مبانی فکری و زمینه های عملی

حجم وسیع تخریب و آلودگی  محیط زیست

در سه دهه

 
ادامه مطلب از صفحه قبل
 
 چهار- نبود نهاد های مستقل قوی زیست محیطی قضایی،  زمینه ساز اعمال سیاست های انکارگزینی و فرافکنی مسئولین بجای پاسخگویی

 

انکارگزینی و فرافکنی درمورد آلودگی ها و تخریب ها، شیوه ای بوده است که در این سه دهه وجود داشته و همواره روندی صعودی را داشته است. کانون دیده بانان زمین بر این ارزیابی است که انکار گزینی به تعبیری دیگر  به معنی  -عدم مسئولیت پذیری مسئولین – ریشخند مردم و پاسخگونبودن به نیاز و حقوق  مردم ، توهین به شعور مردم -  بی اهمیت و ناچیز انگاشتن میراث های طبیعی ملی -  بی نقص  جلوه دادن بر نامه های  دولت ها -  عدم شفاف سازی در  شیوه مدیریت و... خیانت آشکار به  سلامت  مردم و بستر های زیست محیطی  سالم برای رشد این نسل و نسل های آینده  است.  و حیرت آور آنکه وقتی مسئولین در  فشار خبری قرار می گیرند با زرنگی غیر مسئولانه  بجای  قبول مسئولیت و یا بکارگیری یک روش رسیدگی سریع ، یا مشکل را انکار می کنند یا اطلاعات  غیر واقعی می دهند و یا مشکل را به گردن عوامل  طبیعی می اندازند. مثلا Ùوزارت نیرو  در 28 مرداد 1380 به روزنامه ایران می گوید: محدودیت های طبیعی مانند خشکسالی و سیلاب های مخرب ، خارج از کنترل مدیران است و به عنوان ملاکی برای ارزیابی آب کشور نباید تلقی شود.  

ویا   در خصوص  بی آبی سد 15 خرداد  Ùمدير عامل شركت آب منطقه‌اي قم در 18 شهریور 1387 به فارس می گوید :  تا پايان سال جاري هيچ آبي از سد 15 خرداد براي استفاده كشت پائيزه كشاورزان رهاسازي نخواهد شد. علت چنين اقدامي خشكسالي  و ضرورت تامين 50 درصد از آب شرب شهر قم است.    و این در حالی است که در روزنامه ایران 20 مرداد 1379 پشت پرده این سد سازی فله ای   به نقل از یک مقام آگاه کاملا افشا شده است   :   قبل از ساخت  سد 15 خرداد تمام مسائلی را که امروز به عنوان مشکل این سد نام برده می شود پیش بینی شده بود مسائلی چون شوری بیش از اندازه آب ، هدر رفتن آب و نظایر آن ، باوجود همه این پیش بینی ها قرار بر ساخت این سد شد . 

در زیر به نمونه هایی  بیشتر از این نوع مبانی فکری  در  چند موضوع ارائه می شود  :

ï- انکار  بهره برداری بی مهابا ، تخریب و آتش سوزی جنگل های باستانی  

نمونه هایی چند از انکار های حیرت آور :

Ù اداره کل منابع طبیعی مازندران:   .... ادعای مطروحه در باب واگذاری دهها هکتار عرصه های جنگلی کذب محض بوده . تاکنون صرفا به منظور تامین نیاز های عمومی منطقه ( کلاردشت ) در حد محدود و در چند مورد بخشی از اراضی ملی شده پراکنده فاقد پوشش که طبق قانون قابلیت واگذاری را دارا بوده و در عین حال در معرض تجاوز و تخریب قرار داشته اند از طریق مجاری قانونی واگذار گردیده که به سهم خود اهداف حفاظتی را محقق نموده است ......( روزنامه ایران 7 مهر ماه 1380  )  و این در حالی است که در همان زمان  و پیش از آن چوب حراج به منابع ملی کلاردشت  زده می شود و آگهی خرید و فروش این عرصه ها را در هر روزنامه  به راحتی می توانستید ببیند حتی زمین های اطراف دریاچه ولشت که تماما ریزشی و لغزشی بود  به فروش می رسد . و حتی  در یکسال پیش از آن  نیز یعنی در 20 شهریور 1379  Ùفرماندار چالوس به روزنامه ایران می گوید: در کلاردشت 14 شهرک به طور قاچاق و کاملاً غير قانوني احداث مي شود و هيچکدام قانوني و معتبر نيست  

