تاكنون نتوانسته‌اند اين ويروس را نابود سازند. به ياد بياوريم كه در تيرماه سال گذشته در همين منطقه سه باب ويلا در كنار هم به زير خروارها گل و لاي مدفون شدند كه اين حادثه كه دليل اصلي آن ساخت و ساز در مسير آبراه بود، تلفات انساني نيز به دنبال داشت .   اين ويلا سازي ها نه تنها اساس طبيعي روستا هاي اين منطقه را از نظر اجتماعي و اقتصادی بهم ريخته است بلکه اساس کوهستاني بودن اين حوزه حساس را نيز دگرگون کرده است، به همين دليل هر روز بايد شاهد لغزش هاي متعدد در اين منطقه و به دنبال آن هزينه هاي سنگيني كه به بيت‌المال تحميل مي‌شود ، باشيم . واقعاٌ مشکل کجاست ؟

به نظر مي‌رسد ارادة محكمي براي تغيير اين الگوي ديكته شده وجود ندارد. خانم مافي فرماندار شميرانات چندي قبل در يک مصاحبه تلويزيوني  اشاره داشت كه اين تخريب ها شبانه انجام مي شود  و ما نيز در همان تاريخ پاسخ داديم اگر شبانه انجام مي شود چرا روزبعد سند صادر مي‌شود؟؟   

هر کس سفر کوتاهي به اين منطقه بکند متوجه اين ساخت و ساز هاي واقعاٌ عجيب و حيرت انگيز مي شود . از جمله اين که در کنار مهم ترين منطقه گردشگري ميگون " آبشار زيباي ميگون "معلوم نيست به چند نفر و با مجوز كدام سازمان، اجازة ساخت وساز تحت عنوان "رستوران آبشار ميگون"داده شده است؟آيا آبشار ها خصوصي است ؟ آيا آبشارهاحريم ندارند؟ آيا فقط در کنار آبشار آنهم در رستوران بايد غذا ميل کرد و لذت برد ؟ اگر همة اين مواهب ملي  خصوصي شود مردم عادي چگونه از اين مواهب خدادادي استفاده کنند ؟

آبشار ميگون  - ساختمان سازي هاي اطراف آبشار خود نمونه اي از تجاوز به اين اراضي ملي است ، به ساختمان بالاي آبشار توجه کنيد که خود شاهکار  حفاظت در بالادست  يک آبشار است -  عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

 بد بختانه نمونه هائي از اين دست  در کشور ما کم نيست !  به عنوان مثال سواحل درياي خزر که  90 درصد آن اشغال شده، رودخانه فشم به طرف گرمابدر که بيشتر آن نرده کشي و خصوصي شده ،  بخش وسيعي از ارتفاعات در همين حوزه لتيان   ديوار کشي شده وکسي اجازه ورود به کوه ، رود خانه ، دريا ، آبشار ندارد.

 و ....اينها همان مواردي هستندكه  در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران از آنها به عنوان انفال عمومي ياد شده است و كسي حق تعرض به آنها را ندارد !!!  اما نمي دانيم که چه شده که همة اين کوه ها ، چشمه ها ، دريا ها ،جزيره ها  و ... مالک خصوصي پيدا کرده اند ؟؟؟ اما مسئله به همين جا ختم نمي شود  زيرا همين خصوصي سازي انفال امومي !! بدون وجود برنامه آمايش سرزمين بدون توجه به قانون مندي هاي طبيعت و بدون ارزيابي واقعي  زيست محيطي و.... انجام مي گيرد ، پيامد هاي خطرناک و جبران ناپذير بهمراه دارد که از آنجمله است  ريزش  کوه ، تشديد فرسايش خاک  ،  کور شدن چشمه ها ،  بالا آمدن و تغيير سطح اساس رودخانه  ها  ، تخريب پوشش گياهي منطقه ، تهديد حيات جانوري منطقه ، آلوده سازي منطقه به دليل انبوه زباله و فاضلاب ،  و نهايتاٌ   پر شدن زود رس سد هاي ملي و....

