کانون دیده بانان زمین در بررسی180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و

تالابی ثابت می کند که حفاظتی بودن این مناطق دروغی بیش نیست

 

ادامه ناحیه پنج -زاگرس جنوبی( بخش غربی)

 

منطقه 1 زاگرس جنوبی( بخش غربی)  

ذخیره گاه زیستکره   ارژن و پریشان با دو تالاب بین المللی ارژن و پریشان

IRAN- Arjan & Parishan  Biosphere Reserve  &  Arjan  International Wetland  & Parishan International Wetland

 

 

در سال 1351  منطقه حفاظت شده  ارژن و پریشان با مساحت  191 هزار هکتار حفاظت شده  اعلام شد. در سال 1353 (1974میلادی) منطقه حفاظت شده ارژن و پریشان  از طرف یونسکو  به عنوان ذخیره گاه زیستکره برگزیده شد و یکسال پس از آن در سال 1354  دو تالاب ارژن و پریشان با مساحت6 هزار و200 هکتار( تالاب پریشان 4هزار هکتار و  تالاب ارژن دو هزارو 200 هکتار )  به عنوان تالاب های بین المللی کنوانسیون رامسر ثبت شدند

بعد ها به تدریج   از  مساحت این مناطق  بین المللی  کاسته شد و اکنون کل مساحت ذخیره گاه زیستکره و منطقه حفاظت شده با دو تالاب بین المللی درون آن 56 هزار و 713 هکتار اعلام  شده است( اطلس مناطق حفاظت شده چاپ 1385)

ذخیره گاه زیستکره  ومنطقه حفاظت شده و  ارژن و پریشان ، مجموعه ای از اکوسیستم های کوهستانی ، تالابی ، تپه ماهوری و دشتی است  . ابر سازه های آب ساز طبیعی چون کوه دشت ارژن ( 2845 متر) کوه چاه برفی ( 2852 متر) کوه فامور (1650متر ) کوه دیشک (2611 متر) کوه بیل (2870متر) کوه پهن ، و...همچنین دشت ارژن ، دشت برم ، تالاب های بین المللی ارژن و پریشان ، تنگ ها ، دره ها و چشمه های کارستیک ، جنگل های باستانی بلوط ، بخشی جداناشدنی از اکوسیستم ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان می باشند .  آب چشمه های کارستی، ریز آبها و جریان های آبی دیگر  طی هزاره هاتغذیه کننده  تالاب ارژن، تالاب پریشان ، رودخانه قره آغاج، رودخانه جره ، رودخانه حنا،رودخانه بوالحیات، رودخانه سرخون ، و...بوده اند .

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان با دو تالاب بین المللی ارژن و پریشان

ماخذ نقشه اطلس مناطق حفاظت شده سال 1385- تکمیل عوارض طبیعی - اضافه کردن  مسیر راه زنی جدید که در سال 1386 افتتاح شد ، تکمیل مراکز جمعیتی ، و... از کانون دیده بانان زمین

 

 

 

ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

 

نگاهی به کلی تری شاخص های طبیعی دشتها و تالاب های ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان :

تالاب بین المللی ارژن  از نوع تالاب های بلند  است  درفراز 2015 متر از سطح دریا . این تالاب بر روی گسل فعال راستگرد قرار دارد و با توجه به زلزله خیز بودن منطقه، ریسک ایجاد شکاف در این تالاب بسیار بالاست و به همبن دلیل تاکنون دستخوش تغییراتی بسیار از نظر شکل ، سطح و عمق شده است . زلزله 6.8 ریشتری  17  اردیبهشت سال 1378 از آخرین زلزله هائی بود که بر اثر آن، در کفه تالابی ارژن شکاف هایی ایجاد شد و این شکاف ها بخشی از آب تالاب ارژن را در خود فرو برد و موجب تلف شدن 200 تا 300 تن ماهی شد که  متعلق به پروژه پرورش ماهی شیلات بود.   پروژه ایستگاه پرورش ماهی بدون شناخت از ویژگیهای مورفولوژیک این منطقه و بدون توجه به حفاظتی بودن آن در سال های 1372-1373 دراین منطقه ایجاد شد و زلزله 1378   درس تلخی  به متجاوزان اکوسیستم های بسیار شکننده داد !!!!!