Ùکاظم نصرتی  معاون جنگل ها ی شمال : این که می گویند طرح های سازمان جنگل ها بر اساس بهره برداری است ، هدفش بهره برداری است ، آدمهایش دنبال بهره برداری هستند ، دروغ محض است ، طرح های ما طرح های مدیریت جنگل است (روزنامه جام جم- 12 شهریور 1381 )  

Ùمحمد صمدی رئیس سازمان جنگل ها و مراتع : ... من تاکید می کنم ما در جنگل های شمال تخریب سطح نداریم ، ولی تخریب بیو لوژیک همچنان ادامه دارد . عامل این نوع تخریب در برخی مواقع ، آفات و امراض و درمواردی آتش سوزی هایی است که رخ می دهد . البته با تمهیداتی  که اندیشیده ایم ، آتش سوزی ها کنترل شده است . چون سیستم ماهواره ای در اختیار داریم و به محض وقوع آتش سوزی ، همکاران ما با استفاده از این سیستم مطلع می شوند و حریق را مهار می کنند . ...  ( ایران 19 مرداد 1382 )

¡در حالی که جنگل های کجور تخریب  قطعه بندی و فروخته شده  و ویلا سازی هایی در آنجا انجام گرفته   (گزارش تصویری از ادامه طرح های  بیابان سازی  جنگل های باستانی شمال در منطقه حفاظت شده البرز مرکزی - بسطام (نوشهر )  (-کانون دیده بانان زمین -اردیبهشت   1387 )  ولی  Ùسلطانی  معاون فنی اداره کل منابع طبیعی نوشهر می گوید :    این مسئله اتفاق نیافتاده است . اگر در عرصه های منابع طبیعی تصرفی صورت بگیرد یا به آن تجاوز بشود بعد از 2 ساعت ماموران منابع طبیعی و نیرو های نظارتی در آنجا حاضر می شوند . بر این اساس نمی تواند این مسئله واقعیت داشته باشد . ( همشهری آنلاین اول خرداد 1386 )

Ùرئيس سازمان جنگل ها ، مراتع و آبخيز داري  :   در ايران در 10 سال گذشته روند تخريب جنگل ها نزديک به صفر شده است... ( فارس-  اول خرداد 1386  )  البته این صفر هم از آن صفر های تاریخی است 

Ùاکرم توفيقي مديرکل منابع طبيعي استان کردستان :  خبر آتش سوزي وسيع جنگل هاي مريوان شديداً تکذيب مي شود.به گفته توفيقي، از اوايل سال جاري تا کنون569 فقره آتش سوزي در سطح شش هزار هکتار از مراتع استان کردستان رخ داد… از اين تعداد آتش سوزي 126 مورد در شهرستان مريوان رخ داد که 497 هکتار را در بر گرفت.... ( ايسنا-17 آبان 1389  )  ظاهرا در نظر مدیر کل منابع طبیعی استان  497 هکتار رقم قابل توجه ای نیست !