 اتفاق عجيبي که در اين حوزه هاي حساس کوهستاني در حال رخ دادن است آن است که ، گويي وزارت کشور که شهرداري ها زير نظر آن عمل مي کنند،  ظاهراٌ در دستورالعمل هاي خود  براي کار هاي عمراني شهري، تفاوتي ميان  شهرهاي کوهستاني حساس در يک حوزة آبخيز مهم مثل لتيان با شهر هاي دشتي قائل  نمي شوند  و به شهرداري هاي اين مناطق اجازة هر گونه فعاليت  حتي به قيمت تخريب کوهستان  يا آبخيز هاي  حياتي يک کلان شهر نظير تهران را مي دهند . 

  در بازديد  اخير اعضاي كانون ديده بانان زمين از منطقه ، مشاهده شد كه تنها چند كيلومتر بالاتر از منطقه‌اي كه زمين لغزش در آن اتفاق افتاده است ،

درست چند کيلومتر بالا تر از لغزش اتفاق افتاده تعريض جاده  آنهمبدين شکل خطرناک در حال انجام شدن بود -  عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

ماشين هاي راهداري در حال تعريض جاده بودند!!!  گويا در پايين دست هيچ اتفاقي نيافتاده!!  و آنها طبق دستوراتي که داشتند بايد جاده را تعريض مي کردند. تصوير زير يکي از خطر ناک ترين اين تعريض هارابه خوبي نشان مي دهد .

تعريض جاده ميگون – شمشک و پيامد هاي  وحشتناک وجبران ناپذير آن

 ابتدا لازم به ذکر است کانون ديده بانان زمين پيش از اين در مورد تعريض راه کوهستاني فشم به گرمابدر هشدار داده بود. اما متاسفانه با   اعلام خبر ريزش و لغزش در کيلومتر دوم فشم به ميگون متوجه اجراي طرح تعريض 34 متري جاده کوهستاني ميگون به شمشک مي شود .  .  

مهندس نصيري  کارشناس ارشد و مدير گروه بلاياي طبيعي پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور در اين مورد مي گويد  :  ... " به نظر مي رسد عامل بار برداري از پاشنه ي شيب ( تعريض جاده توسط ماشين هاي راه داري ) سبب تحريک مواد سنگي به عمق تقريبي 7 متر در عرض 80 متر را موجب شده که پي آمد اين رويداد 300 متر از جاده تخريب شده.وجود يک لايه شيلي نازک  به عمق 20 متر ي به ضخامت 30 سانتي متر و همچنين الگوي آبراه هاي منتهي به منطقه شرايط مناسبي را براي آبگيري و ناپايداري توده ايجاد کرده است .بعلاوه  هم جهت شدن شيب لايه ها با دامنه در منطقه ، محصول عملکرد يک گسل فرعي است که با سامانه ي اصلي گسل مشاء در ارتباط است . روند اين گسل N60w  و شيب آن 40 درجه به سمت جنوب باختر مي باشد . با در نظر گرفتن اين نکته که توده مذکور تنها بخش کوچکي از حركت خود را صورت داده است  و قسمت اصلي جابجايي بزودي با حجم وعمق و سيعتر ي صورت خواهد پذيرفت ، تخليه انساني مناطق مسکوني ، حاشيه رودخانه حاشيه و روي لغزش تا شعاع 600 متر تاکيد مي گردد.  بديهي است در صورت تکميل حرکت مواد سنگي ، بسته شدن موقتي رودخانه سبب تخريب کامل و آب گرفتگي واحد هاي مسکوني بالا دست و اطراف خواهد شد. " ماخذ : واحد خبر پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور *

