گزارش بررسی کانون دیده بانان زمین از 180 منطقه حفاظت شده در اکوسیستم های کوهستانی و تالابی کشوردر قالب هفت ناحیه جغرافیایی

 

 ناحیه یک – بررسی 13 منطقه به اصطلاح حفاظت شده اکوسیستم های

 تالابی و جلگه ای دریای خزر

 

گزارش تحقیقی - خبری ازکانون دیده بانان زمین:  نسرین دخت خطیبی کارشناس جغرافی و پژوهشگر جغرافیای طبیعی ایران با همکاری مینا محبوبی و  فرشته موثق نژاد- اسفند 1395

 

 

در تقسیمات کانون دیده بانان زمین، ناحیه یک این گزارش در بر گیرنده 13 منطقه حفاظت شده واقع در  اکوسیستم های تالابی و جلگه ای  دریای خزر است . این 13منطقه حفاظت شده با مساحت 79 هزارو 998  هکتار تنها سهم پنج دهم درصد (0.5 ) را نسبت به کل مساحت مناطق چهارگانه حفاظتی کل کشور دارند. که در بر گیرنده :

 9 پناهگاه  حیات وحش (میانکاله ،  فریدونکنار، امیرکلایه ،سرخانکل، سلکه،چوکام، ،لوندویل ، سمسکنده، دشت ناز)

یک پارک ملی(بوجاق)

 یک اثر طبیعی ملی (خشکه داران)

2 منطقه حفاظت شده(سیاه کشیم- بوجاق )

 

 

  

نقشه موقعیت مناطق به اصطلاح حفاظت شده ناحیه یک کوسیستم های تالابی و جلگه ای دریای خزر

 

 

93درصد سطح مناطق حفاظت شده ناحیه یک  دارای اهمیت بین المللی است .  یعنی اینکه این مناطق  علاوه بر ارزش زیستی برای نسل های کشور، دارای  ارزش های زیستی جهانی برای بشریت هم هستند که این امر حکومت ایران را به همه کشور های جهان متعهد می کند تا برای  حفظ تنوع زیستی زمین،  در حفاظت آنها بکوشد . شایان ذکر است از زمانی که مجلس این تعهدات را مصوب و به دولت ابلاغ  می کند آنها حکم قانون را پیدا کرد ه و همه متعهد به اجرای آن هستند و نقض آن یعنی نقض قانون ! متاسفانه شواهد ذکر شده در همین گزارش ، گویای آن است که دولت ایران به این تعهدات بین المللی پای بند نبوده و در واقع  قوانین را  نادیده گرفته است!!! این مناطق حفاظتی با ارزش بین المللی عبارتند از :  *-ذخیره گاه زیستکره و تالاب بین المللی شبه جزیره میانکاله ، خلیج گرگان و آب بندان لپو زاغمرز *-تالاب بین المللی امیرکلایه *-آب بندانهای فریدونکنار، از باران و سرخ رود *-کولاب بندرکیاشهر و دهانه سفید رود *-پناهگاه حیات وحش سلکه، سرخانگل چوکام و  منطقه حفاظت شده سیاه کشیم که جزیی  از تالاب بین المللی انزلی است

 پدیده های مهم جغرافیای طبیعی در ناحیه یک عبارتند از : خلیج گرگان- خلیج میانکاله - شبه جزیره میانکاله- جزیره آشوراده - تنگه چپق اوغلی (چفقلی) - جزیره اسماعیل ساي - آب بندان های لپوزاغمرز-کولاب بزرگ کیاشهر- تالاب تکتونیکی انزلی- دلتای بزرگ سفید رودکه حاصل آوردآبرفت رودخانه سفید رود و زیرشاخه های آن چون شاهرود، سیاهرود،آرپاچای،گرمی، قزل اوزن،آیدوغموش، زنجان رود، انگوران چای ،و... که از ابر سازه های آب ساز طبیعی البرز، قافلانکوه ، بلقیس کوه ،کوه قره داغ و... از یک مسیر  765 کیلومتری به این دلتا است . راس این دلتای بزرگ در جنوب شهرستان رشت و قاعده آن در تالاب بین المللی کولاب کیاشهر و دهانه سفید رود ومنطقه حفاظت شده و پارک ملی بوجاق است .بیش از 30 مصب رودخانه غیر از دلتای سفید رود شامل  مصب رودخانه قره سو ، رودخانه لوندویل ، رودخانه چلوند چای، رودخانه حشمت رود، باریک رود ، رودخانه مرغک، رودخانه خالکائی، رودخانه پلنگ آور، ماسوله رودخان،  رودخانه هند خاله، زرین رود ، رودخانه زغه ، رودخانه گاز، و......

 

 کرانه ها و پس کرانه ها  و جلگه های دریای خزر  بخش دیگری از زیستگاه های دیرینه  در کهن سرزمین ایران و نشانه ای ست از هویت زیستی این بخش از ایران زمین که  با همه فشارهایی که از گذشته تا کنون  بر آن تحمیل شده پایداری کرده و بر جا مانده  است. اشاره به چند فراز تاریخی از قدمت زیستی این منطقه می تواند چشم اندازی از هویتی زیستی  این  کهن سرزمین را که در خطر فروپاشی زیستی قرار گرفته است ، نمایان سازد:

*- قدیمی ترین مناطق سکونتی آریایی ها در ایران،  در این مناطق شناسایی شده است

 *-از 6 هزار سال پیش ، این مناطق مرکز تمدنی  بوده که  نام آن را تمدن پیش از آریایی گذاشته اند که آثار آن در "تورنگ تپه " درفاصله ای بین بندر ترکمن تا گرگان کشف شده است .

 *-یکصدو پنجاه سال پیش از آغاز دولت هخامنشیان، در مجاورت دریای خزر اقوامی بنام "کاسپین" سکونت داشتند که نام دریای خزر در زبان های اروپایی  با همین این واژه شناخته می شده است.

 

درادامه ضمن مروری بر  موقعیت جغرافیایی و کلی ترین ویژگی های طبیعی این 13 منطقه ، مستند هایی از  عدم حفاظت این مناطق ارائه می شود : 

 

ناحیه یک -ص 1  از 7

ادامه

صفحه اصلی