 Ùاما محمد کياني فرماندار شهرستان مريوان  ضمن تکذیب آتش سوزی پارا فرا تر گذاشته و سطح آن را به یک هکتار می رساند  و می گوید  :   آتش سوزي وسيع جنگل هاي مريوان دروغ محض بوده و به هيج وجه صحت ندارد. وي تاکيد کرد: آتش‌سوزي منطقه گاران که بعضي خبرگزاري هاي خارجي به آن اشاره کرده بودند در حد يک هکتار بوده و فوراً اطفاء شده است.( ايسنا-17 آبان 1389   )

 

ï- انکار آلودگی آب تهران

  در اوایل دهه 70 رئیس جمهوری وقت وعده اجرای سیستم  فاضلاب تهران با استفاده از وام بانک جهانی را برای 20 سال آینده داد . امسال  به پایان این بیست سال نزدیک می شویم . ولی هنوز چیزی جز شبکه های  نیمه کاره در زیر زمین که  پول آن را هم از  مردم  گرفته اند ، وجود ندارد.  و بر اساس گزارش شرکت آب و فاضلاب استان تهران،  روزانه حدود ۲ تا ۳  میلیون مترمکعب آب تولیدی  به  فاضلاب  تبدیل می شود . در چنین  شرایطی  فکر می کنید فاضلاب های تولید شده  کجا می رود  ؟   بسیار واضح است که این حجم از فاضلاب  یا از طریق مسیل ها و رود خانه های بالادست سد ها  وارد مخازن سد ها می شود و یا   وارد آب های زیر زمینی می شود و یا از طریق مسیل های شهری  راهی اراضی کم شیب جنوب تهران و مزارع کشاورزی می شود. 

دست کم در طی یک دهه گذشته بار ها و بار ها  وضعیت ناسا لم بودن آب تهران به اشکال متفاوت و از ابعاد مختلف مطرح بوده است  که از آن جمله  است  وجود نیترات  بیش از حد مجاز در آب شرب تهران که به گفته  پزشکان، عامل مهمی در ایجاد سرطان است همچنین   بالا بودن میزان     total Organic Carb موجود در آب تهران که از تجزیه مواد آلی در آب به وجود می آید و همچنین بالا بودن  ماده TOC    و .. که همه آنها  به گفته پزشکان سرطان زا هستند.  سالهاست ، چه در تهران و چه دیگر شهر ها مردم آب آلوده مصرف می کنند،  بیمار  می شوند، سرطان می گیرند و می میرند  و سالهاست که طعم و بوی آب های لوله کشی کاملا تغییر یافته و سالهاست که هزینه ناخواسته ای در استفاده از آب های بطری شده به مردم تحمیل شده   ولی هراز چندگاهی که بنا به دلایل سیاسی  خبر  این آلودگی ها  رسانه ای می شود ، به یک باره موجی از انکار به راه می افتد. به نمونه هائی از آنها  در همین سال های اخیر توجه کنید:

Ù اسفندیار جلیل زاده ، مدیر امور نظارت بر بهداشت آب و فاضلاب تهران  در رابطه به کدورت و بوی بد آب  در منطقه شرق تهران  می گوید :  این کدورت ممکن است خودش را به شکل های مختلف نشان دهد و بو هم ناشی از اثر کلر و خاصیت گند زدایی است و  هیچ خطری بهداشت آب را تهدید نمی کند و در خصوص وارد شدن فاضلاب به منابع آب می گوید :  اصلا فاضلاب فعال در شهر تهران نداریم ، آنچه داریم چاه های جذبی است با عمق نهایتا 40 متر که حتی به اولین لایه سخت زمین شناسی هم نمی رسد . در حالی که ما از زیر  دومین لایه سخت زمین شناسی که 220 متر پایین تر از سطح زمین است آب برداشت می کنیم و هیچ احتمالی  برای راه یافتن فاضلاب به آب وجود ندارد چرا که در همین لحظه اگر یک قطره آب روی زمین بیفتد، 20 سال طول می کشد تا به زیر  دومین لایه سخت زمین برسد . یعنی بعد از بیست سال به جایی می رسد که ما داریم آب برداشت می کنیم ! پس هیچ جای نگرانی از این بابت نیست چون به شبکه ما هیچ چیز وارد نمی شود ..( اعتماد ملی 5 اسفند 1385 )