- مهندس شهرام نصيري  در گفتگوي ديگري  با  خبرگزاري   " ايسنا " در تاريخ 6/12/84  به اين نکته نيز اشاره مي کند که :  "تاکنون يک جناح از رودخانه محل لغزش تخليه شده در حالي که در صورت بروز سنگ لغزش اصلي و تکميل حرکت مواد سنگي که با توجه به فصل بارندگي احتمال آن بسيار بالا است ، علاوه بر تخريب جاده ، احتمال بسته شدن موقتي رودخانه و در نتيجه تخريب کامل و آب گرفتگي واحد هاي مسکوني بالا دست و اطراف رودخانه در جناحين بسيار بالاست . "وي همچنين از مسئولان مربوطه شهرداري لواسان و فشم خواست با توجه به مساعد بودن منطقه براي بروز لغزش مجدد نسبت به آگاه کردن ساکنان منطقه به خطرات موجود تا شعاع 600 متر اقدام کنند و به رانندگان عبوري از اين منطقه توصيه کرد حتماٌ به علائم هشدار دهنده نيرو هاي مستقر در جاده توجه کنند. "  

مهندس نصيري در توضيحات فني اين لغزش بار ديگر تاکيد مي کند که : " اين لغزش روز دوشننيه از محور فشم – ميگون از نوع لغزش صفحه اي در سنگ بوده که باعث لغزش بلوک هاي سنگي به  داخل جاده و بسته شدن مسير شده بود  و علت بروز اين سنگ لغزش،   بار برداري از پاشنه شيب ( تعريض جاده توسط ماشين هاي راهداري ) بوده .مهندس نصيري در پايان افزوده است که :  "شيب موافق لايه بندي و تو پو گرافي ، حذف پاشنه دامنه در اثر ايجاد ترانشه در مسير راه و توسعه درز و شکاف در نتيجه فرايند ذوب شدن – يخ زدن ناشي  از دوب شدن برف هاي واقع بر دامنه را از ديگر عوامل موثر در بروز اين لغزش عنوان مي کند . "  ( ايسنا 6/12/84 )

 

شواهد گویای این واقعیت است که این منطقه حساس و آسیب پذیر  تا عرض 34 متر تعريض خواهد شد.  احتمالا مورد زمين لغزش اخير در کيلومتر 2 فشم ميگون از دستاوردهای  همين پروژه بوده است !  جالب است که  تا کنون گزارش هاي بسياري در خصوص  وضعيت اين حوزه از سوي شرکت هاي دولتي و خصوصي مطالعه  شده و هشدار هاي بسياري از سوي سازمان زمين شناسي در خصوص اين منطقه داده  شده است .

اما این  سئوال مطرح است که  شهردار ي هاي فشم – ميگون – اوشان با چه مجوز هايي آبخيز هاي ملي را   تخزيب مي کنند و اصولاٌ هيچ توجه اي يه اين هشدار ها و مطالعات نمي کنند ؟  اين را مي گويند مديريتي کاملاٌ مستقل و خود محور!!  تصاويرکانون از این حوزه  خود گواه این مدعاست.

ماخذ تصوير : پايگاه ملي داده هاي علوم زمين کشور

نماي کلي از موقعيت محل  زمين لغزش  ميگون عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

نمايي از لغزش سنگ ها در  زمين لغزش  ميگون عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

نماي ديگري از درزو شکاف هاي ايجاد شده در  زمين لغزش  ميگون عکس از کانون ديده بانان زمين - سارا براهويي  

نماي ديگري از محل زمين لغزش  ميگون عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

نماي ديگري از محل زمين لغزش  ميگون عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

نماي ديگري از محل زمين لغزش  ميگون عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي  

نماي از ويلا هاي تخليه شده آن سوي جاده   عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي

 

نماي از  آن سوي جاده   و چادر ستاد بحران شهرداري -  عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي

نماي  از   ريزش  سنگ در دره مقابل  که در صورت ادامه اين لغزش رودخانه بسته خواهد شد و  منتظر پيامد هاي آن بايد باشيم -  عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي

نماي  از   ريزش  سنگ در دره مقابل -  عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي

نماي  از   ساخت و ساز جديد در ست در حريم جاده  و در مقابل کوه در حال لغزش -  عکس از کانون ديده بانان زمين - نسرين دخت خطيبي

 

جاده مقابل منطقه در حال لغزش و تبليغ آژانس املاک -   عکس از کانون ديده بانان زمين - سارا براهوئي

 