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی ارژن

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی ارژن

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

تالاب بین المللی پریشان که کتاب های درسی از آن  به  عنوان بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران نام برده می شد ودر جای جای تاریخ این سرزمین  با نام های مختلف مثل دریاچه فامور- دریاچه هور-دریاچه پرشیم- دریاچه توز -  دریاچه کازرون و...نام برده شده است .تالاب پریشان، در کنار شهرهای باستانی  کازرون و  بیشابور، جزیی جدانشدنی از  هویت زیستی این بخش از سرزمین کهن ایران است.تالاب بین المللی پریشان  در فاصله فضایی کمتر از 15 کیلومتر از تالاب بین المللی ارژن  قرار دارد   ولی با اختلاف  ارتفاعی بیش از هزار متر ( 1195 متر ) تالاب بین المللی پریشان  دریک چاله تکتونیکی قرار دارد با چشمه های درون جوش که این چشمه ها  مرتبط با گنج آبهای میلیون سالی دشت های کارستی ارژن و برم!!! می باشند نظیر چشمه پریشان ، چشمه شیر- چشمه قلعه نارنجی-چشمه خواجو- چشمه آبسیرو- چشمه پل آبگینه- چشمه هلک- چشمه بردکان، چشمه نارکی- چشمه نیلو- چشمه فلانک - چشمه آب موردک- چشمه کب-چشمه چرو، چشمه مروارید ، چشمه دره تهلو،چشمه کسونی، چشمه اورزک،  چشمه کر آب، چشمه آبگرم،و....و این، راز مانایی تالاب پریشان با قدمت زیستی میلیون ها سال، آنهم در منطقه ای با اقلیم خشک و کم باران بوده است!!!! تا آنجا که دوره های خشکسالی اقلیمی متعدد منطقه  فارس که از زمان هخامنشیان نمونه های تاریخی آن ثبت شده، نتوانسته بود آن را از پای در آورد !!!

 

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی - 1386

 

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان

عکس از کانون دیده بانان زمین- طیبه موسوی - 1386

 

 

  ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان

عکس از کانون دیده بانان زمین- طیبه موسوی - 1386

 

 

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان

عکس از کانون دیده بانان زمین- مینا محبوبی - 1386

 

 

 

 ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان

عکس از کانون دیده بانان زمین- مینا محبوبی - 1386

 

 

 

  ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان-تالاب بین المللی پریشان -چشمه قلعه نارنجی - زنان  در حال شستشوی ظرف برای تدارک یک عروسی  

عکس از کانون دیده بانان زمین- مینا محبوبی - 1386

 

 

 

دشت ارژن  از نوع دشت های کارستی ( پولژه یا پولیه ) با چشمه‌های کارستی، دولین‌ها، غارها و حفره های متعدد زیرزمینی ، دره‌های کارستی، تاقدیس‌ها و ناودیس‌ها و تالاب ارژن در میان آن .

 

دشت  بَرم دشتی با اختلاف ارتفاع حدود هزار متر با گنج آبهای میلیون سالی درون خود و در  پیوند با دشت ارژن که تا سه دهه پیش از این، در فهرست بزرگ‌ترین دشت بلوط ایران از آن یاد می شد.

 

این تنوع اکوسیستمی با پیچیدگی های ارتباط  طبیعی بین آنها ،  طی هزاره ها بستری فراهم می کند  برای بالندگی جنگل های بلوط ایرانی همراه با  ارژن (ارجَن )،اُرس، سرو، بنه، بادام، زبان گنجشک و... و نیز زیستگاه های   غنی می شوند  برای زنده یاد  شیر پارسی که تا همین70  سال پیش در همین مکان  می زیست ولی برای همیشه منقرض شد. همراه  زیستمندانی دیگر چون پلنگ، آهو، قوچ و میش،بزو پازن،خرس و... و تالاب های آن نیز زیستگاه هایغنی  و سفره پر غذایی شد برای پرندگان بیشمار بومی و مهاجر مانند درنا، فلامینگو، اکراس سیاه، انوع اردک ها و....و همین  جمعیت بالای  این پرندگان ، جزو ارزش های جهانی ارزیابی شد برای ثبت  این دو تالاب  به عنوان تالاب های بین المللی.