 Ù مرتضی تمدن استاندار تهران :  آب تهران مرتب نمونه‌گیری می‌شود و تاکنون گزارشی مبنی بر آلودگی آن اعلام نشده است. وی تصریح کرد: با توجه به اعلام محیط زیست منبی بر وجود نیترات در برخی منابع آبی زیرزمینی در مناطق جنوب و جنوب شرق پایتخت ، هنوز هیچ منبع رسمی در خصوص وجود نیترات بیشتر از حد استاندارد در منابع آب شرب تهران اظهار نظری نکرده است. ( همشهری آنلاین چهارشنبه 9 بهمن 1387)

Ùمجید نامجو، وزیر نیرو   موضوع آلودگی آب تهران به نیترات  شوی رسانه ای است و می گوید : تا کنون گزارشی مبنی بر اینکه نیترات آب تهران خارج از حد استاندارد باشد، دریافت نشده است . (30 تیر ماه 1389) و این در حالیست که  مرضیه وحیددستجردی ، وزیر بهداشت فردای همان روز  با اعلام هشدار نسبت به نیترات بالای آب در مناطقی از جنوب تهران توصیه می کند که  کودکان و زنان باردار از آب معدنی استفاده کنند)  31  تیر 89 آفتاب

Ùاحمد مشیری مدیر کنترل کیفیت آب تهران استاندارد های جهانی را به رخ می کشد  و می گوید   : بر اساس استانداردهای جهانی، آب تهران هیچ گونه آلودگی به لحاظ نیترات ندارد و میزان این عنصر در آب شرب تهران در حد استانداردهای جهانی است  .

 

ï- انکار آلود گی سبزیجات آبیاری شده با  وسیله فاضلاب

 به علاوه  سالهاست سبزیجات کاشته شده در اراضی جنوب تهران به دلیل  عدم دسترسی به آب سالم با فاضلاب آبیاری می شوند. ولی  Ùقوام الدین بزرگیان مدیر کل محیط زیست استان تهران  ضمن اعلام آبیاری 350 هکتار از زمین های کشاورزان حاشیه نهر فیروز آباد با فاضلاب ، این وضعیت فاجعه بار را بدین گونه توجیه  و به گردن کشاورزان می اندازد و می گوید  :  از آنجا که میزان مواد آلی موجود در فاضلاب بالاست و در رشد گیاهان تاثیر خوبی دارد لذا کشاورزان ترجیح می دهند از این آب استفاده کنند .....( روزنامه هم میهن -  22 خرداد 1386  )  و این در حالیست که  پزشکان  در ارتباط با آبیاری سبزیجات به وسیله فاضلاب تاکید می کنند که این امر باعث بوجود آمدن بیماری های انگلی ، "کیست هیدیاتید "  می شود و  کیست هیدیاتید  در  مغز  و چشم  و پوست ،  ریه  و کبد  ایجاد می شود که پس از ورود  به  ریه  بزرگ شده  و  موجب  مرگ  می شود .

 

ï- انکارتولید بنزین غیراستاندار وتاثیرآن برآلوده سازی هوا

سالهاست که  مردم تهران و دیگر شهر های بزرگ از آلودگی هوا رنج می برند به گونه ای که این آلودگی قربانیان زیادی گرفته و سالهاست که همه مسئولین اعتراف د اشته اند  که دست کم 75 درصد از آلودگی مربوط به خودروها است  و لی  تداوم این آلودگی خود بارز ترین دلیلی است که طی این سه دهه هیچ عمل موثری چه در بالا بردن کیفیت این اتومبیل ها ، چه در مورد بنزین های مصرفی ، چه در مورد افزودن موثر سیستم های حمل و نقل پاک و متناسب با جمعیت و سفر های  درون شهر   و  چه در مورد  طراحی های شهرسازی متناسب و موثر  با حجم سفر ها  و غیره ....انجام نگرفته است و هوای شهر های بزرگ فوق خطر ناک شده است .