نکات قابل توجه در گفتگو با مهندس شکر آبي معاون محترم اداره محيط زيست شمسيرانات در تاريخ 9 اسفند 84   در  مورد تعريض جاده ميگون به شمشک

بحث تعريض در منطقه مصوب هم شده که  تا 35 متر تعريض شود .  .اينجا حوزه شهري ( ميگون – فشم ) حساب  مي شود  و شهرداري خودش مصوب کرده ،  براي شکستن صخره ها  اعتبار گرفته و به کارش ادامه مي دهد . ما به عنوان يک کارشناس بر حسب ظرفيت محيط  فقط مي توانيم بگوييم که حداقل ارزيابي  پيامد هاي اين تعريض را به ما نشان دهند که تاکنون اين کار را نکرده اند . و سئوال اينجاست که اين کار بر حسب کدام توجيه اقتصادي انجام مي شود ؟  آیا  صفحه هاي لغزنده  اي که ماشين هاي راهداري با آن برخورد مي کنند  چه هزينه هايي را بر اين محيط حساس تحميل مي کند . ؟  آنها به ما گفتند ا ند مصوب دارند و بايد تعريض کنيم . ببينيد  حاجي آباد از قديم رانش داشت . کار شهرداري باعث شد که اين رانش ها بيشتر شود .

و در همانجا نيز کل زباله هاي منطقه دپو مي شد هرچند که از آغاز سال 84 اين زباله ها به کهريزک حمل مي شود ولي بهر حال منطقه بسيار حساس از نظر لغزش و ريزش است !

متاسفانه شکل کار اين است که : اول تخريب می کنند بعد ظرفيت  يابي و  بعد از تخريب و ريزش  ارزيابي  مي کنند ! شکي نيست که به بدنه  اين  قسمت از ميگون  ضربه زده شده که در حال لغزش  و ريزش است !

کانون ديده بانان زمين منتظر پاسخگویی مسئولین است:

1-  پاسخ  شفاف و روشن فرماندار شمیرانات به  پيامد هاي ناشي از  تعريض جادة ميگون به شمشک نظير زمين لغزش فعلي در حريم گسل مشاء – فشم چيست ؟  

2-  منطقه در حال تعريض و تخريب،  جزو منطقه حفاظت شده البرز مرکزي است پاسخ سازمان حفاظت محيط زيست در اين مورد چيست و چرا اجازه تعريض راه در اين حوزه بسيار حساس و بالادست لتيان را مي دهد ؟

 

 

کانون ديده بانان زمين معتقد است  دولت بايد وارد عمل شده و اين حوزه را از ساخت و ساز ها ی دولتي و خصوصي آزاد کند در غير اين صورت طبيعت خود آزاد سازي را آغاز کرده و ادامه خواهد داد .

 

 

 

اطلاعاتي چند از بخش شمالي حوزه لتيان:  حوزه لتيان با و سعت 71 هزار هکتار جزو منطقه کوهستاني البرز مرکزي ( دامنه جنوبي آن است . قسمت شمالي اين حوزه از قسمت فشم به بالا . جزو منطقه حفاظت شده البرز مرکزي است . مهمترين عرصه ساختماني حوزه لتيان گسله " مشا- فشم " است و اين محدوده در پهنه بندي ريسک زمين لرزه در محدوده اي با تخريب شديد قرار دارد . اين حوزه جمع کننده رود هايي است که رودخنه جاجرود را مي سازد . بخشي که قرار از تعريض شود از نظر زمين شناسي متعلق به دوران اول ، دوم و سوم است با ترکيب سنگ شناسي  " شيل " – ماسه سنگ 0 بازالت – توف – مارن و رسوبات آبرفتي – از نظر ژئو مورفولوژي عمدتاٌ به شکل توده سنگي – بيرون زدگي سنگي – هستند با پوشش خاکي بسيار کم عمق تا کم عمق .منطقه بيش از 500 ميليمتر در سال باران دارد که عموماٌ به شکل برف ريزش دارند . دامنه ها عموماٌ در معرض خطر سنگ ريزش و لغزش مي باشند .

 

 

 

اين صفحه را براي دوست خود بفرستيد

 

صفحه اصلی