 

 

مراکز جمعیتی  داخل و محدوده مرزی ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان عبارتند از :   روستای دشت ارژن ، روستای ابولحیات، روستای دیکانک، روستای کندهی،  روستای پریشان، روستای سرچنار، روستای آب کوره، روستای گاوکشک، روستای گرگنا،روستای عبدویی،روستای قلات نیلو،روستای پاکوه لک، روستای قلنگ کشی، روستای زوالی، روستای شرنجان، روستای تل نادری، روستای ده پاگاه، روستای پیر اشکفت ، روستای کلائی ، روستای قلعه نارنجی، روستای قلعه میرزایی،روستای پوزه بادی،روستای ایاز آباد، روستای پل آبگینه، روستای نرگس زار،  و... ( تابع دهستان ارژن ، دهستان کوهمره سرخی و قره چمن  ، دهستان دشت  بَرم ،  دهستان کوهمره -شهرستان  شیراز و شهرستان کازرون -استان فارس )

 

 

 

حفاظتی که انجام نشد

 

اقدامات ویرانگرانه در منطقه حفاظت شده ارژن و پریشان و این ذخیره گاه زیستکره با دو   تالاب بین المللی ارژن و پریشان بیانگر آن است  که نه موقعیت ژئومورفولژی ویژۀ این منطقه ، نه  ارزش های زیستی گیاهی و جانوری ، و نه الزام آور بودن تعهدات بین نسلی و  تعهدات بین المللی ،برای  مسئولین بی مسئولیت پشیزی ارزش نداشت !!!!!  به گونه ای که  به خود اجازه دادند با اجرای طرح های بیشمار ، بنیان های آب و خاک این گنچینه زیستی را برهم زنند. آن ها هنگامی که با ته کشیدن آب های میلیون سالی  زیر زمینی در این منطقه آنهم به دلیل حجم بالای تخلیه آب مواجه شدند، بجای پذیرش خطا ، بی شرمی را تا آنجا پیش  بردند که  همه را گردن خشکسالی انداختند. گویی که دوره های خشکسالی تنها در زمان این آقایان اتفاق افتاده !!! و اما دو مینوی  تخریب با راه زنی  و آنهم درست از  میانه این ذخیره گاه زیستکره ، شتاب  بیشتری یافت !!

در آذر ماه سال 1386 پنج تن از اعضای کانون دیده بانان زمین(نسرین دخت خطیبی- فرشته موثق نژاد- مینا محبوبی- طیبه موسوی ، طاهره ابوطالبی ) بر آن شدند که پیش از افتتاح این راه زنی ویرانگر ، در دل این ذخیره گاه زیستکره متعلق به ساکنین زمین ، بازدیدی از منطقه داشته باشد.  متعاقب آن گزارش مفصلی با تصاویر بسیار در بهمن ماه همان سال با عنوان :" و داع با ارژن پریشان-ارژن و پریشان  ذخیرگاه زیستکره با  دو  تالاب بین المللی در آستانه تخریب های بنیادی"     در سایت کانون دیده بانان زمین ارائه دادند. در این گزارش برای اولین بار توسط کانون دیده بانان زمین، موقعیت جاده جدید پریشان- کازرون بر روی نقشه ذخیره گاه ارژن و پریشان پیاده شد ّو علاوه بر معرفی جامعی از ارزش های این منطقه، تصاویر بسیار نیز ارائه شد که تاثیر زیاد در شناخت این منطقه ارزشمند جهانی در میان محلی ها و  علاقه مندان داشت .