اعلام وضعیت های هشدار و اضطرار اگر چه  در برخی سال ها( فصل پاییز و اوایل فصل زمستان ) و در دولت های هفتم و هشتم  در نتیجه فعالیت های وسیع و گسترده تشکل های زیست محیطی  و بالا بردن حساسیت های مردم در این خصوص  بروز کرد.  و لی متاسفانه در دولت نهم  و دهم این هشدار ها به کمترین میزان خود رسید. و این در حالی بود که  آلودگی همچنان  پابر جا بود  و اگر چه آمار غیر مستقیم   از مرگ و میر نیز  منتشر می شود  (  در یک هفته گذشته 549 نفر در تهران بر اثر بیماریهای قلبی، ریوی و تنفسی جان خود را از دست داده اند (آمار و ارقام ارائه شده از سوی سازمان بهشت زهرادر 7دی  1387-خبرگزاری  مهر ) و یا Ùمشاور شهردار تهران در اردیبهشت 1388تعداد قربانیان آلودگی هوای تهران رابیشتر از ایام جنگ می داند  (19اردیبهشت1388 مهر ) ولی هرگز  اطلاع رسانی رسمی و  شفاف از  میزان و سطح آلودگی  و یا از مرگ  و میر های اتفاق افتاده  در شرایط بحرانی نمی شودکه تنها دلیل آن  پرده پوشی  در بی کفایتی مسئولین ذیربط در تشدید این آلودگی های کشنده بوده است  !  در زیر به نمونه هایی از غیر استاندارد بودن بنزین های  تولید و توزیع شده   از زبان برخی نمایندگان مجلس و نحوه پاسخ  مسئولین مربوطه تنها در سال 89 اشاره می شود :

 Ùعسگر جلالیان، عضو كمیسیون انرژی مجلس : بنزینی كه در پالایشگاه ها به شكل غیر استاندارد تولید میشود سرطان زا است واگر این بنزین سرطان‌زا در اختیار مردم قرار بگیرد مردم را به صورت حاد تری درگیر می‌كند و هزینه تمام شده آن برای كشور نیز بالاتر است.اگر با كمبود بنزین مواجه شویم به مردم فشار می‌آید و با نارضایتی آنها مواجه خواهیم شد. اما بحران نارضایتی مردم قابل مدیریت و كنترل است و نهایتا با عصبانیت آن ها رو به رو هستیم كه خطرش كمتر از این است كه مردم را در معرض خطر سرطان و مرگ قرار دهیم. (  آفتاب 13  آبان 89)

Ùمحسن نریمان،  عضو كمیسیون عمران: آلودگی هوای تهران به صورت یک روال غیر عادی در حال افزایش است و بنزین های غیر استانداری كه در تهران استفاده می شود موجب افزایش این آلودگی هوا شده است.  تولید بنزین غیر استاندار از یك طرف و از طرف دیگر بها ندادن به طرح هایی كه برای توسعه مترو در نظر گرفته شده است همه و همه موجب تشدید آلودگی هوا شده است. ( خانه ملت - 16 آذر89)

Ùمحمدرضا رضایی، عضو کمیسیون بهداشت:  بخش اعظمي از آلودگي هواي تهران به واسطه استاندارد نبودن سوخت مصرفي در كشور است .وزارت نفت بايد سوخت استاندارد در اختيار مردم قرار دهد تا اين مشكلات كاهش يابد.(  ایسنا 19 آذر89)

Ùغلامعلی میگلی نژاد، عضو کمیسیون انرژی :  سیستمی که برای پالایشگاه ها تعریف شده است برای تولید فرآورده های نفتی است نه تولید بنزین؛  موضوعی که در هفته های اخیر در مورد بنزین تولیدی این پالایشگاه ها مطرح شده شائبه سرطان‌زا بودن این بنزین است که در خصوص این موضوع، مرکز پژوهش های مجلس و دیوان محاسبات مجلس مامور شدند تا قضیه را مورد بررسی قرار داده و گزارش نهایی را به کمیسیون ارائه دهند. ( خبر- 13 آبان89)

و اما پاسخ Ùعبدالحسین بیات معاون وزیر نفت در امور پتروشیمی : " آلودگی هوای تهران ارتباطی به بنزین تولیدی نداشته و بیشتر ترفندی از سوی دشمن شكست خورده ایران اسلامی برای كم اثر كردن خودكفایی ایران در تولید بنزین است..... دشمنان شایعه وضعیت نامطلوب تولید بنزین در مجتمع‌های پتروشیمی را نیز مطرح كردند ... ( ایرنا-آذر 89 ) 

Ùسیدمسعود میركاظمی وزیر نفت نیز شایعه آلودگی هوای تهران در اثر بنزین تولیدی در داخل را تكذیب و این شایعه را حربه تحریم كنندگان در برابر رسیدن كشور به خودكفایی بنزین ارزیابی كرده بود. ( ایرنا-آذر 89 ) 

   ï-   انکار  آلودگی نفتی رودخانه کشکان

 ترکیدگی لوله نفت در مسیر انتقال نفت پلدختر موجب آلوده شدن دهها کیلومتر از مسیر رودخانه کشکان شد و هزاران قطعه ماهی و آبزی را نابود کرد....... مدیر کل سازمان محیط زیست استان لرستان با تاکید بر اینکه تاکنون ترکیدگی لوله نفت مهار نشده است، افزود: نفت این لوله که یک لوله 10 اینچی انتقال نفت است هم اکنون همچنان در حال ورود به رودخانه کشکان است.....(.ولی )  Ùیک مقام مسئول( علیرضا نیل درار)  در شرکت نفت مناطق مرکزی از مهار کامل نشت نفت از لوله سرکان مالکوه خبر داد و گفت : : هیچ گونه آلودگی نفتی به رودخانه کشکان وارد نشده است.علیرضا نیل درار ، اظهار داشت: پس از تکمیل عملیات مهار، نمایندگانی از سازمان محیط زیست، فرمانداری و دادستانی در منطقه حاضر بودند که عدم وجود هر گونه آلودگی نفتی در سطح منطقه را تایید کردند  ( خبر گزاری مهر 11 تیر ماه 1388  ). علی رحیم کاکاوند مدیر کل سازمان محیط زیست استان لرستان در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید : شب پنج شنبه یکی از لوله های زیرزمینی نفت در منطقه پلدختر دچار ترکیدگی شده و فشار نفت به گونه ای بود که نفت تا سطح جاده کنار رودخانه کشکان بالا آمده ..... آنچه واضح است این است که نفت به مدت 12 ساعت یعنی یک نیمروز کامل در منطقه در حال نشت بوده و بیش از صدها متر مکعب از زمینهای منطقه را آلوده کرده است…..  به گزارش خبرنگار مهر در حادثه ترکیدگی لوله نفت در رودخانه کشکان که در تاریخ یازدهم تیرماه سال جاری رخ داد در آماری خوش بینانه بیش از 300 هزار قطعه ماهی و آبزی در رودخانه کشکان تلف شد......این در حالی است که نشت متوالی نفت در رودخانه موجب آلوده شدن آب آشامیدنی ساکنان 11 روستای مسیر رودخانه شده که در آخرین پیگیریها مردم این روستاها به ویژه ساکنان روستای یک هزار و 500 نفری جلگه خلج اقدام به تجمع در مقابل فرمانداری پلدختر کردندصورت بگیرد... خبرگزاری مهر24 مرداد 1388 ) .. (.ولی )  . محمد رضا نقیبی با تکذیب ادعای مدیر کل محیط زیست استان لرستان مبنی بر شکستگی مجدد خط لوله نفت سرکان مالکوه، اظهار داشت: پس از نشت جزیی در 11 تیرماه امسال درخط لوله 10 اینچ انتقال نفت ازمنطقه عملیاتی سرکان ماله کوه به تلمبه خانه افرینه و ورود جزیی نفت به رودخانه کشکان، این حادثه در کمترین زمان ممکن مهار شد.....(  خبر گزاری مهر27 مرداد 1388  )

     ï-  و.........

 

5از 17

  ادامه

                         صفحه اصلی