 

پس از آن، کانون دیده بانان زمین  با سفر های دیگری به منطقه،همواره پیگیر اتفاقات  منطقه بود . متعاقب آن در دیماه 1387 و پس از هجوم جاده سازان و تالاب سوزی گسترده در تالاب  بین المللی پریشان، این بار نیز برای نخستین بار، آنهم با تصاویری از این هجوم، گزارشی خبری – تصویری با عنوان :   " هجوم جاده سازان به تالاب بین المللی پریشان در ذخیره گاه زیستکره  ارژن و پریشان  در روز های  عزاداری تاسوعا و عاشورا  و دست اندازی به مهم ترین چشمه های حیاتی تامین کننده آب تالاب  در آستانه روز جهانی تالاب ها "   در سایت کانون دیده بانان زمین ارائه داد.

 

تصاویر منعکس شده توسط کانون دیده بانان زمین در این گزارش نشان داد که چگونه اداره راه با کمک نماینده مجلس شورای اسلامی در این منطقه در روزهای تعطیل تاسوعا و عاشورا اقدام به خاکبرداری کناره تالاب پریشان کرده و چشمه  بنک را کور کرده است . کانون دیده بانان زمین در گزارش خود تاکید کرد که :  این اقدام بویژه در روز های تعطیلی عزاداری حسینی، خود دلیلی است بر یک برنامه از پیش طراحی و تدارک دیده شده!!!! آنهم با آگاهی کامل سازمان حفاظت محیط زیست.

پس از دنبال کردن این خبر توسط تشکل های زیست محیطی محلی کازرون و اعتراضشان در کنار دریاچه پریشان، دیگر رسانه ها نیز به این منطقه کشانده شدند و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کازرون مجبور شد در گفتگو با خبرنگار مهر بگوید:  " بعد از اینکه از طریق گروه های مردمی و سازمان های غیر دولتی از فعالیت اداره راه آگاه شدیم، سریع به محل مورد نظر رفته و با هماهنگی دادستان و با همکاری نیروی انتظامی از فعالیت این اداره جلوگیری کردیم"

و این یعنی دروغی آشکار !!!چرا که سازمان حفاظت محیط زیست درست کنار تالاب بین المللی پریشان دفتر نگهبانی با چندین محیط بان داشت و قطعا از این تجاوز مطلع بود !!! ولی بعد از رسانه ای شدن آن مجبور به گرفتن چنین موضعیی می شود !!!!!!!!

 

کانون دیده بانان زمین برای اطلاع رسانی و نیز  جلوگیری از تخریب های بیشتر  فعالیت های  دیگری نیز داشت از جمله :

*- نامه سرگشاده به محافل زیست محیطی در مورد شرایط بسیار بحرانی تالاب بین المللی پریشان در اردیبهشت 1388 با عنوان " کانون دیده بانان زمین تالاب بین المللی پریشان را در شرایط بسیار بحرانی می داند !نقش سازمان های بین المللی زیست محیطی نظیر کنوانسیون رامسر و یونسکو  در حفاظت از چنین  میرا ث های طبیعی جهانی چیست؟؟"  که در سایت کانون دیده بانان زمین به دو زبان فارسی و انگلیسی ارائه شد

*-بازدید مجدد از تالاب پریشان و  ارائه گزارش تصویری دیگری در اردیبهشت 1390 در سایت کانون دیده بانان زمین با عنوان "پروژه موفق خشکاندن تالاب بین المللی پریشان در ذخیره گاه ارژن و پریشان"

 برای داشتن تصویری بیشتر از  ضربات دهشتناک  و غیر قابل جبرانی که تا این تاریخ به ذخیره گاه زیستکره و تالاب های بین المللی آن وارد آمده، و اثبات دروغ بودن حفاظت کردن از آن ، با استفاده از گزارش های کانون دیده بانان زمین  و دیگر اخبار رسانه ای شده ،  مستند هایی درکلی ترین شکل و در  قالب چند موضوع تخریبی نظیر   راه زنی، تالاب کُشی ، جنگل سوزی ، معدنخواری، گوزن بازی ، تصاحب و تملک اراضی ملی برای اجرای پروژه های گردشگری ویرانگر،  تدارک ساخت  پتروشیمی ، ارائه شده است:

 

 

راه زنی و تکه پاره کردن زیستگاه های گیاهی و جانوری و داغلان کردن آبخیز ها و آبخوان ها  در ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان

 اجرای طرح راهی با عنوان"دشت ارژن-کازرون"در اوایل دهه 80 آغاز شد. هدف این راه زنی ویرانگر بازهمان سناریوی دروغین و تکراری کوتاه کردن مسیر راه و این بار فقط برای 36 کیلومتربود!!!  ولی هدف واقعی این راه زنی که باگذشت زمان بیشتر آشکار شد و آن تصاحب و تملک اراضی ملی برای اجرای پروژه های گردشگری ویرانگر در اکوسیستم های غیر قابل جایگزین و  اجرای طرح پتروشیمی در کنار تالاب بین المللی پریشان  بود.

این راه  به طول 63 کیلومتر  و عرض بیش از 13 متر  از دل این ذخیرگاه زیستکره عبور مي كند جاده ای که در اولین مرحله با قطع جنگل های باستانی بلوط  "دشت برم " کار خود را آغاز کرده است. با تعبیه 7 تونل جاده ای که  تنها برای حفر تونل های آن نزدیک به 4 میلیون متر مکعب از دل کوه های آهکی( منبع تغذیه سفره های آب های زیرزمینی و چشمه های منطقه ) آن خاک برداشته شد و  در  ذخیر ه گاه زیستکر ه تلمبار شده است . گفته شده این راه با هزینه ای معادل  چهل و پنج میلیارد تومان ساخته شد ولی هرگز رقم واقعی هزینه هایی که شامل ارزش جنگل های باستانی بلوط  نابود شده ، خاک های پرگهر این جنگل ها و دیگر خاک های مراتع ارتفاعات ، زیستگاه های گیاهی و جانوری نادر ، چشمه های تخریب شده و ... محاسبه و اعلام نشد که  در آن صورت قضاوت در مورد اقتصادی بودن راه امکان پذیر می بود . یعنی پاسخ به این سئوال مهم که چه از دست رفته و چه چیز به دست آمده است؟! 

سر انجام  این راه زنی شوم در دیماه 1386 به دست دولت نهم افتتاح شد  و متعاقب آن یک راه زنی دیگر درست در کنار تالاب بین المللی پریشان در دیماه 1387 کلید خورد که با افشای سریع کانون دیده بانان زمین روبرو شد در گزارشی با عنوان :" هجوم جاده سازان به تالاب بین المللی پریشان در ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان در....." به هر روی این راه نیز توسط مافیای راه زن ساخته شد و دشمنان ایران زمین این تالاب پریشان این تالاب به یادگار مانده از هزاره ها را  به  نابودی کشاندند  !!!!

 

 

ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان -اولین گام مافیای راه زن به زیر کشیدن تابلوی  ذخیره گاه

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی -بهمن  1386

 

 

 ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان -راه زنی و دو پاره کرده اکوسیستم جنگل های باستانی بلوط( راه جدید شیراز- کازرون)

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی -بهمن  1386

 

  ذخیره گاه زیستکره ارژن و پریشان -جنگل های بلوط سمت راست جاده

عکس از کانون دیده بانان زمین- نسرین دخت خطیبی -بهمن  1386

 

 

 

 کاهش دهی مرگبار حق آبه تالاب های بین  المللی ارژن و پریشان،  با پر کردن چشمه ها- چاه زنی- سوزاندن زیستگاه های تالابی - و .........

 

17 و18 دیماه 1387کانون دیده بانان زمین : هجوم جاده سازان به تالاب بین المللی پریشان و دست اندازی به مهم ترین چشمه های حیاتی تامین کننده آب تالاب به بهانه نزدیک  کردن فاصله روستای پریشان به شهر کازرون که مسیر اسفالته دیگری هم دارد ، شاهرگ های حیاتی این تالاب شیرین و دائمی  مورد هجوم واقع شد و با این اقدام   سایه مرگ بر چهره پریشان و  اضطراب بر دل ذینفعان  محلی و ملی افکنده شد....

 

 

 ناحیه پنج-ص21b1 از 26

ادامه ( ادامه  ذخیره گاه ارژن و پریشان)

صفحه اصلی